INTERVIEW

'Nee Vrienten, je pakt een gitaar en je gaat eerlijke, mooie liedjes maken'

Na Doe Maar schreef hij vooral kinderliedjes en filmmuziek. Nu brengt Henny Vrienten (66) voor het eerst in 23 jaar een solo-album uit met 'songs voor grote mensen'. 'Ze vochten zich naar buiten.'

Beeld Daniel Cohen

'Kijk, zó is het niet vervelend om op het kantoor van de platenmaatschappij te zijn', zegt Henny Vrienten - en hij maakt er een gebaar bij van 'kijk eens om je heen'.

We zitten op vlooienmarktstoelen onder het lage plafond van de knusse zolderkamer van platenlabel Top Notch, dat aan een pleintje op de Amsterdamse Wallen is gevestigd, pal boven de eigen koffiewinkel Quartier Putain en met lonkende lichtekooien als buurvrouwen.

Vrienten wist het meteen toen hij er voor het eerst binnen stapte: hier werken mensen die van muziek houden. En dus geeft Top Notch (na het verzamelde werk van Doe Maar, 2012) ook En toch... uit, Vrientens eerste solo-album in 23 jaar.

Hij ziet er goed uit, de geboren Tilburger die een steenworp verderop een woning aan de gracht heeft. Knappe schoenen en overhemd, gezonde kleur, vreugde in de ogen. Maar de tijd heeft niet stilgestaan: toen zijn vorige soloalbum, Mijn hart slaapt nooit (1991), verscheen, was hij 43 jaar. Nu is hij 66.

'Ik heb nooit stilgezeten: veel muziek voor film en musical, kinderliedjes voor Sesamstraat en Het Klokhuis. Allemaal vreselijk leuk, maar songs schrijven voor grote mensen, met de intentie ze zelf te zingen, dat is toch iets anders.'

Snapshots

Eindelijk weer een echt album in handen. Het wordt ook op vinyl uitgebracht. Het bezorgt Vrienten een ouderwets opgewonden gevoel. 'Filmmuziek maken doe ik met plezier, maar het is museummuziek: de meeste Nederlandse films draaien kort in de bioscoop en daarna is je muziek weg, want als album verschijnt dat werk bijna nooit. Alleen kinderfilms blijven circuleren: Kruimeltje, Madelief, Pietje Bell.'

Waarom liet En toch... dan zo lang op zich wachten? Hij heeft er geen eenduidig antwoord op. Blijkbaar was de innerlijke noodzaak er niet en had hij genoeg andere dingen te doen. De bal ging rollen toen hij in 2013 in Carré het avondvullende programma Gitaarjongens organiseerde.

'Ik schreef er een liedje voor, over mijn eerste gitaar, een snapshot uit mijn jeugd. En toen bleven ze komen, die snapshots. Ik dacht: dit is een album. Zo zie je maar: als je diep van binnen een liedjesschrijver bent, en ik denk dat ik dat ben, dan komt het er vanzelf weer eens van. Het is onvermijdelijk. Ik heb het vaste stramien van de popsong weleens als beperkend ervaren, maar ik ben met de liedjescultuur opgegroeid. De vorm van het popliedje blijft onweerstaanbaar.'

En toch... is een plaat als een fotoalbum: Vrientens eerste gitaar, een liefdesbetuiging aan zijn onlangs overleden moeder (Lieske), herinneringen aan ondeugende Magreetje uit de Langestraat ('Hé Magreetje, mag ik ook een keer?'), een terugkeer naar Café De Oude Maas. En dan is er die prachtige zin in De namen en de plaatsen: 'Als ik had geweten / dat ik alles zou vergeten / had ik beter rondgekeken / had ik beter opgelet.'

Beeld Daniel Cohen

Praatgraag

Het geluid? Een soort americana op z'n Vrientens, mooi klein gehouden en zonder opsmuk vastgelegd door producer Daniël Lohues. De titel verwijst naar het feit dat de snapshots soms inzoomen op sombere momenten en grote levensvragen, maar dat de plaat als geheel toch vooral over liefde gaat. Hij wordt geen moment larmoyant en biedt een inkijkje in het verleden van een erg gelukkig mens.

Het album is ook kenmerkend voor de Henny Vrienten van nu: de 60-plusser die de behoefte voelt terug te blikken op zijn jeugd en eindelijk eens over zichzelf te zingen. Het is de levensfase waarin ook een optreden in Zomergasten past (2012), en gesprekken met journalisten. Vroeger kon hij schuw zijn, nu heeft hij er schik in. Ruim een uur lang toont hij zich praatgrager dan de Henny Vrienten van Doe Maar doorgaans was.

'Het is wetenschappelijk bewezen dat je hersens op een bepaalde leeftijd meer contact met je jeugdherinneringen maken. Ik ben goed in muziek maken, in arrangeren met blazers en koortjes enzo, maar ik heb de muziek ook weleens gebruikt om de aandacht af te leiden van mijn stem en de boodschap. Nu zei ik: nee Vrienten, niks maskeren, je pakt een gitaar en je gaat eerlijke, mooie liedjes maken.

'De teksten van Doe Maar waren bijzonder, daar niet van, maar ze hingen altijd van grapjes, foefjes en ironie aan elkaar. Dat besmuikte toontje, zo was die tijd. Je ging jezelf niet blootgeven, dat was niet cool. Dat station ben ik gepasseerd. Het zal de leeftijd zijn.'

Vrienten solo

Toen Henny Vrienten het eerste solo-album maakte onder zijn naam, Geen Ballade (1984), bestond Doe Maar nog. De single Als je wint, gezongen met Herman Brood, werd Vrientens enige solohit. Mijn hart slaapt nooit (1991) en En toch... (2014) brengen het aantal soloplaten op drie, het duettenalbum Nacht (2006) niet meegeteld. Voor zijn tijd met Doe Maar bracht Vrienten solowerk uit onder pseudoniemen: enkele singles als ‘Ruby Carmichael’ en een titelloos album (1977) als ‘Paul Santos’.

Cover van Vrientens cd En toch. Beeld -

Memoires

En toch: als zijn muzikale memoires moeten we En toch... niet zien. Daarvoor staan de verhalen te nadrukkelijk in dienst van de liedjes. 'Neem Magreetje', zegt Vrienten. 'Ik zing: 'Het is gewoon niet eerlijk meer / de hele straat is al geweest / hé Magreetje, mag ik ook een keer?' Misschien is dat niet waar. Misschien ben ik wel degelijk aan de beurt geweest. Misschien zelfs als enige. Maar dan heb je dus geen leuk liedje. De prikkel voor dit album was niet dat mijn levensverhaal eruit moest; de prikkel, dat waren de liedjes die zich naar buiten vochten.'

Hij gaat het land met ze in, met My Baby als zijn begeleidingsband en zijn zoon Xander op bas - tenminste, als het tourschema van diens werkgever Jett Rebel het toelaat. De eerste try-out zit erop: in Diepenheim (Overijssel), voor 150 mensen. Zelf je versterkertje meezeulen, zelf je gitaar stemmen, zelf rijden; dat was wennen voor Vrienten na de Doe Maar-tournee van vorig jaar.

Drie reünies heeft de populairste Nederlandse band van de jaren tachtig al gehad: zestien Ahoy-optredens (en een nieuw album) in 2000, twee Kuip-concerten in 2008 en, in het seizoen 2012-2013, vier Symphonica In Rosso-avonden plus een laatste clubtournee. Die eindigde op 16 februari 2013 in Tilburg.

'De reünies werden steeds leuker. De eerste keer waren we te gespannen. Dat was in De Kuip al beter. Symphonica In Rosso was de totale triomf: de sfeer was heerlijk en we werden eindelijk goed begeleid. We plakten er een tournee achteraan. In Tilburg, op de laatste avond, waren we beter dan ooit. Ik heb er een beetje spijt van dat we hebben gezegd dat het de laatste keer was. Aan de andere kant: je moet toch een keer stoppen.'

Beeld Daniel Cohen

Knap

Uiteindelijk zal dat voor al zijn muzikale activiteiten gelden; hij is zich ervan bewust. Voor 2016 staat ('als we gezond blijven') een tournee gepland met zijn oude vrienden Boudewijn de Groot en George Kooymans, maar één ding is zeker: over nog eens 23 jaar maakt Vrienten geen soloplaten meer.

'Ik heb de smaak enorm te pakken, maar stel dat dit mijn laatste plaat is. Dan wil ik niet dat hij onopgemerkt blijft. Dan wil ik er alles aan gedaan hebben, voor Top Notch en voor mezelf. Daarom geef ik interviews. Sommige mensen zeggen: voor het geld hoef jij dit niet meer te doen, dus deze plaat is puur hobby. Dat is mij te terloops. Deze plaat is er omdat hij er moest komen. Met een hobby hou je je na het werk gezellig bezig. Dit album ís mijn werk. Dat is geldingsdrang. Ik hoef hier niet van te leven, maar ik wil wel dat men zegt: dat is knap werk van die Vrienten, op zijn oude dag.'

Henny Vrienten: En toch...
Top Notch.

Live (met My Baby): Melkweg, Amsterdam, 6/11.
Songbird Festival, De Doelen, Rotterdam, 23/11.

Fan van:

Henk Hofstede
'Met Henk heb ik ooit een theaterprogramma gedaan en toen merkte ik dat ik een sterke band met hem voelde. Hij heeft, net als ik, een enorm arbeidsethos, hij doet veel verschillende dingen en alles wat hij doet, draagt een eigen stempel. Het Nits-geluid is uniek. Je hoort: dit is Hofstede. Ik denk dat voor mijn muziek hetzelfde geldt.'

Spinvis
'Ik ken Erik de Jong niet persoonlijk, maar wat me enorm in hem en zijn werk aanspreekt, is zijn eigenzinnigheid. Hij schrijft op een ontzettend persoonlijke manier en heeft qua sound en tekst een eigen universum gecreëerd. Hij gaat met de Nederlandse taal om op een manier die hij van niemand heeft afgekeken. Daarmee voel ik verwantschap.'

Paul McCartney
'In mijn jeugd was ik, zoals iedereen, vooral Lennon-fan en vond ik McCartney een slijmbal. Dat is helemaal omgedraaid. Ik vind die man zo vreselijk goed. Ik zag hem in 2012 in Ahoy en het was het enige concert uit mijn leven waarbij ik van geen enkel dingetje dacht: dat zou ik beter kunnen. Of: dat had ik anders gedaan. Ik kon alleen maar denken: chapeau. Hij staat boven de materie. Ik ging totaal ondersteboven.'

George Kooymans
'Toen ik een jaar of 18 was, rond 1966, zag ik in een ranzige Tilburgse dancing The Golden Earrings (toen nog met de 's', red.): Frans Krassenburg als zanger, Jaap Eggermont op drums, maar die zag ik allemaal niet staan. Ik keek alleen maar naar George Kooymans: dat haar, die gitaar, die heldere stem. Puur charisma. Het voelde alsof hij lichtjaren van mij vandaan stond, dus ik was verbaasd om te ontdekken dat we even oud zijn.'

Boudewijn de Groot
'Mijn eerste werkgever. Begin jaren zeventig ging ik in Boudewijns begeleidingsband spelen. Hij was de eerste professionele, beroemde muzikant die ik van dichtbij meemaakte en daar heb ik onwaarschijnlijk veel van geleerd. In 2016 gaan we met zijn drieën op tournee: Boudewijn, George Kooymans en ik. We zongen samen toen Cesar Zuiderwijk 65 werd en we voelden: hé, hier gebeurt iets.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden