Naturalistische, Turkse roman met goede boodschap

Tijdens zijn korte en turbulente leven werd de Turkse dichter en schrijver Sabahattin Ali (1907-1948) meermaals gearresteerd vanwege kritische geschriften over Atatürk. Toen hij in 1946 een satirisch tijdschrift oprichtte, was het weer raak.

Tijdens zijn korte en turbulente leven werd de Turkse dichter en schrijver Sabahattin Ali (1907-1948) meermaals gearresteerd vanwege kritische geschriften over Atatürk. Toen hij in 1946 een satirisch tijdschrift oprichtte, was het weer raak. Na zijn vrijlating vluchtte hij, maar bij de grens met Bulgarije werd hij onder verdachte omstandigheden vermoord.

Dat Ali desondanks een heel oeuvre aan gedichten, verhalen en romans bij elkaar heeft geschreven, getuigt van zijn grote ambitie. Het valt dan ook te prijzen dat zijn laatste roman, Madonna met bontjas, sinds een paar jaar internationale belangstelling geniet. Schrijver Erdal Balci heeft nu voor een mooie Nederlandse vertaling gezorgd, al is het jammer dat de eindredactie nogal wat tikfouten over het hoofd heeft gezien.

Madonna met bontjas begint in Ankara in de jaren dertig van de vorige eeuw. De zwijgzame meneer Raif, die als vertaler Duits werkt, blikt terug op zijn studententijd in Berlijn. Op een tentoonstelling van moderne kunst ziet hij een intrigerend zelfportret hangen, 'Madonna met bontjas'.

Dag na dag keert hij terug naar het portret, tot de kunstenares hem op plagerige wijze aanspreekt en hij in shock het museum uitrent. Desondanks ontwikkelt zich een relatie tussen de twee tegenpolen, waarbij de wispelturige kunstenares direct haar voorwaarden stelt: 'Knoop het maar goed in uw oren, op de dag dat u iets van mij eist is alles afgelopen.'

Hoe verschillend hun karakters ook zijn, beiden zijn gefascineerd door de vraag in hoeverre het mogelijk is om een ander mens echt te leren kennen. Dit is ook wat hun vriendschap uiteindelijk opbreekt. Ze dromen van een symbiose en kunnen geen genoegen nemen met het bescheiden compromis dat het dagelijks leven te bieden heeft.

Madonna met bontjas

Fictie Sabahattin Ali
Uit het Turks vertaald door Erdal Balci

Van Gennep; 224 pagina's; euro18,90

Madonna met bontjas is een naturalistische roman zoals men die in Turkije halverwege de twintigste eeuw nog nooit had gelezen die laat zien dat ook een ogenschijnlijk onbeduidende man een rijk gevoelsleven kan hebben, en daarmee een zinvol leven. Geen slechte boodschap voor een land met een zwak voor sterke leiders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.