Poëzie Goed & Slecht

Niet heppie -een kwatrijn: altijd kort, niet altijd goed

Goed & Slecht: Een kwatrijn: altijd kort, niet altijd goed, vindt Arjan Peters, als hij Joke van Leeuwen, Wiel Kusters en Peter Verstegen leest.

Het leven in vier regels, vaak ook rijmend, dat noemen wij kwatrijn. En daar kun je behoorlijk chagrijnig van worden. In de aankondiging van een bundel van Joke van Leeuwen, Hee daar mijn twee voeten, ‘voor iedereen vanaf 9 jaar’, ik behoor tot de doelgroep, stond dit:

Hee daar mijn twee voeten
op de grond
de hartelijke groeten
van mijn mond

En dan weet uitgever Querido ook al: ‘gedichten waar je heppie van wordt’. O die olijke verwondering, liggend op de bank, wat zal ik vandaag eens schrijven, hee daar, onder aan mijn benen, zie ik het goed, ja dat zijn mijn twee voeten, net of ze naar me zwaaien, ik ga ze teruggroeten, met mijn mond. Verschrikkelijk. En heppie is kotsie.

In opdracht, noemde Wiel Kusters zijn bundel met 48 kwatrijnen (Leon van Dorp; € 12,50), en dat is een verwijzing naar Kwatrijnen in opdracht (1949) van Ida Gerhardt. Wiels nummer 28:

Zoveel dichtbij en veel daarvan gemeden,
zoveel toekomst nog zo kort geleden
tot in het verste heden uitgestrekt.
En toen omhoog langs die verdomde treden.

Ervaring van een oudere (Kusters is 71), hier fraai verwoord: de tijd dat je veel toekomst had, ligt thans in het verleden. En na die mijmering een concrete en hoekige formulering. Want leven kost moeite.

De veelgeprezen vertaler Peter Verstegen, voor light verse-liefhebbers ook bekend als Igor Streepjes, vond het tijd voor zijn Verzamelde gedichten (De Wilde Tomaat; € 19,50), waaruit ik het kwatrijn ‘De aard van het lijden’ licht:

Nog liever louter leed
dan leed dat heet te louteren.
Geen enkele pijn geneest,
lijden verlamt de geest.

Dit moeten artsen op posterformaat in de wachtkamer hangen. De eerste twee regels zijn het hoogtepunt. Maar die andere twee mogen er ook zijn, met dat rijm dat elke hoop buitensluit. Het doet me denken aan dominee HaverSchmidt (de dichter Piet Paaltjens), die kort voor zijn zelfmoord de kerkgangers in Schiedam voorhield: ‘In uw leven zullen nog sombere dagen komen, dagen als het haast nacht schijnt en eens  dan komt de nacht, onverwacht, en de hand verlamt, en de pen breekt af, midden in een zin.’ Door zo iemand laat je je graag een depressie in preken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.