Interview Regisseur Gus Van Sant

Niet Robin Williams, maar Joaquin Phoenix als striptekenaar John Callahan

Gus Van Sant zou de biografie van de Amerikaanse striptekenaar John Callahan eigenlijk maken met Robin Williams ( 1951-2014 ). Het werd Joaquin Phoenix.

Joaquin Phoenix en Rooney Mara in Don’t Worry, He Won’t Get Far on Foot: The Autobiography of a Dangerous Man.

Regisseur Gus Van Sant (65) begint te glimlachen als het interview is aanbeland bij een onderwerp dat merkbaar tot een van zijn favorieten behoort: werken met Robin Williams. Twintig jaar geleden kocht de acteur (1951-2014) de filmrechten op de memoires van striptekenaar John Callahan (1951-2010), Don’t Worry, He Won’t Get Far on Foot: The Autobiography of a Dangerous Man. Williams vroeg Van Sant voor de regie en zou zelf de hoofdrol spelen, als de aan een rolstoel gekluisterde, alcoholistische, geïsoleerd levende tekenaar met een inktzwart en politiek incorrect gevoel voor humor, die ondanks alles zijn tegenslagen overwint. Superfeelgood, zou je denken. Hengelen naar Oscars, wellicht.

Van Sant had twintig jaar geleden nét Good Will Hunting (1997) gemaakt, zijn warmbloedige drama over een getroebleerd wiskundetalent (Matt Damon) en diens mentor (Williams), bekroond met twee Oscars en wereldwijd goed voor een bioscooprecette van een kwart miljard. ‘Het jaar na Good Will Hunting was de enige periode in mijn leven waarin filmproducenten mij níét als risicogeval beschouwden’, zegt Van Sant, begin dit jaar op het film­festival van Berlijn. ‘Tel de opbrengsten van mijn films maar op: gemiddeld verdienen ze te weinig geld.’

De gehoopte nieuwe samenwerking met Williams, in de slipstream van Good Will Hunting, bleef hangen in het ­stadium van preproductie. ‘Wellicht was ditmaal Robin het risico. Hij had net Bicentennial Man achter de rug (een mierzoet drama met Williams als robot die menselijke emoties leert, red.), een kolossale flop.’ Hoe anders zou Van Sants carrière zijn verlopen als hij een tweede mainstreamhit op rij had gescoord? ‘Anders, denk ik. Maar met Robin was dit een heel andere film geworden, hoor.’

Van Sant omarmde in de daaropvolgende jaren zijn, zoals hij het zelf noemt, ‘risicozone’. Hij stortte zich op films met kleine budgetten. Dat leverde artistiek grensverleggende cinema op, van zijn beeld voor beeld nagespeelde kleurenversie van Alfred Hitchcocks Psycho tot zijn geroemde Trilogie van de Dood, met woestijnverdwaalfilm Gerry (2002), een dromerig verslag van een schietpartij op een middelbare school (Elephant, 2003) en over de laatste dagen van een Kurt Cobain-achtige rockster in Last Days (2005).

Sindsdien lijkt Van Sant zoekende. Zijn fraaie biopic Milk (2008), over het homoseksuele Amerikaanse gemeenteraadslid en activist Harvey Milk, werd bekroond met twee Oscars. Het zelfmoorddrama The Sea of Trees (2015) werd daarentegen verguisd.

Met Don’t Worry, He Won’t Get Far on Foot grijpt Van Sant terug op enige zekerheid. Met Joaquin Phoenix als vertolker van striptekenaar John ­Callahan strikte Van Sant een van de beste acteurs van het moment. En in de stripwereld is Callahan een legende, zijn levensverhaal klinkt als een film. Van Sant: ‘Hij begon met tekenen om een meisje uit zijn klas aan het lachen te maken. Toen hij ontdekte dat er meer mensen om zijn strips moesten lachen, concentreerde hij zich op manische wijze op zijn werk. Het was een verlossing van zijn vorige leven, dat gedomineerd werd door zijn handicap en alcoholisme. Hij werd gered door het striptekenen.’

Opmerkelijk is de lichte toon in Van Sants nieuwste film. ‘Ik heb geen vaste stijl. Het leven viel Callahan wel degelijk zwaar, maar toen ik hem ontmoette, zag ik een man die niet graag vertelt hoe zwaar hij het had. De optimistische toon die u aanhaalt, kwam volledig uit Callahans boek.’

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.