PROFIEL

Nationale troetelbeer én drinkend, rokend loeder

Ze heeft het in zich om zowel de nationale troetelbeer als het drinkende, rokende loeder Patsy Stone in zich te verenigen. Wie is Joanna Lumley?

Beeld Getty

De climax van Absolutely Fabulous: the Movie is de scène waarin een Piaggio Ape, een brommobiel, langzaam in het zwembad van een Zuid-Frans sterrenhotel zinkt. Bestuurster Eddy is haar chaotische zelf, maar naast haar lijkt Patsy Stone zich vooral zorgen te maken op het effect dat het water zal hebben op haar sigaret. Het is het laatste kunstje van de coole Patsy met de spottende blik, want de wereld van de Ab Fab-pret is nagenoeg verdwenen. Zelfs Patsy's vertolkster, Joanna Lumley, is serieus geworden.

De verdwenen wereld die met Absolutely Fabulous: The Movie een eresaluut krijgt, is die van Cool Brittannia. Wie kan zich het tijdperk nog herinneren? De jonge Tony Blair, Damien Hirsts haai op sterk water en Spice Girl Geri Halliwell in een strak Union Jack-truitje. God Save the Queen was vervangen door de meezinger Things Can Only Get Better. Een onbezorgde tijd, van voor de kredietcrisis en islamterreur. Geen sitcom - of beter; Britcom - wist het hedonistische levensgevoel van die tijd beter te grijpen dan Absolutely Fabulous met het koddige duo Eddy en Patsy. Opgewonden, uitzinnig en met veel plezier in slechte smaak.

'Ab Fab' handelde over een gezin waarin de serieuze dochter Saffron haar levensgenietende moeder Eddie iets als verantwoordelijkheidsbesef probeert bij te brengen. Eddy, eigenares van een pr-bureau in de modewereld, luistert liever naar haar jeugdvriendin Eurydice Colette Clytemnestra Dido Bathsheba Rabelais Patricia Cocteau Stone, ofwel: Patsy. Zij is een hoofdredactrice van een modeblad, maar doodt de tijd met drugs, drank en seks met jonge kerels. Bijrollen zij er voor Eddie's cynische moeder en voor de onnozele assistent Bubble.

Great British Show Off

De serie, die voortkwam uit de French & Saunders-sketch Modern Mother and Daughter, liep van 1992 tot en met 1995. In 2001 en 2003 werd nog een reeks gemaakt en rond Kerst 2011 werden twee extra afleveringen gemaakt, plus een derde voor de Oympische Spelen van 2012. Om van de serie nu nog een film te maken was een idee van Lumley. 'We moeten deze film maken', zei ze een jaar geleden, 'voordat we allemaal dood zijn en de film nooit gemaakt is.' Saunders zette zich aan het schrijven en het resultaat is een uitgesponnen episode van Absolutely Fabulous, met een hoog slapstickgehalte.

De film voelt daarbij aan als een Great British Show Off. Gedenkwaardig zijn de oneindige reeks cameo's. Voorbij huppelen fotomodellen als Jerry Hall, Daisy Lowe en Alexa Chung, televisiepresentatoren als Jeremy Paxman, Kirsty Wark en Graham Norton, acteurs als Joan Collins, Jon Hamm en Barry Humphries, alsmede de modeontwerpster Stella McCartney. En op de achtergrond schittert Londen, met name de nieuwe gebouwen zoals op Canary Wharf, the Shard of Glass en de Eye, het reuzenrad.

Dat wentelen in het Britser-dan-Britse is nostalgische afleiding voor mensen in Brexitland die terugverlangen naar Cool Britannia. In Nab Fab (New Ab Fab) doen Eddy en Patsy denken aan die Japanse soldaten die jaren na de Tweede Wereldoorlog nog steeds in de jungle liepen, denkend dat het gevecht nog gaande was. De ironische Che Guevara-poster in Eddy's appartement, typisch nineties, hangt er wat verloren bij. Nab Fab is een wanhopige zoektocht naar fun in een wereld vol Saffrons, een eerbetoon aan en een verjaardagsfeestje voor de 70-jarige Lumley.

Joanna Lumley als model in 1967.Beeld Popperfoto/Getty Images

Maatschappelijk betrokken

Het uithangbord van de film is Kate Moss. Dit zorgeloze supermodel symboliseert pret, en dat is precies waarnaar Eddie en Patsy als overlevenden van de nineties op zoek zijn, met bijna fatale gevolgen. 'Ze houdt zich niet aan regels, ze volgt geen trends, is niet op de kast te krijgen en eet geen goji-bessen', schreef Saunders in The Daily Telegraph, 'en met de dag wordt ze cooler en knapper.' De 42-jarige Moss speelt de échte Patsy van weleer, een knipoog naar de jonge Lumley.

Typerend is het moment waarop Moss als een zeemeermin uit de Theems komt gelopen. Dat is een knipoog naar de Bondklassieker Dr No, waarin Ursula Andress als de Bondgirl Honey Rider, aanspoelt op een tropisch eiland. De referentie is geen toeval. Lumley was een Bondgirl in On Her Majesty's Service; Patsy acteerde in de serie volgens de overlevering in 'Bondfilms' als Boldfinger en The Man with Thunder Balls.

Vanwege onder meer die Bondparallel in serie en echte leven, is de verleiding altijd groot geweest om Patsy te zien als Lumley's alter ego. Dat is niet helemaal terecht. In schril contrast met de onverschillige Patsy is Lumley wel degelijk maatschappelijk betrokken. Zo is ze patroon van zeker zeventig goede doelen, waaronder de Free Tibet-campagne, Compassion in World Farming en een groep die zich inzet voor lagere belastingen voor mensen met een minimumloon. Ze is een 'luvvie', zoals progressieve acteurs met milde spot worden genoemd op het eiland.

Beeld EPA

Nationale troetelbeer

Dat ze is uitgegroeid tot 'National Treasure', de nationale troetelbeer, had alles te maken met haar inzet, acht jaar geleden voor de rechten van Goerkha-veteranen. De in Brits-Indië geboren dochter van een majoor die tijdens de Maleise onafhankelijkheidsstrijd in de jaren vijftig vocht met de Gurkha's, zette al haar bekendheid en acteertalent in bij haar succesvolle strijd voor de versoepling van het immigratiebeleid. De arme bewindsman Phil Woolas is de politieke geschiedenis in gegaan als lijdend voorwerp van Lumleys passie.

Een politieke loopbaan behoorde tot de mogelijkheden, maar ze bleef acteren, in uiteenlopende rollen. Ze blonk uit, op de planken, als Eleonora van Aquitanië, de rijke en nymfomane hertogin die in de Middeleeuwen koningin van achtereenvolgens Frankrijk en Engeland werd. Met sardonisch genoegen - ze is geen vriend van het bankiersgilde - vertolkte ze drie jaar terug een bijrol in Martin Scorsese's zwartgallige bankiersfilm The Wolf of Wall Street, waar ze het genoegen had Leonardo DiCaprio te kussen.

Haar jongste campagne voor een betere wereld is de Garden Bridge over de Theems, een wandelbrug vol met bomen, tuinen, gazons en struiken. Met al haar charmes heeft ze oud-burgemeester Boris Johnson -die ze zegt te kennen sinds hij 4 was - weten te verleiden om er werk van te maken. Johnsons opvolger overweegt de plannen wegens de oplopende kosten in een diepe bureaulade te verbergen. Het zou geen concreet, functionalistisch doel dienen, maar meer een brug voor de lol zijn. Dat laatste was juist de bedoeling van Lumley.

Of zoals ze enkele jaren geleden bekende: 'Patsy heeft me nooit verlaten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden