Kunst Boom maakt boek

Nederlands bekendste boekontwerper Irma Boom ontwerpt zonder computers in 3D

‘De Prittstift is mijn vriend’, zegt ontwerper Irma Boom onder het licht van tl-balken. ’s Avonds laat, als haar studio leeg is, monteert de grafisch ontwerper haar boeken. ‘Overdag is het te druk.’ Ze doet het met schaar, lijm en plakband. Haar boeken zijn fenomenen die niet ontstaan op een computerscherm, maar in haar handen, driedimensionaal, als tastbare objecten.

Boekontwerper Irma Boom. Beeld Els Zweerink

Voor het tv-programma Het Uur van de Wolf maakt Lex Reitsma, zelf grafisch ontwerper, een documentaire waarin Boom (58) vrijwel uitsluitend zelf het woord voert. Zij duidt, zij vraagt, zij aarzelt, plakt en bladert. En ze verschiet van kleur als er een knetterduur boek op speciaal geprepareerd metaalfolie voor Renault van de drukpers komt met een loei van een drukfout.

Boom heeft de afgelopen decennia internationaal een geweldige reputatie opgebouwd als ontwerper. Terwijl veel mensen zich neerlegden bij digitale suprematie, koestert Boom het boek als een conceptueel en ambachtelijk feest. In deze film zijn de preeg, de naaibrug, de snede en koudlijm de winnaar. Een boek wordt in Booms handen van een informatiedrager tot een kostbaar object. Letterlijk. Want antiquarisch doet een Boom-boek soms wel 10 duizend euro.

Omdat de ontwerper totale vrijheid eist, is Boom niet makkelijk om mee te werken. Vindt ze zelf. Haar concepten zijn radicaal: Een boek over Chanel is wit en inktloos en alleen in reliëf (preeg) gedrukt. Het jubileumboek voor de Steenkolen Handels Vereniging (SHV) is vijf bijbels dik en bevat minstens negen leeslinten. ‘Look for the unusual’, was alles wat opdrachtgever Paul Fentener van Vlissingen van SHV Boom meegaf.

‘Maar ik ben geen vrije kunstenaar’, zegt ze in de documentaire. Ze maakt een boek vóór Chanel, over Renault of een boek met alleen maar covers voor Viktor & Rolf. Voor al haar concepten geldt dat het pogingen zijn het boek opnieuw uit te vinden, of in elk geval de kracht ervan te herstellen. ‘Een pdf kan dit nooit vervangen. Het boek blijft altijd bestaan’, zegt Boom terwijl ze een in elkaar geknutselde dummy haar hand houdt.

Dat de documentairemaker vrijwel uitsluitend Boom over Boom aan het woord laat, voelt wel als een gemis. Zelf vindt ze dat de blik van een buitenstaander haar werk juist beter maakt. Nu moet ze het zelf zeggen: ‘Het moet supergoed zijn, anders niet.’

Boom maakt boek
Documentaire van Lex Reitsma
Uur van de Wolf
20/9, NPO2, 22.55 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.