TheaterrecensieAmsterdam Fringe Festival

Nergens is het fijner gluren naar theatermakers die zichzelf blootgeven dan op het Amsterdam Fringe Festival ★★★★☆

Performer Gavin-Viano (rechts) en begeleidend pianist Joachim Henriëtta op de opening van Amsterdam Fringe Festival 2020.Beeld Annelies Verhelst

Leonora is een van de leukste voorstellingen van het afgelopen en het aankomend weekend.

Voyeurs, opgelet. Het Amsterdam Fringe Festival is weer van start gegaan. Nergens anders is het fijner gluren naar theatermakers die zichzelf blootgeven. Op geen ander theaterfestival zijn de verhalen zo persoonlijk en de makers zo nabij. Het mag daarom een wonder heten dat het doorgaat in deze tijd, waarin anderhalve meter het maximum aan nabijheid is wat een mens zou moeten toelaten.

De organisatie heeft het bijkans onmogelijke voor elkaar gekregen en, alsof corona nooit heeft bestaan, zoals ieder jaar zestig voorstellingen geprogrammeerd op de uiteenlopendste locaties door heel Amsterdam. Geen intiem aanraaktheater dit keer, maar nog altijd genoeg experimenten, onbekende namen en bizarre titels.

De opening vond donderdagavond op gepaste wijze plaats in het Peepshow Palace van De Warme Winkel. Vanuit zijn privéhokje kon elke toeschouwer toezien hoe performer Jake Credit en festival directeur Aukje Verhoog het festival openden onder het motto ‘pandemie of niet, wij hebben iets te vieren’. Wat ze precies te vieren hebben, werd niet benoemd, maar het moet ongetwijfeld de ongebreidelde vrijheid van de kunst en de kunstenaar zijn.

Dit is ook het thema van een van de leukste voorstellingen van het afgelopen weekend (ook komend weekend nog te zien): Leonora. Actrice en beeldend kunstenaar Eva Bartels nodigt het publiek uit in haar atelier aan de Tweede Weteringdwarsstraat voor een expressionistische performance over het leven van haar idool, de surrealistische kunstenares Leonora Carrington.

Jake Credit op de opening van het Amsterdam Fringe Festival 2020.Beeld Annelies Verhelst

Alleen al de locatie is een bezoek aan de voorstelling waard. ‘Dit is echt mijn atelier’, zegt Bartels. ‘Dit is allemaal mijn troep.’ Ze wijst naar de tafels op schragen vol met potten verf, kunstboeken, kwasten, kandelaars en pauwenveren. ‘Alles wat hier aan de muur hangt, heb ik zelf gemaakt.’ Alles is ook te koop. Voor prijsopgaven kunnen we terecht bij haar ‘verkering’, acteur en muzikant Marius Mensink, die tijdens de voorstelling in zijn hemd achter de licht- en muziekknoppen zit.

Bartels is duidelijk in haar element op eigen grond. Met haar podiumpersoonlijkheid - of is dit wie ze echt is? – windt ze iedereen met een paar zinnen om de vinger. Ze praat tegen de toeschouwers alsof we allemaal aanwezig waren op dat schijnbaar legendarische kerstfeest dat ze vorig jaar organiseerde en waarover ze nu vertelt dat er ‘heel veel lichamelijk contact’ was.

Ze schiet in en uit haar rol als Leonora Carrington en Eva Bartels en vertelt en passent het biografische verhaal van Carrington: de kunstenares die in de jaren dertig van de vorige eeuw een beklemmend burgerlijk milieu in Engeland verruilde voor een nomadisch kunstenaarsbestaan in Frankrijk, Spanje en uiteindelijk Mexico. Carringtons absurdistische kunst is een viering van het ongerijmde. Bartels laat zich door haar idool inspireren en inspireert op haar beurt het publiek om de meerdere persoonlijkheden die in ieder van ons huizen te koesteren. Leonora is een wonderlijke, niet te missen performance en seance ineen.

Conventioneler, soberder, maar niet minder poëtisch is Weg. Deze Fringevoorstelling is te zien in het prachtige, maar om onduidelijke redenen nogal verstopte theater van de OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam). Wat een geluk dat het Fringe hier werk programmeert; dat zouden meer makers moeten doen.

Lionstorm op de opening van het Amsterdam Fringe Festival 2020.Beeld Annelies Verhelst

Weg is een multidisciplinair project van Danielle van Vree. Drie personages staan op een keerpunt in hun leven. Alles is tot stilstand gekomen. Ze kunnen alleen nog in rondjes lopen en redeneren. Een oude, zieke vrouw (Marlies Heuer) somt de bijsluiters van al haar pillen op. Een asielzoeker (Rick van der Steen) zit opgesloten op een paar vierkante meter, wachtend op groen licht. En een dakloze jongen (Vincent van Woerkom) zoekt wanhopig naar redenen om te blijven leven.

‘Ik ga het feest op tijd verlaten’, zeg Heuer meermaals, een zin die een steeds dreigender ondertoon krijgt. Met behulp van video, beweging en een eerlijk gezegd wat obligate cellist, geeft Van Vree ons een intiem inkijkje in drie bewogen levens. Wat goed dat het Fringe er weer is, juist nu.

3 tips festival

Menstruatie: de musical. Een typische Fringetitel. Onder aanvoering van maker Aileen Pfauth presenteert het collectief De Wijven een ‘live-podcastdoolhof’ door de cyclus. Een soort ‘baarmoederdroomvlucht’ met zang en dans. ‘Neem een koptelefoon en smartphone mee’, vermeldt de website. 9 t/m 12/9.

Niet vandaag Satan (maar wel vanavond). Maker en schrijver Elfie Tromp is een vampier. Deze ‘show voor horrorliefhebbers en angsthazen’ is haar ode aan de angst. Met muzikanten Keimpe de Jonge en Joppe Molenaar (Bettie Serveert) onderzoekt ze het oorspronkelijke horrorgenre, zoals dat ontstond in de jaren dertig met de eerste Dracula-film. 11 en 12/9.

Chemsex dialogen. Een theatraal onderzoek van onder anderen acteur Thomas de Bres naar chemsex, een bekend fenomeen in de gayscene: mannen die seks hebben onder invloed van harddrugs, zoals XTC, GHB en chrystal meth. 11 en 12/9.

Beeld Annelies Verhelst

Amsterdam Fringe Festival 

Theater

★★★★☆

Op diverse locaties in Amsterdam , t/m 13/9.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden