ProfielVolkskrantlezer

Nederland leest op zaterdag het Volkskrant Magazine bij een kopje koffie

Dit is het ronduit alledaagse verhaal van Sonja en Dick Teunis, de enige Volkskrant-abonnee van Nederland, een buurtschap in Overijssel. Ze hoeven niets op zaterdag, behalve onderdeel te zijn van hun eigen ritueel, in zijn vanzelfsprekende gewoonheid zoetgevooisd, wetend: zoals zij zijn er zovelen.

Sonja Teunis-Noordam en echtgenoot Dick Teunis, in hun woonplaats Nederland, een buurtschap van Overijssel.Beeld Erik Smits

Je kunt zelf het strijkkwartet erbij bedenken als Sonja Teunis-Noordam (62), op zaterdagochtend de krant van de mat pakt. Met de krant onder haar arm loopt ze door de gang, naar de woonkeuken, waar haar echtgenoot Dick Teunis (62) al is aangeschoven.

Zorgvuldig vouwt Sonja op de grote houten keukentafel de zaterdagse Volkskrant open, de tafel is gedekt met twee ontbijtbordjes met het mes ernaast, de hartigheid (kaas en ham), de zoetigheid (hagelslag en jam) en het boterkuipje. Het zelfgebakken brood, wit en bruin, ligt op de snijplank, klaar om aangesneden te worden.

Nog meer strijkers: het ochtendlicht van Nederland schijnt op de krant, waaruit Sonja het Volkskrant Magazine pakt. Met een kopje koffie in haar hand bladert ze naar haar favoriete rubrieken, zoals ze dat elke zaterdag doet: de columns van Eva Hoeke en Ibtihal Jadib, en Liefde & Lust van Corine Koole. Als ze die gelezen heeft, struint ze verder door het magazine, gaan haar ogen langs de interviews en reportages, kijkt ze of er iets van haar gading bij zit.

Aan de andere kant van de tafel is haar wederhelft bezig met het nieuws, de Zaterdag-bijlage en Boeken en Wetenschap. Hij belegt zijn brood, neemt een slok van z’n koffie en leest. Dick houdt van een visje en een vogeltje, en alles dat daar over gaat, heeft zijn interesse. De kans is groot dat hij zich gaat opwinden, alles in het nette hoor, als hij leest over de uitstoot van Tata Steel of van de verdwijnende natuur en klimaatverandering. Hij moet er ook niet aan denken dat die vermaledijde uitbreidingsplannen rond Lelystad Airport doorgaan. Dan is het gedaan met de stilte in Nederland.

In geen van de andere huizen van Nederland, het buurtschap in Overijssel, wordt de Volkskrant gelezen op zaterdagochtend. Ze weten van een Trouw-abonnee in Nederland, en ook wel van iemand in Nederland die De Telegraaf tot zich neemt. Sonja en Dick waren resoluut in een keuze voor Nederland, als hun nieuwe woonplaats, in 2013. Maar dan moesten ze absoluut zeker weten dat de Volkskrant er zou worden bezorgd. Pas toen zij vernamen dat de bezorging niet aan hun voormalige boerderij in Nederland voorbij zou gaan, kon de koop worden gesloten.

Zonder Volkskrant geen Nederland.

In Nederland hangt maar één plaatsnaambord. Het andere bord, aan de andere weg waarin je Nederland kunt binnenrijden, is gestolen. De Nederland-borden worden heel vaak gestolen, het zijn collector’s items naar het schijnt. Het enige bord van Nederland is nu op een speciale manier vastgemaakt, met palen in beton gegoten, en zeker niet met doorsnee schroeven.

Nederland – vroeger ’t Nederland geheten – ziet eruit als een soort Giethoorn, dat 12 kilometer verderop ligt, maar dan vele malen kleiner en vooral rustiger, en zeker zonder de Chinese toeristen in fluisterbootjes.

Nederland telt negen huizen rond de Roomsloot, met twee wegen, ingeklemd door boerengrasveld en het natuurreservaat Nationaal Park Weerribben-Wieden, het grootste laagveenmoeras van Noordwest-Europa. Het behoort tot de fusiegemeente Steenwijkerland, met nog dertig andere woonkernen, zoals Tuk, Witte Paarden en De Bult. In het begin van de 16de eeuw vestigden zich hier de eerste bewoners. In de 18de eeuw kwamen hier de turfstekers, gevolgd door palingvissers en riettelers. De bevolking ging van 122 (in 1889), 53 (in 1930) naar 12 nu – inclusief Dick en Sonja, met hun abonnement op de Volkskrant, op hun adres aan de Veldhuisweg.

In vroeger tijden werd in Nederland de Opregte Steenwijker Courant gelezen. T.R. Stegeman, oud-directeur van de Rijks Middelbare Landbouwschool in Meppel, noteerde in zijn standaardwerk Waterig Nederland dat dit hét periodiek was dat telde in Nederland. De Opregte Steenwijker Courant kwam één keer per week en ‘die werd niet gelezen, die werd gespeld’.

Op zaterdag, zo net na het ontbijt, gaat Sonja Teunis de strijd aan met de sudoku in de Volkskrant, de volgende dag pakt ze de rest van de krant. Dick is nog druk aan het lezen, op zaterdag, je hebt de krant niet zomaar uit. De koffie wordt ingeschonken, ze hebben alle tijd. Beiden hebben hun eigen fysiotherapiepraktijk van de hand gedaan, en werken nu als zzp’ers. Ze hebben twee kleinkinderen, en eentje is er op komst. De vier kinderen – Thekla (35), Derk-Jan (34), Menko (32) en Malenthe (29) – zijn al een tijdje het huis uit, en wonen in Zuid-Afrika, De Wijk, Schiedam en Culemborg. Drie van hen zijn ook verstokte krantenlezers, zij het digitaal.

Dick en Sonja lezen alleen de papieren krant. Voordat ze naar Nederland verhuisden lazen ze de Volkskrant in De Wijk, een dorp zo’n dertig kilometer verderop. Ze zeggen expliciet niks te mopperen te hebben. Als Dick dan toch als voetbalfanaat iets kritisch mag zeggen: voor de sport leest hij de Volkskrant niet. Prima kerel hoor, die voetbalverslaggever Willem Vissers, maar van Dick mag het wat euforischer allemaal als het goed gaat met het Nederlands elftal

Er was een tijd dat Sonja dagblad Trouw moest lezen. Haar vader betaalde èn koos het abonnement toen zij op kamers in Enschede ging wonen om de fysiotherapie-opleiding Stafto te volgen. Door Trouw te lezen bleef ze op de hoogte van de situatie in de wereld, meende hij, en vooral van het kerkelijk nieuws. Van Goeree-Overflakkee waren haar streng gelovige ouders via Geleen, Gouda, in Paterswolde terecht gekomen, vanwege een betrekking van haar vader bij de Nederlandse Gasunie. Haar vader was van hervormde huize en haar moeder gereformeerd, een combinatie die niet goed was gevallen, bij de opa van Sonja.

Toen Sonja met Dick in 1977 kwam aanzetten werd het voor opa nog gortiger. Dick was een atheïst, uit een atheïstisch gezin, waar men niks moest hebben van het geloof. Opa had op een dag gezien dat hij zijn ogen niet dicht had gehad bij het bidden. Wat was daar gaande? Wat moest dat meisje met een jongen zonder geloof? In diezelfde periode reed Sonja ook nog het statussymbool van haar vader, een Lelyland Princess, total loss.

Er werden dwarsverbanden gelegd: omgang met de ongelovige Dick, daar kon weinig goeds van komen. Een beoogd vaartochtje van het verliefde stel diende daarom subiet te worden afgezegd. Maar daar was geen denken aan voor Sonja; als zij niet met Dick in de boot mocht, dan zagen ze haar niet meer terug. De verkering hield stand, haar ouders haalden bakzeil, uiteindelijk ruiterlijk instemmend met de schoonzoon.

Trouw moest er snel aan geloven, toen ze hokten. Sonja had het gehad met dat kerkelijke. Dick was opgegroeid met regionale kranten, zoals de Leeuwarder Courant en De Gelderlander, afhankelijk waar het gezin kwam te wonen, vanwege de baan van zijn vader in de veevoederindustrie. Nu ze samenwoonden, wilden ze samen de Volkskrant lezen, net als hun vrienden deden. Ze zijn langer samen abonnee dan dat ze getrouwd zijn. In 1982, één jaar voor hun trouwen, namen ze, samenwonend in Zwolle, gezamenlijk een abonnement op de Volkskrant – 38 jaar geleden dus.

Sonja Teunis-Noordam en Dick Teunis hebben samen al 38 jaar een abonnement op de Volkskrant.Beeld Erik Smits

Zo, dacht Sonja, toen ze Dick voor het eerst zag op de fysiotherapie-opleiding: die wil ik wel beter leren kennen. Samen zaten ze in een wat ‘een oefengroepje’ werd genoemd, in groepsverband oefenen op elkaar als aanstaande fysiotherapeuten. Toen Herman van Veen in Enschede stond geprogrammeerd wist Sonja wat haar te doen stond – maar Dick wilde geen tijd vrijmaken voor de zingende cabaretier en dus voor zijn studiegenote. Hij zei de volgende dag te moeten voetballen. Als getalenteerd aanvallende middenvelder maakte hij deel uit van de betaalde jeugd van De Graafschap, de club van zijn gymleraar, achterbuurman en grote voorbeeld Guus Hiddink.

Pfff, dacht Sonja, als jij voetbal belangrijker vindt, dan een avondje uit met mij, dan zoek je het maar uit. Maar Dick wist zich tijdig te herstellen, en vroeg haar niet veel later mee voor de film, Once A Upon Time in the West, het wildwest-epos vooral bekend door de muziek van Ennio Morricone. Wat de finesses waren van deze rolprent, daar kon Sonja achteraf niet over uitweiden. Ze vond het vooral spannend om naast Dick in het donker te zitten, en de eerste kus was bij het afscheid, toen hij haar had thuisgebracht.

Ja, het was eigenlijk gelijk verkering, erkennen ze nu. Als je het weet, dan voelt het goed. Samen mochten ze graag luisteren naar Rumours van Fleetwood Mac. Bij elkaar blijven slapen, toen ze allebei een eigen kamer hadden, gold nog overigens als een geheime operatie. In Dicks huis hield de beheerder het damesbezoek messcherp in de gaten, zodat op een keer Sonja zich in onderbroek op het balkon moest verschuilen.

Het afgelopen jaar was een goed bloemkolenjaar geweest in Nederland. Dick had verder een snoek gevangen van 1 meter en 12 centimeter. Ook was in hun boothuis een poepende otter waargenomen. Zojuist reed een gemotoriseerde agent met loeiende sirenes door Nederland, gevolgd door een telg van de enige boerenfamilie van Nederland, De Lange. Een andere bekende achternaam in Nederland is De Dood, het plaatselijke gezegde luidt dan ook: De Dood waart rond in Nederland. Die naam kwam de 19de eeuw binnen, als dorpsonderwijzer. Met het onderwijs liep het slecht af in Nederland: als gevolg van hooibroei brandde in 1879 een boerderij af, de school en de dienstwoning van de onderwijzer. De Dood heeft nu al een paar generaties een riettelersbedrijf in Nederland.

Dick gaat voor door Nederland, over de Veldhuisweg en de Rietweg, langs de zwemvijver, een grazende pony, spelende jeugd en boer De Lange, die weer terug is op zijn erf, waar de situatie rond het nieuwe rietdak wordt besproken. Wat Dick in ieder geval kan zeggen is dat hij een jaar lang, in 2014, de baas is geweest van Nederland, als de burgemeester van dienst. Die wordt niet gekozen maar aangewezen, en krijgt zelfs een ambtsketen. In het laatste weekend van september dient de burgemeester een feest te geven voor heel Nederland, en bij die gelegenheid wordt het volkslied gezongen, ooit geschreven door auteur en journalist Pieter Nouwen. In die vooraanstaande functie heeft Dick zich ingezet voor behoud van het paasvuur, en zich beklaagd over de treiterende hoeveelheid motorrijders en wielrenners en de niet werkende lantaarnpalen.

Je hoeft ze echt niet te vertellen dat Nederland (het buurtschap) geen afspiegeling is van Nederland (het land). Hier wonen welgestelde blanke burgers, in pico bello gerenoveerde huizen met een gemiddelde waarde van pak ’m beet een half miljoen euro en meer. ‘We kijken hier naar elkaar om’, zegt Dick. ‘We houden een oogje in het zeil.’ En als Dick in de ochtend een baardmannetje in het riet ziet, en Sonja een ree of een haas in de weide ziet rennen, dan weten ze dat ze er goed aan hebben gedaan, om hier te gaan wonen.

‘Nou dat was Nederland’, zegt de enige Volkskrant-abonnee van Nederland, als de rondleiding erop zit, en hij weer op zijn eigen erf staat, nabij de kas, waarin ze zelf tomaten, aubergines, frambozen, paprika’s en dus bloemkolen telen. ‘Moet je nog stoofperen mee?’

Het duizendste Volkskrant Magazine is verschenen. Scroll, swipe en klik door die 1000 magazines en zie hoe vaak er een VVD’er op de cover stond. Hoe vaak een hond. Op welke covers we kozen voor naakt, welke fotograaf hofleverancier was en hoeveel Anton Corbijn er afleverde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden