Nederlander zou kunst smokkelen voor Sotheby's

De Nederlandse kunstexpert Roeland K., die in Milaan werkt voor het Britse veilinghuis Sotheby's, staat in het centrum van beschuldigingen dat zijn werkgever al geruime tijd en op grote schaal betrokken is bij de smokkel van kunstwerken uit Italië....

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Het programma werd gemaakt door de journalist Peter Watson, die sinds 1991 onderzoek doet naar de praktijken van Sotheby's. Hij had de beschikking over interne stukken van het veilinghuis. Daaruit bleek dat de smokkel van schilderijen voornamelijk werd gecoördineerd vanuit Milaan. Watson publiceerde deze week het boek Sotheby's: The Inside Story.

Met een in Napels voor 22 duizend gulden gekocht schilderij, Oude vrouw met beker van de achttiende eeuwse meester Giuseppe Nogari, vervoegde een medewerkster van Watson zich in maart 1996 bij het Sotheby's-kantoor in de Milanese Via Broggi waar K werkt. In een kristallen broche die de vrouw droeg, bevond zich een mini-camera en microfoon.

In het programma vertelt de vrouw aan K. dat het schilderij uit een erfenis komt. De handelaar legt uit dat de Italiaanse wet verbiedt dat schilderijen het land worden uitgebracht, maar dat hij ervoor kan zorgen dat hetwerk naar Londen worden gesmokkeld. Daar zouden ze een hogere prijs opbrengen dan wanneer ze in Italië zouden blijven, vooral wanneer het 'schilderijen voor de internationale markt' betreft. 'Dat is erg belangrijk. Als u een Canaletto heeft of een Guardi.'

Vrouw: 'Wat zou u doen als u mij was?'

K.: 'Ik zou ze smokkelen. Maar ik zie het natuurlijk anders, want ik zie dat er voortdurend wordt gesmokkeld. Ik zit erin. Ik ken de risico's.'

K. over de wijze waarop zijn werkgever gesmokkelde schilderijen behandelt: 'Het gaat naar een adres in Londen, waar een expert van Sotheby's ook zal komen. Die zegt: 'Oh, wat mooi, wat een verrassing.' Hij weet het, maar ook niet. Als er iets fout gaat, zal hij zeggen: 'Ik zag die schilderijen in Londen. Ik wist niet dat de eigenaar ze illegaal had geëxporteerd.'

K. drong er bij de fake-aanbiedster van schilderijen op aan voorzichtig te zijn wanneer zij, in verband met de smokkel, telefonisch contact met hem opnam. De Italiaanse justitie zou kunnen meeluisteren. K.: 'Als ik een rechter was, zou ik Sotheby's afluisteren. Ze weten dat het voortdurend gebeurt, waarom zouden wij hier anders zijn? Natuurlijk zouden ze ons onmiddellijk moeten afluisteren. Als ik de macht had, zou ik de hele boel hier arresteren.'

Het schilderij van Nogari werd in mei 1996 met een Engelse vrachtwagen naar Londen gesmokkeld. Daar werd het geïnspecteerd door de tweede man op de afdeling Oude Meesters van Sotheby, George Gordon. Die wist volgens K. dat het schilderij illegaal uit Italië was gehaald. 'Ik zal met hem spreken', meldde hij eerder telefonisch aan de fake-verkoopster. 'Hij kent het verhaal, hoewel hij het zal ontkennen, maar hij weet alles.'

De Nogari werd op 3 juli 1996 in Londen geveild, door veilingmeester George Gordon. Het schilderij werd gekocht door een andere medewerkster van Watson, voor zeventienduizend gulden. Daarna werd het naar Italië teruggebracht.

Watson beschrijft in zijn boek ook de illegale export op grote schaal van oudheidkundige voorwerpen uit India door Sotheby's. Met vervalste papieren zou de herkomst worden verdonkermaand.

Volgens George Bailey, directeur van Sotheby's Europa, zijn donderdag enkele medewerkers van het veilinghuis op non-actief gesteld, in afwachting van een intern onderzoek. Volgens Bailey betrof het in Dispatches onthulde geval 'een geïsoleerde zaak'. Roeland K. zou volgens Bailey 'heel erg overstuur' zijn van de 'positie waarin hij is komen te verkeren, en waarin hij Sotheby's heeft gebracht'.

Sotheby's, opgericht in 1744, is het oudste en een van de grootste veilinghuizen ter wereld. Over 1995 bedroeg de omzet van het bedrijf ruim tweeënhalf miljard gulden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden