Nederlands cabaret kan nog niet zonder Freek de Jonge

Freek de Jonge is een zure moralist. En je hebt helemaal pech als hij gaat zingen. Dat lijkt althans het algemeen geaccepteerde beeld van de 70-jarige Vader van het Nederlandse Cabaret.

Freek de JongeBeeld Paul Schuurman

Hoe dat komt? Een fout gevallen talkshow-optreden, misschien wel twee, een matige recensie die wat langer is blijven hangen, en het idee dat een cabaretier toch echt onder de veertig moet zijn, anders weet hij niet wat er op straat leeft. Als je al bijna 50 jaar aan cabaret doet, dan moet je wel over de heuvel zijn en hopeloos over de houdbaarheidsdatum. Kan die man nou niet eens eindelijk weg?

De Jonge is zich zeer bewust van dat imago. Het stoort hem mateloos dat het publiek blijkbaar niet meer het verschil kan zien tussen imago en werkelijke identiteit. Want hij heeft toch belangwekkende opinies, en hij kan ongelooflijk humoristisch uit de hoek komen. De cabaretier toont zich enigszins verongelijkt als hij ziet dat een luie muzikant op een festival alleen maar even een drum en bas beat hoeft te laten klinken en duizenden dolenthousiastelingen staan twee uur met hun armen te zwaaien.

Toch is die frustratie van De Jonge ('Het zit hier wel aardig vol hoor, maar ik zie toch lege plekken.') zeer begrijpelijk. Zeker als je zijn nieuwste voorstelling ziet (ouderwets lang met een pauze), die niet alleen over zijn eigen imago en identiteit gaat, maar waarin beeldvorming naar een hoger niveau wordt getild. Hij ontleedt het Nederland dat in shock raakte door het neerhalen van een vliegtuig met veel onschuldige landgenoten. Hij ziet dat Nederland behoefte heeft aan ernst. Maar ook dat het hier om gemanipuleerde ernst gaat en dat de pijnlijke ramp in een media event is veranderd. Het ontbreekt er nog maar aan of een opgefokte Jan Smit roept opzwepend: 'Zijn we er klaar voor?'

Freek de JongeBeeld Paul Schuurman

Eindeloos geratel

Een even hilarisch als inhoudelijk hoogtepunt van de show is het eindeloze geratel van een vrouw die de stoet lijkwagens voorbij ziet komen. Zij staat heel dicht bij de slachtoffers, want zij heeft die dag zelf ook iemand naar Schiphol gebracht, die naar Canada ging. Freek in topvorm.

Aanvankelijk zou De Jonge een show maken over Bram Vermeulen, de andere helft van Neerlands Hoop, het duo dat in de jaren zeventig het cabaret flink opschudde. De twee zijn niet vrolijk uit elkaar gegaan, en het is ook nooit meer goed gekomen. De geplande voorstelling dreigde volgens Freek te veel een hommage te worden aan zijn overleden cabaretpartner en dat was nou ook weer niet de bedoeling. Toch is er nog een kritisch liefdevol en zeer geestig blok over Bram/Neerlands Hoop overgebleven. Met stevige muziek uit die tijd, die de identiteit van Freek mede heeft gevormd.

De Jonge uitgerangeerd en niet grappig meer? Ben je besodemieterd! Deze tijd van hoogmoed en decadentie heeft een voorstelling als deze van Freek de Jonge nodig. Het Nederlandse cabaret kan nog niet zonder hem.

Wekelijks kiezen de Volkskrant en 1e Rang.nl een gezamenlijke uitgaanstip uit het theater- en podiumaanbod. Deze tip verschijnt in de digitale cultuuragenda van de Volkskrant en op de site van 1e Rang.

Freek de JongeBeeld Paul Schuurman
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden