Recensie Nature: collaborations in Design

Nature zoomt in op de bijdrage van ontwerpers aan het herstel van de harmonie tussen mens en natuur ★★★★☆

Beeld Ruud Balk

Een aangename bloemengeur hangt in een lege broeikas in designmuseum Cube in Kerkrade. Herkennen welke bloem erbij hoort is onmogelijk; hij bestaat namelijk niet meer. Wetenschappers hebben op basis van historisch restmateriaal van een uitgestorven bloem een dna-profiel samengesteld, dat is geënt op gastcellen. Hieraan zijn vervolgens geurmoleculen onttrokken die de oorspronkelijke bloemgeur benaderen. Dit fascinerende project, Resurrecting the Sublime van de Britse ontwerper Daisy Ginsberg, is een treffende verbeelding van de verwrongen relatie van de moderne mens met de natuur. In het antropoceen, het tijdperk waarin menselijk handelen al het leven op aarde beïnvloedt, kan de natuur zowel worden vernietigd als herschapen door de mens.

De tentoonstelling Nature: collaborations in Design in Cube zoomt met 62 welgekozen projecten in op de bijdrage van ontwerpers aan het herstel van de harmonie tussen mens en natuur. Door een heldere verdeling in zeven manieren waarop ontwerpers de natuur tegemoet treden, blijft dit wijdlopige onderwerp toch overzichtelijk. Onder de noemer ‘simulatie’ zijn ontwerpen verzameld die de natuur nabootsen, zoals de geur van uitgestorven bloemen. Praktischer is een innovatieve autoband die is ontwikkeld door fabrikant Michelin. Deze band dankt zijn stevigheid aan een fijnmazige binnenstructuur, waarvan de vorm is geïnspireerd op koraalgroei. De autoband heeft geen luchtdruk meer nodig en wordt bovendien 3D-geprint van biologisch afbreekbare kunststof.

Beeld Ruud Balk
Beeld Ruud Balk

Bij ‘opruimen’ zijn ontwerpen bijeengebracht die de menselijke schade beperken. Air-ink is een zwarte printinkt gemaakt van roetdelen, verzameld met een filter op de uitlaatpijp van auto’s. Al blijft de effectiefste manier van opruimen natuurlijk het voorkomen van afval, zo blijkt uit een serie duurzame 3D-geprinte objecten van zeealgen van het Nederlandse duo Studio Klarenbeek & Dros. Het sfeervolle tentoonstellingsontwerp is zelf trouwens ook circulair. De materialen voor sokkels, wandpanelen en vloerdelen (bijvoorbeeld dikke wolpluizen uit oude vloerkleden bij ‘opruimen’) zijn afkomstig uit de directe omgeving en recyclebaar. De ecologische voetafdruk van Nature is dus nihil. 

Een nieuwe harmonieuze omgang met de natuur begint natuurlijk met ‘begrip’, een thema dat onder meer is verbeeld met het houten exoskelet waarmee de Britse ontwerper Thomas Thwaites enkele dagen leefde als een berggeit. Eerst verdiepte hij zich een jaar in het eetpatroon en groepsgedrag van de berggeit; het houten geraamte dwong hem vervolgens letterlijk in het fysieke perspectief van het dier. Zijn drie dagen undercover als berggeit in de Zwitserse Alpen leverden hem onder meer het inzicht op dat de idylle van het zorgenvrije dier niet bestaat.

Het is al met al een hoopvolle toekomst die hier wordt verbeeld. Dat deze expositie tegelijkertijd is te zien in het Cooper Hewitt Museum in New York, het grootste designmuseum ter wereld, draagt bij aan de mondiale reikwijdte. De soms speculatieve, soms praktische, maar altijd inventieve ontwerpen die de natuur verklaren, stimuleren, na-apen en versterken – ja, soms zelfs verbeteren! – kunnen onze aarde leefbaar houden. Of dat uiteindelijk ook lukt, is aan ons allemaal. Maar aan de ontwerpers heeft het in elk geval niet gelegen, aldus Nature.

Nature: collaborations in Design.

★★★★☆

Designmuseum Cube, Kerkrade.

t/m 19 januari 2020

cubedesignmuseum.nl

Gijs Groenteman gaat in onze illustere archiefkast in gesprek met mensen die hem hebben verwonderd. Rapper Pepijn Lanen, schrijver Paulien Cornelisse en kunsthandelaar Jan Six passeerden al de revue.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden