Nederland mag zich niet mengen in strijd Krim-schatten

Nederland mag zich niet mengen in het getouwtrek over de schatten uit musea op de Krim die vorige zomer te zien waren in het Allard Pierson Museum in Amsterdam. De rechtbank in Amsterdam wees vandaag een verzoek van de staat af om als belanghebbende te worden toegelaten in de civiele procedure tussen de vier instellingen en de Universiteit van Amsterdam, waaronder het Allard Pierson valt. Oekraïne is wel als partij erkend.

De Krim-collectie bestaande uit onder meer een gouden zwaardschede, een pronkhelm en talloze juwelen in het Allard Pierson Museum Beeld anp

Het museum in Amsterdam besloot vorig jaar honderden geleende objecten voor de tentoonstelling De Krim, Goud en Geheimen van de Zwarte Zee niet terug te sturen, nadat Rusland het Oekraïense schiereiland had geannexeerd. Nog tijdens de expositie claimden zowel de musea als Oekraïne de archeologische vondsten en kunstvoorwerpen, waaronder Chinese lakdoosjes, sieraden en aardewerk. Het Allard Pierson wil dat eerst een rechter zich uitspreekt over de vraag wie zich de wettelijke eigenaar van de schatten mag noemen en heeft de collectie in afwachting van een toewijzing laten opslaan. Zo wil de instelling schadeclaims voorkomen. De musea op de Krim, waar veel vitrines leeg staan, spanden in november een procedure aan tegen de universiteit.

Nederland wilde als partij worden toegelaten om te bewerkstelligen dat de objecten pas naar de Krim mogen worden uitgevoerd als onherroepelijk vast komt te staan dat de musea het gelijk aan hun zijde hebben. Door de mogelijkheid van een hoger beroep tegen een toewijzing veilig te stellen, zou Nederland voldoen aan volkenrechtelijke verplichtingen en internationale verdragen over het beheer van cultureel erfgoed.

Volgens de rechtbank is onvoldoende gebleken dat de staat nadelige gevolgen kan ondervinden van een toewijzing. Dat Nederland internationale verplichtingen heeft, is volgens de uitspraak geen reden de staat toe te laten. De musea op de Krim hadden zich verzet tegen de inmenging van Nederland. Volgens de instellingen mogen politieke en diplomatieke belangen geen rol spelen in een civiele procedure.

De advocaat van de musea op de Krim, mr. Michiel van Leeuwen, reageert opgelucht op de uitspraak. 'Een extra partij zou de zaak alleen maar gecompliceerder hebben gemaakt. 'Het aanvechten van de toewijzing, mogelijk tot aan de Hoge Raad, had tot aanzienlijke vertraging geleid.'

In de civiele procedure zal Oekraïne nu de claim op de collectie onderbouwen, waarna de musea en het Allard Pierson de mogelijkheid krijgen zich te verweren. Mogelijk volgt er nog een hoorzitting. Een uitspraak wordt pas na de zomer verwacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden