Scherpste opinies

'Niet iedereen heeft een goede fee om zich te laten redden'

Is de nieuwe Disney-film Cinderella anti-feministisch of niet? De scherpste opinies op een rij.

Beeld uit de film Cinderella (2015).Beeld ap

'Cinderella is niet agressief en vecht niet terug, en dat is wat we tegenwoordig willen van onze heldinnen. Maar ze heeft wél een enorme innerlijke kracht.' Scenarioschrijver Chris Weitz voelde de bui al hangen. Met spanning werd uitgekeken naar Cinderella, een bewerking van de Disney-tekenfilm uit 1950. Zou Disney het traditionele verhaal (arm meisje wordt gered door prins) intact houden of het over een andere boeg gooien, zoals met Maleficent - een feministische bewerking van Doornroosje met Angelina Jolie in de hoofdrol?

Het is lastig om iedereen tevreden te houden, schrijft Joanna Weiss in The Boston Globe. 'De moderne Disney-heldin moet jonge meisjes overal ter wereld aanspreken maar ook voldoen aan de Sheryl Sandberg-tijdgeest van dit moment.' Sandberg is topvrouw bij Facebook.

Beeld uit de tekenfilm uit 1950.Beeld -

Dappere film

'Een dappere, traditionele film', oordeelt Kevin Fallon van The Daily Beast. 'Sprookjes hebben een slechte reputatie nu het feminisme regeert met een macht waar een prinses alleen van kan dromen.' In reactie hierop draait Hollywood overuren om sprookjes te voorzien van 'donkere verhaallijnen, humeurige vrouwelijke hoofdrolspelers, woeste actiescènes en sympathieke schurken'. Cinderella doet daar niet aan mee. De film gaat vooral over meeslepende romantiek en magie. 'De ingrediënten die sprookjes zo belachelijk en prachtig maken.' Volgens Fallon is dat wat Cinderella vooruitstrevend maakt. 'Empowerment en romantiek sluiten elkaar niet uit. De jonge Assepoester mag het allebei hebben in de film.'

De muiltjes van Cinderella, beeld uit de film.Beeld afp

Free spirits

Actrice Lily James die de hoofdrol van Ella vertolkt in de film vindt het onterecht dat de film als anti-feministisch wordt bestempeld door sommigen. James groeide op met tekenfilms als Belle en het Beest en De Kleine Zeemeermin, vertelt ze in een gesprek met Kevin Fallon. 'Dit zijn meisjes die dromen, die de wereld willen zien. Ze zijn free spirits, zij doen niet wat er van hun verwacht wordt.'

Nog behoudender

Hoe is het mogelijk dat Cinderella nog behoudender is dan de tekenfilm uit 1950? vraagt Todd VanDerWerff op Vox.com zich af. 'De absolute doodzonde is een hoofdpersoon zonder doel. Cinderella heeft geen doel, ze is nog minder actief dan in de tekenfilm.' Ze volgt het advies van haar overleden moeder op: heb moed en wees aardig. 'De interpretatie van de film is: laat vooral iedereen over je heen lopen.'

'Een ander probleem in de film is het (bijna niet bestaande) middel van Cinderella, strak ingesnoerd in een korset. VanDerWerff: 'De boodschap is duidelijk: in de meest magische nacht van haar leven, krimpt Cinderella's taille naar maat min 2. Dit past in de lijn van Disney de prinsessen steeds sexyer te maken.'

Beeld uit de film.Beeld ap

Slachtofferschap als deugd

Het lijkt alsof Assepoester ervoor kiest ongelukkig te zijn, schrijft de al eerder genoemde Joanna Weiss in The Boston Globe. 'Als de goede fee er niet was geweest, dan zat ze nog steeds miserabel te wezen op die zolder tussen de muizen.' Niet echt een krachtig feministisch geluid. Disney weet niet goed uit te leggen waarom een meisje van haar leeftijd ervoor kiest bij een gemene familie te blijven. Ze zetten niet de geschiedenistroef in: ongehuwde vrouwen waren niet altijd vrij om hun eigen weg te gaan. Nee, hoofdpersoon Ella heeft beloofd aan haar overleden ouders dat ze in hun huis zou blijven wonen. 'Dat ze niets doet aan haar miserabele situatie probeert Disney te framen als moed in plaats van als slachtofferschap', zegt Rebecca Hains, media-professor en auteur van The Princess Problem. Dat ze hierom mishandeling ondergaat, is een verontrustende boodschap, zegt Hains. 'Niet iedereen heeft een goede fee om zich te laten redden.'

Cinderella en de prins redden elkaar

Cinderella is anders dan prinsessenfilms zoals Frozen (2013) en Into the Woods (2014) waarin de vrouwen zichzelf redden in plaats van dat over te laten aan een charmante prins met brede kaaklijn, meent Lizzy Crocker van The Daily Beast. 'Er zullen dus mensen teleurgesteld zijn dat de makers niet kozen voor een gedurfdere film die het archetype van de vrouw in nood ondermijnt.'

Er zijn subtiele feministische elementen in de film, schrijft Crocker. 'Maatschappelijke beperkingen daargelaten, is de relatie tussen de prins en Assepoester er een tussen gelijken, zoals dat bij Elizabeth Bennett en Darcy het geval was.' Als de prins Cinderella uiteindelijk vindt op zolder, waar ze opgesloten zit, vraagt ze hem schaamteloos: neem je me zoals ik ben? Hij antwoordt haar door diezelfde vraag te stellen. Crocker: 'Dus ja, hij redt haar, maar net zoals in de film Pretty Woman, redt ze hem terug.' Hij redt haar van haar gemene familie, en zij maakt het mogelijk voor hem om te trouwen uit liefde in plaats van uit plicht.'

Beeld uit de film Pretty WomanBeeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden