Week in Techt Bandersnatch

Netflix laat u zelf bepalen hoe het verhaal verloopt in Bandersnatch, en is misschien is daarmee wel een heel nieuw genre geboren

In Bandersnatch, een aflevering van sf-serie Black Mirror, bepaalt de kijker zelf wat de hoofdpersoon overkomt.

Beeld Netflix

Op de valreep van 2018 lanceerde Netflix misschien wel de interessantste – en in ieder geval de meest ambitieuze – eigen productie van het jaar: Bandersnatch. Het is een nieuwe episode van de populaire serie Black Mirror, waarin technologische ontwikkelingen worden uitvergroot en in een nabije toekomst worden geplaatst. Netflix legde al eerder met succes een bom onder het lineaire tv-kijken en gaat met Bandersnatch vol enthousiasme door met zijn deconstructie van de gezamenlijke ervaring die tv-kijken ooit was. Na eerdere voorzichtige experimenten gaat de dienst nu helemaal los op interactieve tv. Achteroverleunen is er niet meer bij; de kijker moet voortdurend keuzes maken voor het verdere verloop van het verhaal. Centraal in het verhaal staat de jonge Stefan, die in 1984 werkt aan de nieuwe game Bandersnatch. Deze biedt iets wat tegenwoordig volstrekt mainstream is in de gamewereld, maar dan nog niet: de speler bepaalt het verloop van het verhaal. Precies dit uitgangspunt staat centraal in de Black Mirror-episode.

Als de kijker voortdurend de kortste weg neemt (zonder dat hij dat weet), duurt de episode zo'n veertig minuten. Maar hij kan ook op twee uur uitkomen. Sommige keuzes lopen overigens dood, waarmee de makers ook hier weer hun geraffineerde meta-spel spelen. Want zit de kijker wel echt aan het stuur? Op verschillende momenten wordt gesuggereerd van niet. Zo zegt mede-game-ontwikkelaar Colin tijdens een gezamenlijke lsd-trip met Stefan: ‘Als je een beslissing neemt, doe jij dat niet.’ En aan het einde van de aflevering krijgt de kijker te horen dat hij slechts een illusie van vrije wil heeft. 

Het postmoderne meta-spel wordt op een gegeven moment nog verder doorgevoerd als Netflix zélf een van de keuzes is en als streamingplatform (Wat is dat in godsnaam, vraagt Stefan zich vertwijfeld af) van de toekomst wordt neergezet. In totaal zijn er volgens Variety duizend miljard verschillende verhaallijnen. We hebben het niet nageteld, maar het is hoe dan ook indrukwekkend. 

Toch wringt er iets. Dat er geen gemeenschappelijke Black Mirror-ervaring meer is om over te praten, ach, daar valt nog wel mee te leven. Maar inherent aan dit interactieve feestje is de keuzestress en de fear of missing out. Met elke keuze die wordt gemaakt, heb je het gevoel iets heel belangrijks te missen. Wat is de ideale Bandersnatch-aflevering? Die is er waarschijnlijk niet. Maar een interessant experiment is het zonder meer. En misschien is er inderdaad wel een heel nieuw genre geboren, zoals The Guardian voorspelt.

Meer over Black Mirror:

Killer-hommels, dodelijke robothonden, een siliconenversie van je overleden vriend... De inmiddels vier seizoenen van de techsatire Black Mirror laten zien wat ons te wachten staat als we niet opletten. En in sommige gevallen is het al bijna zover. We zetten een aantal afleveringen af tegen de hedendaagse werkelijkheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.