NieuwsRietveldpaviljoen

Nederlands paviljoen op Biënnale Venetië wordt komende editie gebruikt door Estland

Het Rietveldpaviljoen maakt plaats voor een locatie ‘elders in de stad’.

Het Rietveldpaviljoen in Venetië.

Nederland zal zich volgend jaar op de Biënnale van Venetië niet in het Rietveldpaviljoen in het Giardini-park presenteren. Het Mondriaan Fonds, verantwoordelijk voor de tentoonstelling en keuze van de kunstenaar, heeft zich bij monde van directeur Eelco van der Lingen uitgesproken voor een andere locatie, ‘elders in de stad’, zoals hij in NRC Handelsblad donderdag liet ­weten.

De verplaatsing geldt voor één jaar. Tijdens de Nederlandse afwezigheid zal Estland het Nederlandse paviljoen gebruiken. Daarnaast besloot het fonds de open inschrijving voor kunstenaars te vervangen door een selectie door een internationale jury. Zij zal uit een long- en shortlist de uiteindelijke kunstenaar kiezen. Ook deze beslissing geldt voor een jaar.

De eenmalige verhuizing uit het wereldberoemde Rietveldpaviljoen op het biënnaleterrein is een ingrijpende. Sinds 1954 heeft Nederland daar een vaste plaats, tussen de andere deelnemende landen. De tweejaarlijkse tentoonstelling in Venetië geldt, naast de vijfjaarlijkse Documenta in Kassel, als de belangrijkste graadmeter van wat belangrijk is in de mondiale kunst.

Het viel Van der Lingen op dat in ­Venetië de Nederlandse kunstwereld vooral ‘met zichzelf in gesprek ging, alsof we in Nederland zaten’. En dat de ontwerper en architect Gerrit Rietveld in de presentatie een ‘nadrukkelijke’ rol speelde.

‘Bij de laatste presentaties deed Rietveld op de achtergrond steeds mee’, legt Van der Lingen nu uit. ‘We vroegen ons af wat er zou gebeuren als je Nederland buiten het Giardini-park en het Rietveldpaviljoen gaat presen­teren. Het was geen straf de Nederlandse kunst daar te ­laten zien, maar het vormde wel een potentiële barrière. Je kunt nog zo veel van je ­eigen huis houden, als je een keer uit logeren gaat, kijk je er toch weer anders naar. Het laten vallen van vaste waarden creëert vrijheid; we kunnen het eens anders doen. Daarna gaan we evalueren wat het heeft opgeleverd.’

Er klinkt toch een hoop onvrede door in deze beslissing. Is dit al met al geen kritiek op de afgelopen presentatie van Remy Jungerman en Iris Kensmil die zich, volgens het persbericht vorig jaar, lieten inspireren door ‘het modernisme en de avant-garde van de vorige eeuw’? ‘O nee, het is zeker geen afrekening met de afgelopen edities, daar zijn we heel trots op.’

Het Giardini-park trekt honderdduizenden belangstellenden en ­toeristen die de landenpaviljoens ­bezoeken. Hoe krijg je elders in de stad een vergelijkbare belangstelling? Van der Lingen: ‘Zo’n eerste keer levert altijd een bonus op. Het leidt tot extra nieuwsgierigheid. Het is ook de opdracht van de jury die de kunstenaar voor volgend jaar zal kiezen: dat de presentatie impact moet hebben. Wat we wel vroegen was een inzending die zich verhoudt tot de wereld en niet alleen tot de Nederlandse kunstwereld.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden