Recensie Mandy

Niemand die zo overtuigend ‘Je bent een kwaadaardige sneeuwvlok’ brult als Nicolas Cage in Mandy (vijf sterren)

Mandy opent als psychedelische ballade en transformeert tot gitzwarte rock. Met kruisboog, kettingzaag en bijl laat Nicolas Cage het beest in hem los

Nicolas Cage in ‘Mandy’. Foto Film beeld

‘Je straalt een kosmische duisternis uit’, zegt iemand ­tegen houthakker Red, in het nog lang na afloop ­nadreunende Mandy. Niet vreemd, die indruk.

Red (Nicolas Cage) heeft moeten toezien hoe zijn geliefde Mandy (Andrea ­Riseborough) werd ontvoerd en vermoord door het ontaarde ­gezelschap van godsdienstwaanzinnige Sand Jeremiah (Linus Roache). Witheet van woede (of eerder bloedrood, dankzij de fantastische belichting) zet Red de achtervolging in. Terwijl hij Mandy wreekt met kruisboog, kettingzaag en bijl, geeft de bulderende metal-soundtrack hem vleugels. 

Die muziek, een van de laatste scores van de dit jaar overleden IJslandse componist Jóhan Jóhansson, voelt als de ­troebele bron waaruit de surrealistische beelden van Mandy opborrelen. Maar minstens zo effectief klinkt de King Crimson-klassieker Starless (1974), bij de eerste scènes. De gitaren, drums en ­mellotron-akkoorden versmelten met de verliefde waas waarin Red en Mandy aanvankelijk verkeren, met de heiige shots van hun sprookjeshuis in de bossen, met de kobaltblauwe hemel. Een film die transformeert tot gitzwarte rock voor de doden, opent als psychedelische ballade.

Mandy speelt zich af in 1983 en lijkt vaak zelf een vergeten genrefilm, alleen al vanwege het ouderwetse Universal-logo en de 16mm-achtige textuur. De Italiaans-Canadese cineast Panos Cosmatos (Beyond the Black Rainbow) verwijst ook volop naar jaren tachtig horror-klassiekers.

Knap, hoe Cosmatos die zelfbewuste retrosfeer koppelt aan een bloed­serieuze benadering van de hoofd­personages. De liefde tussen Red en Mandy is bijna tastbaar, terwijl Cage zijn spel opvallend ­ingetogen houdt en alle ruimte laat aan Riseborough. Die heeft als fantasy-­illustrator Mandy iets on­werelds, dankzij haar donkere contactlenzen, sluike zwarte haar en traanachtige litteken. En ook voordat de hel losbreekt, schildert ­cameraman Benjamin Loeb met licht: kijk hoe Red en Mandy knus in bed liggen, terwijl de slaapkamer donkerder wordt en hun huid rood opgloeit.

Lang duurt dat geluk niet. Nadat Jeremiah heeft huisgehouden met zijn slijmerige mutanten, mag het beest in Cage los. Maakte Cage er de laatste jaren al schmierend vaak een potje van, in Mandy blijkt hij op de top van zijn kunnen. Nu al legendarisch: het tergend lange shot waarin de voor halfdood achtergelaten Red naar de badkamer strompelt, zijn wonden ontsmet met wodka, de fles leeg zuipt en onbedaarlijk begint te schreeuwen.

Is het eenmaal tijd voor vergelding, dan blijkt Cosmatos niets te dol, van prachtige animaties tot het afgehakte hoofd dat Red als aansteker gebruikt. En niemand die zo overtuigend ‘Je bent een kwaadaardige sneeuwvlok!’ kan brullen als Cage.

Horror

Mandy
Regie Panos Cosmatos
Met Nicolas Cage, Andrea Riseborough, Linus Roache, Ned Dennehy, Olwen Fouéré.
121 min., in 19 zalen.

Je zou kunnen stellen dat Cosmatos soms wel erg makkelijk aast op de goedkeuring van een naar cult en camp hongerend publiek. Toch overtuigt Mandy volkomen, omdat Cosmatos één hoofddoel blijft nastreven: het scheppen van een geheel eigen wereld. Wanneer de ­camera hoog boven Red op zijn motor zweeft, vloeit de (in Wallonië gefotografeerde) wildernis volledig ­samen met de fabellandschappen die Mandy tekende. Op zulke momenten weet je niet wat je ziet en is de film grenzeloos en in zichzelf besloten als een droom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.