Neerlands Voetbalglorie

Voetbal was de tweede religie in het huis waar Bert Wagendorp opgroeide. Zo kon Neerlands Voetbalglorie van Ir. Ad van Emmenes een heilige status krijgen. Met nog spannendere plaatjes dan die bij de echte bijbelverhalen.

Bert Wagendorp.Beeld Henk Wildschut

Het boek is in 1949 uitgegeven bij uitgeverij Nieuwe Wieken, die zijn geld toen nog verdiende met sport omdat de samenleving nog niet rijp was voor softporno - die kwam pas een jaar of twintig later het fonds binnen.

Er zijn twee boeken die de eerste jaren van mijn lezende leven domineerden, het Groot Vertelboek voor de Bijbelse Geschiedenis van Anne de Vries en Neerlands Voetbalglorie van Ir. Ad van Emmenes. De aantrekkingskracht van dat laatste boek zat 'm aanvankelijk, toen ik nog analfabeet was, in de foto's. Die waren iets spannender dan de prachtige tekeningen bij De Vries. En het waren ook nog voetbalfoto's - voetbal was bij ons thuis de tweede religie. Op de foto naast pagina 65 stond een elftalfoto van het Nederlands voetbalteam, genomen in 1931, voor de uitwedstrijd tegen Denemarken (0-2). Mijn vader wees naar de tweede speler links, en zei dat hij dat was. Inderdaad leek hij heel veel op Jaap Paauwe.

Het boek heeft een oranje linnen band en is ook 65 jaar na verschijning nog altijd in redelijke staat, zij het dat je kunt zien dat er veel in is gelezen. Voorin staat in het handschrift van mijn vader: 'J.A. Wagendorp, L. Verreijckenstr. 13, Groenlo'.

Schrijver/Columnist

Bert Wagendorp (1956) is schrijver en columnist bij de Volkskrant. In 2014 werd zijn roman Ventoux genomineerd voor de NS Publieksprijs.

Eerste zin

En dus moet ik een jaar of zes zijn geweest toen ik de eerste zin van Neerlands Voetbalglorie las, ongetwijfeld meteen ook de langste zin die ik tot dan lezend tot mij had genomen: 'Er is een tijd geweest - en menigeen zal dit als een sprookje in de oren klinken - dat er in Nederland niet gevoetbald werd, en er is daarna een vrij geruime tijd geweest - en dat zijn vast veel oudere voetballiefhebbers niet met mij eens -, dat er in Nederland slecht gevoetbald werd.'

Ook destijds ging het al over lang vervlogen tijden - Johan Cruijff had zijn debuut bij Ajax al gemaakt. Maar dat deed er niet toe. Er zijn maar weinig foto's waar ik vaker naar heb gekeken dan naar de eerste in het boek: 'Neerlands voetbalglorie. Het elftal dat in 1913 de eerste overwinning op Engeland behaalde.'

In Neerlands Voetbalglorie memoreert Ir. Van Emmenes, de vader van de latere tv-personality Viola, de wapenfeiten van het Nederlands elftal. Met veel omhaal van woorden, maar dat maakte mij niets uit. De details van de roemruchte wedstrijd op Houtrust, ('een kokende heksenketel!'), waar voor het eerst de Engelsen een koekje van eigen deeg kregen (2-1), staan in mijn geheugen gegrift.

Dankzij Ir. Van Emmenes denk ik nog altijd dat Just Göbel (Vitesse) de beste keeper aller tijden was, niet alleen van Nederland, maar van de hele wereld. Ik leerde Law Adam kennen ('een fijne kerel'), Beb Bakhuys ('welk een voetballer!') en Kick Smit ('Enorm zoveel werk als die knaap verzette'). Toen ik veel later een keer Faas Wilkes ging interviewen, kwam het gevoel oog in oog te staan met een mythe direct voort uit mijn uren met Ir. Van Emmenes ('met het vermogen om enige tegenstanders na elkaar met allerlei handige manoeuvres te passeren').

De wereld was klein en overzichtelijk en het verschil tussen Mozes, Abe Lenstra, koning David, Piet Kraak, Bertus de Harder en de Herejezus verwaarloosbaar. Helden waren het, en Anne de Vries en Ir. Van Emmenes waren hun evangelisten.

Ir. Ad van Emmenes, Neerlands Voetbalglorie; Nieuwe Wieken.Beeld Illustratie: MietzeB

Met de eindejaarslijstjes in de hand kun je de boeken kiezen die je nog had willen lezen. Maar misschien nog wel fijner dan te beginnen aan een inhaalactie is terug te grijpen naar dat ene boek dat je al je hele leven met je meedraagt. Dat boek waarvan je vindt dat iederéén het zou moeten lezen. Wij vroegen denkers van 2014 naar hun tijdloze favorieten, hun 'persoonlijke bijbel'. Ter inspiratie en overdenking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden