Nier

Minister Plasterk vergeleek gistermiddag in de Tweede Kamer De Grote Donorshow van BNN met het voor de leeuwen werpen van de christenen in het oude Rome. Daar werd ook met de dood gespeeld om het volk te vermaken. ‘Ongepast’, vond hij.

Bet Wagendorp

In De Grote Donorshow adviseert de kijker per sms wie van drie nierpatiënten de nier krijgt van een terminaal zieke kankerpatiënte. De winnaar heeft een nieuwe nier, de verliezers hebben pech. Je moet er maar opkomen. Ik zie die sneue koppen van de verliezers nu al voor me.

‘En, teleurgesteld?’

‘Natuurlijk. Ik had die nier graag gehad. Het leek me een fijne nier. Nu heb je niks. In elk geval geen nier.’

Wat CDA-er Joop Atsma betreft wordt De Grote Donorshow verboden. Dat kan helemaal niet, dat weet Atsma ook wel, maar hij verwoordde even het gezonde volksbevinden, namelijk ‘het moest verboden worden’.

Mij zul je niet horen zeggen dat het hier beschaafde tv betreft volgens de hoogste normen van goede smaak en stijl. Maar als één miljoen mensen naar dat programma kijkt van wie er tienduizend een donorcodicil ondertekenen, zodat er tien mensenlevens worden gered?

Het is plat, het gaat om de kijkcijfers en nog even en we halen de te doneren organen er live uit.

‘Daar is-ie! Schitterende lever mensen! Applaus!’

Wat te doen als wansmaak mensenlevens redt? Is de ethische vraag over een Grote Donorshow essentiëler dan de vraag of het ethisch is te verantwoorden dat iemand sterft omdat er geen donornier voor hem is?

Om de impact van het BNN-programma te meten, stuurde ik gisteravond vijftig vrienden en bekenden een sms’je waarin ik vroeg welk orgaan zij beschikbaar wilden stellen voor donatie. Binnen een uur kreeg ik 38 sms’jes terug, een zeer hoge score. Het onderwerp staat in elk geval zomaar prominent op de agenda en De Grote Donorshow heeft alvast bereikt dat niemand vreemd opkijkt als je per sms om een orgaandonatie vraagt.

Ik kreeg de volgende lichaamsdelen toegezegd: elf nieren, tien harten (één zeilershart, één met liefdesverdriet), zeven levers, vier paar ogen (één paar met gratis bril), een paar longen, een paar goede hersenen, een portie beenmerg, een gehoororgaan, een paar benen, een prostaat, een milt, een maag, en een ziel.

Dertien mensen stelden hun hele lichaam beschikbaar, mits de dood was ingetreden.

Als één droog sms’je naar vijftig mensen zo’n resultaat oplevert, wat gaat er dan vrijdagavond gebeuren? Straks hebben we nog veel te veel nieren, levers en harten en moeten we het volk smeken alsjeblieft af te zien van verdere donaties.

Dan wil ik Atsma nog wel eens horen.

Iemand verwees naar Immanuel Kants categorische imperatief: je moet handelen zoals je zou willen dat iedereen handelt. Je moet dus donor worden, als je zou willen dat anderen dat ook doen – eventueel voor jou.

Zo zou het moeten zijn, in een ideale wereld. Maar we leven in de wereld van emo-tv en freakshows, waarin dood en lijden alleen serieus worden genomen als er een lekker wijf in een kort rokje naast staat.

Zat ik wanhopig op een nier of hart te wachten, zou ik toch denken: het doel heiligt de middelen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden