TaalgebruikWoord van de week

Neologisme van de week: ‘Corona volente’

Dialect, jeukend jargon, straattaal of neologisme – elke week ontwaart de Volkskrant een opvallend woord. Zoals ‘corona volente’.

Misschien is het wat te vroeg om het tot een neologisme uit te roepen, maar omdat handige nieuwe zegswijzen vaak razendsnel om zich heen grijpen, wil ik u er toch alvast op wijzen dat ik iemand van de week hoorde zeggen: ‘corona volente’. Als in: corona volente gaan we maandag naar het museum, corona volente kan mijn zaak weer open voordat ik failliet ga.

Het oorspronkelijke ‘deo volente’, als god het wil, hoorde je niet vaak meer. We hielden nauwelijks nog rekening met een hogere macht die zomaar roet in het eten zou kunnen gooien. Maar nu we leven met een constante slag om de arm, komt zo’n compacte kanttekening toch wel weer handig uit.

Een kleine analyse: ‘volente’ is het tegenwoordig deelwoord van het onregelmatige Latijnse werkwoord ‘velle’, willen. Deo volente is dus ‘God het willende’. Voor de hardcore taalliefhebbers die zich afvragen: waarom is het dan niet ‘deus volente’? Dat is omdat in deze constructie, een ablativus absolutus, het naamwoord altijd in de ablativus (deo) staat. In het geval van ‘corona’ (kroon) is de ablativus óók corona, dus grammaticaal klopt het nog ook.

‘Corona volente’ klinkt, hoe handig ook, een stuk onheilspellender dan ‘deo volente’. God hoort het beste met je voor te hebben, of in elk geval een groter plan voor ogen te hebben. Corona daarentegen kan het allemaal geen moer schelen. Ik moet denken aan een slaapliedje dat mijn (Duitse) moeder voor me zong, waarin de strofe zat: ‘Morgenfrüh, wenn Gott will, wirst du wieder geweckt.’ Dat vond ik altijd al vrij verontrustend, maar vervang Gott door ‘corona’ en het wordt er zéker niet beter op.

Maar goed, handig is het wel, corona volente. Of natuurlijk, zo u wilt: insj-covid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden