Niemand wilde de documentaire Buying the band kopen - nu is het een culthit

Teus van Sintmaartensdijk (49) had het eigenlijk al opgegeven. Niemand wilde zijn documentaire Buying the band vertonen - geen omroep, geen bioscoop, geen festival. Toch begon hij opeens berichtjes te krijgen van bekenden: wat een geweldige film had hij gemaakt, wat een heerlijk inkijkje in de muziekindustrie.

Still uit Buying the Band.

Hoe hadden ze de documentaire gezien, vroeg hij. Er circuleerde een WeTransfer-link, maar niemand wilde zeggen wie die doorstuurde. Via via hoorde hij van steeds meer mensen die 'fan' waren. Zanger Tim Knol, presentator Erik Dijkstra, de band Moke, singer-songwriter Lucas Hamming. Douwe Bob zou met zijn band de film hebben gekeken op de bank bij Barry Hay.

'Zo werd de docu', zegt hij, 'een soort ondergrondse culthit.'

Bovengrondse culthit

En nu is de film ineens een bovengrondse culthit. 3voor12, het muziekplatform van de VPRO, zette Buying the band dinsdag online. Al snel begon de documentaire zich te verspreiden op sociale media. 'Meest krankzinnige docu die ik ooit zag', twitterde Nico Dijkshoorn. 'Fascinerende film', schreef Ronald Giphart. 'Werkelijk een parade van droevige en ontluisterende scènes.'

Allemaal genoten ze van het onwaarschijnlijke verhaal van de band Romanza Brava, die door ondernemer Jan 't Hoen, zelf zit hij achter de drums, werd samengesteld uit oud-leden van Wild Romance, de legendarische formatie van Herman Brood, en andere Nederlandse bandjes zoals The Scene. Als een zakenman runt geldschieter 't Hoen de band, wat tot een bijzondere cultuurclash leidt.

Teus van Sintmaartensdijk

Vergane rockglorie

Een jaar lang was Van Sintmaartensdijk overal bij met zijn camera. Hij volgde de rockers op leeftijd naar een optreden in Emmen, zat erbij terwijl bandleden ontslagen werden en filmde de totaal mislukte studiosessie met de Duitse zangeres Nina Hagen (62), die na eindeloos onderhandelen voor 80 duizend euro naar Amsterdam kwam.

Zelden werd de tragiek van vergane rockglorie zo treffend vastgelegd. De kern van de film is de vraag of 't Hoen, die als vastgoedhandelaar en financieel adviseur een fortuin heeft verdiend, zijn jeugddroom met geld kan verwezenlijken: deel uitmaken van een echte rockband - maar dan wel één waar niemand drinkt voor of tijdens het optreden.

Koek is op

'Het is treurig om te zien hoe iedereen van Jan 't Hoen profiteert', zegt Tim Knol, die de film al een stuk of acht keer bekeek. 'Ze doen het allemaal voor de poen. Jan zegt op een gegeven moment dat hij 60 duizend euro in een album investeert. Daar valt mijn bek van open. Ik kan daar wel 5 platen van maken.'

Het is naïef, zegt Knol, dat 't Hoen de wildste Nederlandse band ooit als een bedrijf wil runnen. De pijnlijkste scène vindt Knol het moment dat 't Hoen zijn jeugdvriend Roland Brons ontslaat. Op het eind van het gesprek zegt 't Hoen: 'De koffie is op.' 'En de koek ook', antwoordt Brons. Knol: 'Die uitspraak gebruiken we bij mijn label Excelsior heel vaak nu.'

Still uit Buying the band.

Geen fictie

De film doet Knol denken aan de bekende mockumentary This is Spinal Tap uit 1984, over de tragikomische perikelen rond de fictieve hardrockband Spinal Tap. Maar Buying the band is geen fictie. De geweldige quotes (gitarist David Hollestelle: 'Als ik wil drinken, dan drink ik. What the fuck? Ik zeg toch ook niet tegen Jan: waarom heeft hij 44 auto's?') zijn echt.

Bij toeval kwam Van Sintmaartensdijk, als freelance programmamaker actief voor verschillende omroepen, het verhaal op het spoor. Op zoek naar een locatie met uitzicht over Amsterdam voor het VPRO- programma Metropolis kwam hij in contact met Koos van Dijk, de ex-manager van Herman Brood die nu Romanza Brava managet.

Van Sintmaartensdijk zag er een verhaal in en vroeg of hij de band mocht filmen. Met als voorwaarde dat hij overal bij mocht zijn, óók als het even niet leuk is. Hij kon apparatuur van Metropolis lenen om te draaien. Van een vriend kreeg hij wat geld om af en toe een geluidsman in te huren.

Zo volgde hij de band van begin 2013 tot Koningsnacht 2014. 'Ik dacht echt dat ik iets bijzonders te pakken had. Je krijgt bijna nooit zo'n eerlijk beeld van een band. Het is niet zo'n typisch verheerlijkende biopic geworden.'

Klein bedrag

Tot zijn verbazing was geen enkele omroep geïnteresseerd. 'Alleen de NTR vond de documentaire leuk, maar daar paste de film niet in het format van Het Uur van de Wolf. Het project week af van de gebaande paden bij de omroepen. En mensen zagen de lol er niet van in. Het toverwoord bij de NPO is urgentie. Nou, dat is deze film niet. Ik denk dat veel omroepen de documentaire niet eens hebben bekeken.'

Toen hij later Stan van Engelen, de hoofdredacteur televisie van de VPRO, sprak, stelde Van Sintmaartensdijk voor om de film onder te brengen bij 3voor12. Dat leek Van Engelen een goed idee. Van Sintmaartensdijk: 'Daar reageerde men enthousiast. Ze hadden de film ook al gezien.' 3voor12 betaalde 'een klein bedrag' om de documentaire online zetten.

Wat de bandleden ervan vinden dat de film nu alsnog te zien is, weet Van Sintmaartensdijk niet; hij heeft geen contact meer met hen. Jan 't Hoen wil ook niet reageren voor dit artikel. Wellicht kan de band zelfs profiteren van de aandacht, denkt Knol. 'Ze treden nog altijd op. Ik wil wel gaan kijken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden