AnalyseDiversiteit bij modebladen

Nemen de Nederlandse modebladen na #BLM diversiteit eindelijk serieus? En hoe dan?

Heeft de roep om meer diversiteit in de modewereld ook gehoor gekregen bij de bladen? Een blik op de septembernummers van de Nederlandse Vogue, Elle en Harper’s Bazaar stemt alvast hoopvol.

Fotografie Coco Olakunle, styling Esther Coppoolse, haar en make-up Anita Jolles, model Bodil Liesdek.Beeld Coco Olakunle

‘Zo kan het ook’, schrijft Elle op de cover van het gloednieuwe septembernummer. ‘Herschrijf je toekomst – Nieuwe tijden’, is de grote covertekst van Harper’s Bazaar. En op Vogue staat, in potige blokletters: ‘Change is here’. Vorig jaar, zelfde nummer, zelfde bladen, waren de grote coverteksten respectievelijk: ‘Groot modenummer,’ ‘Extra veel mode’ en ‘Groot modenummer’.

Change is dus wel degelijk here, nu de zogeheten september issues van de Nederlandse edities van de drie belangwekkendste modebladen ter wereld allereerst reppen over een grote verandering, en het in veel kleinere letters hebben over mode – voorheen hun hoofdonderwerp. Wat nog meer opvalt: vorig jaar had alleen Elle een zwart model op de septembercover, nu zijn alle drie de covermodellen van kleur.

Bij Elle is het Bodil Liesdek – in eigen woorden mixed, black and white, queer, non-binairy. Bij Bazaar is het superster Rihanna (geschoten voor Bazaar International) en bij Vogue is het Jill Kortleve, Nederlandse met Surinaamse, Indische en Indiase wortels én maat 40 - een ‘plussize’ voor modebegrippen. Ook het vermelden waard: de covers van Elle en Vogue werden geschoten door fotografen van kleur, respectievelijk Coco Olakunle en Casper Kofi.

Fotografie Gray Sorrenti, creative direction Jen Brill, model Rihanna.Beeld Gray Sorrenti

Oorzaak van die verandering, hoe kan het ook anders: de coronacrisis én de Black Lives Matter-protesten die de modewereld een spiegel voorhielden: die was te vervuilend en te weinig divers. ‘De hele industrie staat onder druk’, zegt Elle-hoofdredacteur Edine Russel, ‘het is duidelijk dat we onszelf opnieuw moeten uitvinden. Dat besef is ongemakkelijk en schuurt, maar is wel nodig.’

Vogue heeft na de Black Lives Matter-protesten kritisch gekeken naar de eigen rol, zegt hoofdredacteur Rinke Tjepkema. ‘Onze vaste redactie is 90 procent wit, dat kan zorgen voor blinde vlekken op het vlak van diversiteit.’ 

Hoofdredacteur Miluska van ’t Lam van de Nederlandse Harper’s Bazaar: ‘Bij ons is de vaste redactie volledig wit. We zijn actief op zoek naar twee zwarte freelance redacteuren voor onze website. En we geven nuttige tips waarmee iedereen zijn steentje kan bijdragen, bijvoorbeeld hoe en waar je kunst van zwarte makers kunt kopen.’ 

Eerste resultaat van al die goede voornemens: drie septembernummers die reppen over verandering en duurzaamheid. In Elle wordt het hart van het blad gevormd door 75 bladzijden met getuigenissen en tips van professionals uit de mode- en cultuursector die niet alleen verklaren dát er iets moet veranderen, maar ook aangeven hóé ze dat gaan doen. Voor alle drie de nummers geldt dat ze uitpuilen van de modellen en geïnterviewden, fotografen, stylisten en journalisten van kleur en/of met een migratieachtergrond.

Model Jill Kortleve op de cover van de Vogue.Beeld Vogue

Werd er voorheen gemopperd dat zich weinig talenten van kleur meldden bij de redacties, nu is er actief gezocht én gevonden – en hier en daar wat geschoven en geëxperimenteerd. Reportagefotograaf Coco Olakunle werd door Elle ingezet voor een modeshoot en cover, fotograaf Casper Kofi mocht zijn eerste cover voor Vogue schieten. Op de Vogue-medewerkerspagina worden drie nieuwe editors at large gepresenteerd – een eufemisme voor freelancers: één witte (duurzaamheidsspecialist Anne-Ro Klevant-Groen) en twee zwarte vrouwen: stylist Ogènda ter Haar (in 2017 winnaar van een talentenjacht van Elle) en journalist Stephanie Afrifa (tot voor kort een van de adviseurs van Bazaar).

De noodzaak om adviseurs in de arm te nemen zagen zowel Tjepkema als Van ’t Lam, omdat zo eerder genoemde blinde vlekken getackeld kunnen worden. Tjepkema: ‘Toen we ons Instagrampagina tijdelijk ter beschikking wilden stellen aan een vrouw met een Marokkaanse achtergrond die zich profileerde als spreekbuis voor zwarte vrouwen zei Afrifa: ‘Het is wel belangrijk om tegenover haar stem ook die van zwarte vrouwen te hebben.’ Dat had ik zelf nog niet bedacht.’ Van ’t Lam legt haar oor onder meer te luisteren bij de zwarte vrouwen uit de vaste adviesraad van Bazaar en haar aangetrouwde zwarte familieleden.

Model Chaima in ElleBeeld Fotografie Maxime Cardol, styling Dido Mani, make-up Laura Yard

Elle heeft voor haar overwegend witte redactie geen aangewezen adviseur van kleur. ‘Zó wit voel ik mezelf niet, met een Surinaamse vader’, zegt Russel, ‘en bovendien hebben we veel vaste freelancers van kleur die bijdragen aan en meedenken over het blad.’ Onder leiding van Russel is Elle al jaren bezig om het blad en de site diverser en inclusiever te maken, en telt zodoende veel (oud-)medewerkers van kleur. Kofi en Ter Haar bijvoorbeeld, die nu ze voor Vogue werken dat niet meer voor Elle doen – een ongeschreven regel in modebladenland.

Maar hoe bewust Elle ook al bezig was, door de BLM-protesten besefte Russel dat het niet genoeg was. Door haar uitgever Hearst, die in Nederland ook Vogue en Harper’s Bazaar uitgeeft, werd ze betrokken bij de vorming van een projectgroep Diversiteit & Inclusie. Russel: ‘Het is nu pas duidelijk dat we dit groter en breder moeten aanpakken, meer moeten pushen en wrikken, nóg beter zoeken. De projectgroep komt elke week bij elkaar en krijgt hulp van Hearst UK waar ze al veel verder zijn op dat vlak.’ 

De roep dat zwarte en gekleurde modellen op de cover niet verkopen, tot niet eens zo heel lang geleden een hardnekkig geloof van veel bladenmakers, is voorgoed verstomd. Wie te wit denkt, schrijft of oogt wordt subiet op het matje geroepen of aan de schandpaal genageld op sociale media. Change is here, en: zo kan het ook. Of de Nederlandse modebladen voorgoed zo woke blijven als ze zich deze maand presenteren zal moeten blijken. Tjepkema is in elk geval vol vertrouwen: ‘Dit is nog maar het begin.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden