Nek omdraaien VSB Poëzieprijs 'voorbarig': Dichter des Vaderlands verbaasd over verdwijning belangrijke prijs

De VSB Poëzieprijs, de belangrijkste prijs voor dichtbundels in Nederland, houdt volgend jaar op te bestaan. Na bijna 25 jaar heeft goede doelenorganisatie VSBfonds besloten zich te richten op andere cultuurprojecten. Ester Naomi Perquin, de huidige Dichter des Vaderlands, reageert verbaasd op het besluit. 'Er zijn zoveel geweldige dichters in dit land en er is zoveel variatie - de VSB Poëzieprijs maakte dat, in ieder geval gedeeltelijk, zichtbaar.'

Dichter des Vaderlands Ester Naomi Perquin, die in 2013 de VSB Poëzieprijs won. Beeld ANP

Maar ook Perquin zal lijdzaam moeten toezien hoe op 24 januari 2018 de laatste van in totaal 24 winnaars van de jaarlijkse poëzieprijs wordt bekendgemaakt. Het VSBfonds stelt in een verklaring zich nog meer dan nu op actief burgerschap te richten en te focussen op projecten die groepen mensen bij elkaar brengen. De huidige poëzieprijs, sinds 1994 jaarlijks uitgereikt aan de maker van het in de ogen van een jury beste Nederlandstalige dichtbundel, past niet meer in deze koers, aldus de goede doelenorganisatie.

En daarmee verdwijnt de zo aansprekende poëzieprijs en het bedrag van 25.000 euro dat ooit aan onder meer Hugo Claus, Rutger Kopland, Armando, Ilja Leonard Pfeijffer, Hannah van Binsbergen en Perquin werden uitgereikt. Perquin weet nog goed dat ze van een deel van het prijzengeld een nieuwe fiets kocht. 'Die een week later werd gejat.'

Maar meer nog dan de erkenning van de onderscheiding of het hoge prijzengeld, gaf de VSB Poëzieprijs volgens de 37-jarige Perquin dichters de vaak broodnodige aandacht. 'Het traject rondom die prijs, waar bijvoorbeeld School der Poëzie heel veel doet, met schoolbezoeken, lezingen, discussies in zaaltjes met publiek dat soms nog nooit een gedicht heeft gelezen, vormt het leeuwendeel van de nominatie. Dat duurt weken. Ik zie niet in waarom dat niet binnen het 'nieuwe donatiebeleid' past, dat lees ik niet in het bericht.'

Boos kijkende jongens met petjes

Nog altijd herinnert Perquin zich één bezoek aan een school in Den Haag in 2013, het jaar dat zij de VSB Poëzieprijs won. 'Onderuitgezakte, boos kijkende jongens met petjes. Zwijgzaam sfeertje, moeilijke groep. Ze hadden er natuurlijk de pest in dat ze met zo'n dichter zaten opgescheept, een uur lang. Ik las gedichten voor uit Celinspecties, waarvoor ik destijds genomineerd was. Ik vertelde over de gevangenis, over de jongens die ik daar had leren kennen en hoe vaak hun verhalen overeenkwamen. Na een uur wisten ze: dichters zijn niet allemaal oud en saai. En poëzie gaat niet alleen over lammetjes bij maanlicht.'

Maar belangrijker, ze hadden vragen gesteld. 'Hele goede vragen. Zoals 'waarom schrijf je een mooi gedicht over lelijke dingen?' En: 'Was je bang om te schrijven?' In het persbericht gaat het over de 'maatschappelijke waarde' van poëzie. Ik weet niet precies hoe je die moet meten, als zoiets al bestaat. Je komt terecht in een mijnenveld wanneer je alleen al het begrip waarde moet definiëren, vooral als het over kunst en literatuur gaat. En dan dat 'maatschappelijk...' Nou ja. Als je het zo nodig wilt hebben over zo'n term als 'maatschappelijke waarde', dan denk ik vooral aan die school en dat specifieke gesprek.'

Haar punt is: de VSB Poëzieprijs bekroont vooral een artistieke prestatie en zet in die zin niet alleen een dichter maar ook een genre op de kaart. 'Dat kan de poëzie nog steeds goed gebruiken. Als je constateert dat het bereik groter of breder moet, doe dáár dan iets aan. Dan ga je met mensen in gesprek, met organisaties die daar een rol in kunnen spelen. Dan ga je opnieuw kijken: wat willen we met deze prijs en hoe kunnen we dat voor elkaar krijgen? Maar om zo'n prijs nu de nek om te draaien, zonder alternatief, dat vind ik op z'n minst voorbarig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden