Nederlandse opvoedpraktijk vanuit een Zweedse blik

Opgejaagd (****)

Opgejaagd Beeld VPRO
OpgejaagdBeeld VPRO

VPRO, gemaakt door Jennifer Pettersson

Te beluisteren via iTunes, Stitcher en vpro.nl/opgejaagd

Het is verleidelijk de maakster van deze podcast af te schilderen als zeurouder. Het type dat leeft in de veronderstelling dat ze twee vazen van Chinees porselein heeft gebaard die met de grootste zorg en aandacht door de kindertijd moeten worden geloodst. Een overvragende plaaggeest die de al overvraagde kleuterjuf net over het randje van een burn-out duwt.

Maar dat doet geen recht aan de kwetsbare en onderzoekende houding die documentairemaker Jennifer Pettersson aanneemt in Opgejaagd, een 8-delige podcast over het Nederlandse systeem van kinderopvang en basisscholen. Pettersson gunt ons haar outsiderblik. Als geboren Zweedse die al bijna twintig jaar in Nederland woont, overigens naar tevredenheid op veel vlakken, verbaast zij zich over wat wij doodnormaal vinden: grote groepen op de kinderopvang, prestatiedruk in de laagste klassen van de basisschool en boven alles: haast. Haast om na de bevalling weer snel aan het werk te gaan, haast als we het nageslacht ’s ochtends bij de kinderopvang droppen, haast om basisschoolleerlingen zo snel mogelijk om te vormen tot stilzittende wezens die kunnen lezen en rekenen. De maakster onderzoekt ‘de onbekende wereld waarin onze kinderen van negen tot vijf doorbrengen’. Verrek, denk je bij de tweede aflevering, ik weet inderdaad nauwelijks wat mijn peuter doet in de uren dat ik deadlines probeer te halen in een grijze kantoorkolos.

Begin van haar zoektocht

In 2016 publiceerde Pettersson een opinieartikel in NRC naar aanleiding van het SCP-rapport Lekker vrij!?. Nederlandse moeders zouden zich opgejaagd voelen omdat ze hun vrije tijd meer dan vaders in dienst stellen van zorg voor de kinderen. Daardoor werken ze vaak in deeltijd, terwijl kinderopvang en scholing prima geregeld zijn in Nederland, aldus het rapport. Dat laatste, stelde Pettersson, is niet waar. Als we het net zo zouden aanpakken als in Zweden, waar kinderen tot hun 7de op een voorschool zitten in kleine klasjes met wel drie juffen en veel aandacht voor spel en natuur, dan zouden Nederlandse vrouwen óók met een gerust hart fulltime de arbeidsmarkt bestormen. Dat opiniestuk, en de vele reacties erop, was het begin van haar zoektocht.

Het Nederlandse systeem zit Pettersson zo dwars dat ze eigenlijk naar Zweden wil verhuizen, maar daar heeft haar man, VPRO-radiomaker Jair Stein, weinig zin in. Prettig is dat wanneer Pettersson te veel op de Astrid Lindgrentour gaat, hij de relativerende gedachten van de Nederlandse luisteraar vertolkt. Stein vindt de strenge aanpak van een kleuterjuf juist goed en juicht toe dat zijn dochter leert dat ze niet het middelpunt van het universum is.

De eerste afleveringen – er staan er inmiddels vijf online – zijn levendiger dan aflevering 4 en 5. Die zijn informatiever en daarmee iets droger, maar ook verdiepender. Precies wat een podcast voor heeft op de snelle, oppervlakkige debatjes die je op de radio hoort. In aflevering 7 reist Pettersson naar Zweden om erachter te komen of ze haar geboorteland niet romantiseert. Daar ben je als geënthousiasmeerde luisteraar inmiddels ook benieuwd naar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden