Niet de gedroomde, wel een aardige opening van Schrit_tmacher festival

Punk+Dans+ Kunst: Angry Movement (*) & to a simple rock 'n' roll...song ()

Doe-het-zelfpunk, Satie, Bowie en de rebelse choreograaf Michael Clark. Het grensoverschrijdende Schrit _tmacher festival blikt terug op de jaren tachtig. Curator Karin Post gaat ver voorbij het cliché van hanekammen en veiligheidsspelden. Maar Clark heeft zijn boze bewegingen gedecimeerd tot een klein vuistje.

Er staat een naaimachine en er liggen veiligheidsspelden. Als je wilt, kun je in Schunck*, het kunstencentrum in het Glaspaleis in Heerlen, je kleren ter plekke een punk-make-over geven. Do it yourself. Scheur erin, speld erdoor, anarchistisch teken of bandlogo erop, vuist maken en boos worden op heersende conventies. Vergeet niet een middelvinger op te steken richting het kapitalisme als het Grote Kwaad.

Het DIY-hoekje in Schunck* mag dan een geintje zijn, oud-danser en curator Karin Post gaat in de associatief samengestelde expositie Punk + Dans + Kunst: Angry Movements (gemaakt in opdracht van het Schrit_tmacher festival en te zien tot medio mei) ver voorbij het cliché van hanekam en veiligheidsspeld. Met een sprekende verzameling videobeelden, kostuums, posters, graffiti en kunstinstallaties zoemt ze in op de betekenis van dans en beeldende kunst voor de punkmentaliteit, tijdens de hoogtijdagen in de nihilistische jaren tachtig, maar ook daarvoor en daarna.

Ze trekt de lijn van beweeglijke neezeggers door naar nu, bijvoorbeeld met opnamen van de brutaal-gestileerde performances van het provocatieve podiumbeest Florentina Holzinger en een destructieve videoloop van Joep van Lieshout, waarin hij een gevangeniscel met geweld uit elkaar trekt en weer oplapt. Zelfs het fatsoenlijke gezelschap Introdans is aanwezig, met opnamen van een choreografie van de hippe punkballerina Karole Armitage.

Centraal staat de fictieve documentaire Hail the New Puritan (1985) van videokunstenaar Charles Atlas, op snoeiharde muziek van punkband The Fall. Niet alleen is de complete (fascinerende!) film te zien (overigens eveneens op YouTube), ook de afzonderlijke dansfragmenten zijn losgesneden uit dit intrigerende verslag van een dag uit het leven van Michael Clark (1962). Deze Schotse danser van The Royal Ballet koppelt een fenomenale beheersing van de klassieke ballettechniek aan een rebelse liefde voor punk, satire, destructie en muziek.

Via al die televisieschermen biedt Punk + Dans + Kunst een fraaie variatie van boze bewegingen, of ze nu ironisch worden opgedist met satirische pruiken, schortjes en blote billen, of bloedserieus met knalvuisten en stampvoeten. De lowbudgettentoonstelling bevat echter nauwelijks bijschriften. Een programmaboekje is noodzakelijk.

Punk+Dans+ Kunst: Angry Movement
Expositie
****
Schrit_tmacher festival: tentoonstelling over de relatie tussen punk, beweging en video(kunst)
Schunck*, t/m 13/5

to a simple rock 'n' roll...song
Dans
***
Schrit_tmacher festival: door Michael Clark Company
21/2, Theater Heerlen, Parkstad Limburg Theaters. Tournee najaar 2019.

Een rebel blijft meestal niet eeuwig een rebel. Dat bewijst de openingsvoorstelling van de 23ste editie van het Schrit_tmacher festival in Heerlen (festivalstad met partnersteden Aken en Eupen): to a simple rock 'n' roll... song door de Michael Clark Company. Waar de samenwerking tussen Atlas en Clark in de 'mockumentary' uit 1985 nog tot een bruisend en briesend resultaat leidde, oogt hun bondje in dit drieluik veel keuriger en gestileerder. Atlas zorgt in het eerste en laatste deel voor een oogverblindend lichtontwerp, met een intens van kleur verschietend achterdoek. In het middendeel zuigt hij de dansers op in een podiumversie van zijn video-installatie Painting by Numbers (uit 2010): een zinderend uitspansel van dwarrelende getallen

Clark heeft zijn boze bewegingen in dit drieluik gedecimeerd tot een klein vuistje op een vloer, een gilletje en een sprongetje voor de pauze, en een zwarte weduwe als spookverschijning - waarschijnlijk de titelfiguur Blackstar uit de gelijknamige song van David Bowie, die door de boxen schalt. Maar er is weinig meer te merken van de opwinding van zijn satirische punkmentaliteit. Het gaat Clark nu vooral om het beeldhouwen van bewegende lichamen.

In het eerste deel, op statische pianoklanken van Erik Satie, creëert Clark een droog spel met basale balletposities. Daarmee verwijst hij naar zijn inspiratiebronnen zoals Merce Cunningham en Frederick Ashton. Maar sommige dansers voelen zich nog onvast in het hondsmoeilijke, stilistische lijnenspel - een enkeling moest een wiebelige balans met een voetje op de vloer corrigeren. Op de titelsong van Patti Smith zijn de acht dansers sterker op dreef en mogen ze hun benen losschudden. In dialoog met Bowies zinderende stem vliegen ze in swingende formaties over het podium.

Niet de gedroomde, wel een aardige opening van het in meerdere opzichten grensoverschrijdende dansfestival in Aken, Eupen en Heerlen, dat in vijf weken een opzienbarende programmering biedt.


Toppers van het Schrit_tmacher festival

The Hole door Nederlands Dans Theater
Wie nog kans ziet The Hole van choreograaf Ohad Naharin te zien, gedanst door topdansers van het Nederlands Dans Theater, moet zeker dit weekend naar Heerlen afreizen. Vijf sterren in de Volkskrant en de NRC voor een dansevent waarbij de power van het podium spat.

Sutra door Sidi Larbi Cherkaoui
Ook een meesterwerk, van de Vlaams-Marokkaanse choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui, gemaakt met en bij de boeddhistische monniken van de Shaolintempel. Al tien jaar wereldwijd een hit. Over meegaan met opbouw en vernietiging en de meditatieve rust van kungfu.

Grande Finale door Hofesh Shechter Company
Half maart toont Schrit_tmacher een enerverende choreografie van de Israëlische hotshot Hofesh Shechter. Een voorstelling over een wereld die haar einde voelt naderen. Mét humor en relativering, maar ook met de dreun van een apocalyptische boodschap.