serierecensie

Net als veel andere Nederlandse series moet Swanenburg het niet hebben van subtiliteiten ★★★☆☆

Frederik Brom als Benno Praal in Swanenburg. Beeld Mark de Blok
Frederik Brom als Benno Praal in Swanenburg.Beeld Mark de Blok

In het rijkefamiliedrama, als we dat even als een genre beschouwen, zijn de vaste elementen vrij nauw omschreven. Je hebt de wrede pater familias, het zwarte schaap, de opvolgings- dan wel erfeniskwestie, een skelet in de kast, een buitenstaander, de weinig vreugdevolle familiebijeenkomsten en natuurlijk het telkens terugkerende shot van de gevels van villa’s, landhuizen en burchten aan het einde van een oprijlaan en de kronkelige weg naar de constatering dat geld niet gelukkig maakt. Of juist wel.

In die zin verschilt de twintigdelige (!) dramaserie Swanenburg die deze zomer door KRO-NCRV wordt uitgezonden niet al te veel van Succession (HBO), een serie die je rustig tot het beste in dit, en eigenlijk elk genre kunt rekenen.

De serie, gebaseerd op een scenario van Simone van den Ende en Dorien Goertze, kent een bijzondere opzet. Vijf weken lang wordt er verspreid over vier avonden (van maandag tot en met donderdag) een aflevering op NPO 1 uitgezonden, waarin elke week het perspectief van één familielid centraal staat. Tegelijkertijd verschijnen de vier weekafleveringen tezamen op NPO Plus. In de afgelopen eerste week van de serie waren de afleveringen gewijd aan zwart schaap Benno (Frederik Brom), aflevering Benno 01 tot en met 04.

Opening (en slot) van deze eerste vier afleveringen spelen zich af op een begrafenis van pater familias Jack Praal, waarna we even terug in de tijd springen als de oude Praal (Aus Greidanus senior) nog levend en wel is. Onderliggend mysterie is dus al meteen: hoe is de oude Praal aan zijn einde gekomen? We hebben inmiddels de eerste week gezien en het kan heel goed dat de verhaallijnen boeiender worden naarmate er meer perspectieven aan worden toegevoegd. Wat in het verhaal van Benno een detail is of een toevalsontmoeting lijkt, kan in een andere verhaallijn significant zijn.

Als u denkt dat de naam Praal voor een rijke familie er wel wat dik bovenop ligt, dan kan ik verklappen dat het niet het enige is dat wordt aangezet in Swanenburg. Voor een breed publiek, betekent in Nederland toch al snel dat de dialogen behoorlijk expliciet zijn en de handreikingen over de bedoelingen en de richting van het verhaal legio, en een steenrijke familie dus ‘Praal’ heet. Ook het acteren heeft in die eerste afleveringen nog niet al te veel nuances. Er wordt wat afgeschreeuwd. Of juist sinister gefluisterd, zoals dat in de onderwereld kennelijk de gewoonte is, althans in Nederlandse series.

Benno Praal is de zoon die het liefst niet ouder wordt en als clubeigenaar zijn rock-’n-roll-levensstijl wil vasthouden. Let even op de aankleding van het huis van Benno, waarin de artdirection net iets te ver gaat met de mancavevibe.

Het gaat slecht met Benno’s club – waarvoor hij huur schuldig is aan het bedrijf van zijn vader, gerund door broer Dirk (Jan-Paul Buijs) – dus gaat hij zee met een onderwereldfiguur, die hem natuurlijk meteen in de tang heeft. De geloofwaardigheid van zijn moeilijk voor te stellen naïviteit is een horde die we maar even moeten nemen. Het pact met de duivel wordt geaccentueerd (zie ook Klem en Penoza) door de aanwezigheid van een tienerdochter (Yfke Wegman), die hem er op dagelijkse basis aan herinnert dat hij een waardeloze vader is. Het dendert allemaal op een confrontatie met zijn eigen vader af.

We waren niet meteen enorm gegrepen door deze eerste week van Swanenburg, maar sluiten niet uit dat het in deze opzet in latere episodes interessanter gaat worden.

★★★☆☆

Drama

Door KRO-NCRV

Met Aus Greidanus sr., Frederik Brom, Sanne Langelaar, Jan-Paul Buijs

Te zien op NPO 1 en NPO Plus

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden