Neushoorns eten geen pannenkoeken

Maartje wordt gekieteld door een neushoorn

Maartje heeft van die ouders die altijd druk zijn. Als ze een paarse neushoorn te logeren krijgt, geloven ze haar wéér niet. De bank zakt door, de pannenkoeken raken op en toch merken haar ouders niets van de kolossale gast. Ze stellen zelfs voor om in de dierentuin naar een échte te gaan kijken. Die blijkt vermist.

Neushoorns eten geen pannenkoeken van de Britse Anna Kemp en Sara Ogilvie zou heel goed een blijvertje kunnen blijken. Wat dit duo bijzonder maakt, is niet zo zeer het verhaaltje over een meisje en haar al dan niet onzichtbare vriendje, daar bestaan er meer van, maar de humoristische manier waarop het verteld wordt en de subtiele, waarachtige manier waarop het is verbeeld.

Illustrator Ogilvie liet in het zeer geslaagde Honden doen niet aan ballet (2010) al zien dat ze een hond serieus kan laten dansen. Ook haar kolossale, moddervette neushoorn weet je aan het lachen te krijgen, zonder dat het beest (of het verhaal) aan gratie en geloofwaardigheid verliest. Als de neushoorn Maartje om haar te troosten voorzichtig kietelt met haar hoorn, dan gelóóf je het. Dat is groots. Kemp en Ogilvie hebben begrepen dat het niet de kunst is om meer te bieden dan een alledaags verhaaltje, maar om je daarbij te beheersen.

Leg dit boek naast een doorsnee poging van Nederlandse auteurs om origineel te doen, en je ziet meteen hoe vergezocht en geforceerd het er dán aan toe gaat.

Zwaan laat het waaien (**, Querido, € 14,95, vanaf 6 jaar), het eerste prentenboek van Marjolijn Hof sinds ze een Gouden Griffel én een Gouden Uil won voor Een kleine kans (2006), is daar een voorbeeld van. Hoogzwangere Zwaan zit op een duin bij zee te wachten tot haar zeeman, Leon, thuiskomt. Maar het wil maar niet gaan waaien. Zwaan probeert van alles om het te laten waaien zodat Leon op tijd thuis zal zijn voor de bevalling: föhnen, scheten laten, tuba spelen. Geen kleuter die in de kunstzinnige illustraties van Ceseli Josephus Jitta vanzelf ziet dat Zwaan wind probeert te maken. Laat staan dat het kennelijk een grap is: blazen is namelijk niet de manier om iemand naar je toe te halen.

Aan Hofs effectieve, korte zinnen ligt het niet. Het is de illustrator die te veel wil. Zoals Griekse mythologische allure meegeven aan het verhaal: een Odyssee die goed afloopt, een Theseus die wél thuiskomt met witte zeilen. Maar wat heeft een kleuter daar nu aan? Erger nog is dat er in haar statische collages geen spat leven zit.

Beter gelukt is het prentenboek met hetzelfde thema Mama is een fabriek (***, Pimento, € 14,95, vanaf 3 jaar) van Fiona Rempt en Fleur van der Weel. De laatste viel op met haar illustraties bij de gedichten van Edward van de Vendel. Ook hier een metafoor, maar deze zou best kunnen werken. De statische afstandelijkheid van de prenten - mama als een grote baby-, melk- en liefdesmachine - is hier functioneel.

Maar koop toch liever zo'n fijne, ironische klassieker-met-knipoog als De slimste (****, De Fontein, € 10,95, vanaf 5 jaar, vertaald door Tjibbe Veldkamp), opvolger van het al even komische Ik ben de sterkste van de hele wereld (2003). De Belgisch-Portugese illustrator Mario Ramos vertelt het verhaal van Roodkapje en de wolf opnieuw. Maar dan anders. Oma blijkt even de deur uit, dus de Wolf trekt haar jurk alvast aan, maar dan klapt de deur achter hem dicht. Het hele bos lacht hem uit. Ramos' met verf ingekleurde stiftprenten zijn eenvoudig, op het slordige af, maar ze doen wat ze moeten doen.

Net als Kemp en Ogilvie laat Ramos zien dat prentenboeken het niet van artistiek spierballenwerk moeten hebben, maar van subtiliteit. Het verhaal moet éérst en op zichzelf boeien, daarna komt de rest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden