Niet fijnschilders maar 'slordigen' winnen Koninklijke Prijs

De slordige schilders hebben gewonnen: niet de fijnschilders, maar de grofschilders. Dat kan worden vastgesteld na een rondje langs de 24 genomineerden van de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst in het Koninklijk Paleis op de Dam in Amsterdam. Alle 24 zijn niet ouder dan 35 jaar en vier van hen ontvingen 7 oktober uit handen van de koning de prijs: Bart Kok, Mike Pratt, Tanja Ritterbex en Sam Salehi Samiee.

Tanja Ritterbex' werk Best Time Ever. Beeld Tom Haartsen

Zij kliederen, smeren, klodderen en spuiten (Kok) hun verf op doek of piepschuim (Pratt). Figuratief werk maken ze allevier, in meer of mindere mate als zodanig te herkennen. Soms helpt de titel een handje, bij de Britse kunstenaar Mike Pratt (29) bijvoorbeeld. Juist bij hem is het van belang een oor en een urinoir te herkennen in de piepschuimen objecten die hij aan de muur hing. Die verwijzen natuurlijk naar zijn illustere voorgangers Vincent van Gogh en Marcel Duchamp. Pratt beschilderde die hangende sculpturen, dus mochten ze van de jury meedingen en zelfs winnen. Ze lijken van geglazuurd keramiek en het is heel moeilijk om eraf te te blijven, zoals dat gaat met sculpturen, pardon, schilderijen.

Een andere opvallende winnaar is Sam Salehi Samiee (28). De Iraanse Samiee vond voor de winnende schilderijen namelijk zijn inspiratie in bijbelse verhalen. Ook hier helpen de titels, al blijft het lastig in de twee verfblobs midden in de schilderijen een 'kruisiging' te zien. Wel vallen de dikke verfstrepen op, die doen denken aan de dichtgesmeerde schilderijen van de Britse schilder Howard Hodgkin. De slordigheid zit 'm bij Samiee ook in het ophangen: het ene schilderij is met ferme spijkers ingelijst, het andere grote doek bungelt aan een houten lat.

(Tekst gaat verder onder de afbeelding.)

Mike Pratts werk Sink uit 2015. Vervaardigd uit siliconen, epoxy, stopverf en piepschuim. Beeld Tom Haartsen

Niet alleen de winnaars zijn van de grovere streken; onder de overige genomineerden zijn er veel die met de spuitbus 'schilderen' en met dikke kwasten klodders maken. Ook de ondergrond is in een paar gevallen jute of linnen, transparant doek en bij een kunstenaar zelfs zogenaamd 'windbreekgaas'.

Is dat losse en slordige nu de stand van de schilderkunst of de smaak van de jury? Dat heeft de jury zich ook afgevraagd, blijkt uit haar rapport. Voorzitter Benno Tempel, directeur van het Haagse Gemeentemuseum, schreef over de inzendingen: 'Met al die verschillende smaken die de jury krijgt voorgeschoteld, constateert de jury ook haar eigen tekortkomingen. Met fotorealistische werken, vaak in de nostalgische sfeer van de jaren 1950, heeft de jury moeite.'

De vraag is welke conclusie de jury hieruit trekt. Zal volgend jaar een nieuw jurylid aantreden met een voorliefde voor die fotorealistische nostalgie? Onwaarschijnlijk, het past niet bij deze prijs om artistieke behoudzucht te belonen. Maar misschien gaat de publieksprijs naar een wat minder slordige schilder.

Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst, Koninklijk Paleis Amsterdam, t/m 16/11.

Sam Salehi Samiee's werk ¿The Story of Crucifixion Beeld Tom Haartsen

Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst

Er zijn altijd vier winnaars, niet ouder dan 35 jaar.

Koning Willem III reikte de eerste Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst uit in 1871. De prijs wordt inmiddels jaarlijks gegeven aan vier schilders die niet ouder zijn dan 35 jaar. De winnaars krijgen een geldprijs van 6.500 euro. Dit jaar beoordeelde de jury 243 inzendingen. Daaruit selecteerde zij 24 kunstenaars voor de expositie. Er is ook een publieksprijs die aan het einde van de expositie wordt uitgereikt. Wie stemt, maakt kans zijn of haar favoriete schilderij te bemachtigen: als hier de meeste stemmen op vallen (en de waarde niet hoger is dan 2.300 euro), wordt het verloot.

Bart Koks Borderline uit 2016. Beeld Tom Haartsen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden