Niet elke jonge Australische regisseuse is nieuwe Campion

In het pakhuis vol films dat Cannes nu is, stuit je voortdurend op misverstanden. Zoals het misverstand dat élke jonge Australische regisseuse een nieuwe Jane Campion is....

Van onze verslaggever

Peter van Bueren

CANNES

De put uit de titel staat bij een boerderij waar twee vrouwen wonen die elkaar gevonden lijken te hebben. Een van hen rijdt een man doodt, die in de put gekiept wordt. Als een grote som geld gestolen blijkt, denken ze dat de dode man de dief is, dus moet een van de vriendinnen de put in, maar dat durft zij niet. Ze verzint dan maar dat de man nog leeft en eenmaal op dat spoor gaat het mis tussen de twee. De vriendschap wordt een nachtmerrie. Om aan het verhaal, dat volgepropt wordt met metaforen, een hechte vorm te geven, moet je net even meer talent hebben dan deze 'nieuwe Jane Campion', die tenslotte zelf met film en al in de put valt.

Een misverstand is ook dat je met de herontdekking van de ik-camera gegarandeerd een boeiende film maakt. Dat idee had de Franse regisseur Philippe Harel, die in La femme défendue het afgezaagde gegeven uitwerkt van een getrouwde, bijna veertigjarige man die valt voor een zeventien jaar jonger meisje. Overspel met alles wat daarbij hoort, tot op de laatste druppel voorspelbaar; meer is het niet. Nou, dacht deze Philippe Harel, dat clichéverhaal ga ik eens lekker opfrissen door alles helemaal vanuit die man te vertellen, met de zogeheten ik-camera. Je ziet hem niet, maar alleen wat hij zelf ziet, meestal dat meisje, soms alleen een stukje vloer als hij telefoneert en naar de vloer kijkt.

Deze truc wordt al snel doorzichtig en dan is het over, want hoe je het ook bekijkt, het blijft een afgelikt gegeven. Alleen dat meisje is fris en spontaan, en houdt de vaart er nog een tijdje in. Tot je gek bent geworden van het oeverloze gepraat dat zo vaak Franse films verstoort, van weer zo'n regisseur die denkt dat hij de tweede Rohmer is. Om nog een misverstand te noemen.

Een ander misverstand is te denken dat je met sfeer en ingewikkelde constructies kunt verdoezelen dat je verhaal aan de dunne kant is. Dat kan helaas Atom Agoyan worden aangerekend, die drie jaar na Exotica zijn nieuwe film The Sweet hereafter in Cannes presenteerde.

De hechte gemeenschap van een stadje dat een beetje doet denken aan Twin Peaks valt uit elkaar wanneer een bus vol schoolkinderen verongelukt, en een advocaat probeert iedereen achter zijn karretje te spannen in een proces tegen de busmaatschappij. Het lukt hem niet, omdat een meisje met haar getuigenis de zaak torpedeert.

Op zichzelf een aardige gegeven, in een boek uitgewerkt door Russell Banks. Dat boek is wellicht prachtig geschreven, maar Agoyan bladerde er op geheel eigen wijze doorheen, haalde er flink wat bladzijden uit en voegde er eigen pagina's aan toe. In een ingewikkelde constructie schiet hij voortdurend van verleden naar heden en weer terug. Verder creëert hij met mooie beelden en geluidseffecten een sfeer die het concrete geven een psychologische diepgang moet geven. Allemaal mogelijk, want zo lukte het hem wel in Exotica, maar hier doet het geforceerd aan en wordt de film er niet sterker van.

De zijsporen die Agoyan inslaat, zijn interessant genoeg, vooral wanneer hij het thema vader-dochter aansnijdt, dat in Exotica ook zo bepalend was. De advocaat heeft een dochter die aids oploopt, in de stad zijn diverse soorten vader-dochter relaties en op een gegeven moment lijkt de film in feite te gaan over de angst van een vader voor de toekomst van zijn dochter, waarbij in verschillende meisjes de mogelijke toekomsten zijn uitgedrukt.

Zo gezien heeft de film tenminste nog één helder uitgangspunt, maar zo eenvoudig is het niet. Agoyan heeft het ook over schuld en wraak, waarheid en leugen, met tenslotte ook nog de suggestie dat alles een moderne variatie is op het sprookje van de rattenvanger van Hamelen.

En dat allemaal in mythische beelden en klanken. The sweet

Hereafter is interessant in alles wat Atom Agoyan aansnijdt en je volgt geboeid het spel dat hij speelt. Maar er mankeert iets grondigs aan, wanneer na afloop de gedachte aan een luchtbel overheerst. Te veel, te veel en daardoor te weinig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden