Nationaal Archief openbaart brief Reve aan Brinkman

Het Nationaal Archief heeft woensdag, op de dag van de historische romans van de Boekenweek, een brief van Gerard Reve aan toenmalig cultuurminister Brinkman openbaar gemaakt....

ANP

De brief van 19 maart 1988 gaat over De Vierde man en de weigering, acht jaar eerder, van de toenmalige Boekenweekcommissie om deze korte, in opdracht geschreven roman uit te brengen als boekenweekgeschenk.

De beslissing van de Commissie voor de Propaganda van het Nederlandse Boek om het werk te weigeren was gebaseerd op de overweging dat het manuscript teveel afweek van de door Reve ingeleverde synopsis. Daarnaast kwamen er volgens de Commissie teveel controversiële passages in voor.

'Nederland is een eigenaardig land. Er gebeurt eigenlijk niets, en men verveelt zich grenzenloos. Door die verveling zoekt men overal 'aanstoot', waardoor men zich 'gegriefd' of 'verontrust' kan gevoelen', schrijft Reve.

'Een curieus voorbeeld daarvan was de weigering, in 1980 of 1981, door de Boekenweekcommissie, van mijn in opdracht van die Commissie geschreven korte roman De Vierde Man. Ik had een enorme stampij kunnen maken, maar ik dacht sterf maar en hield me stil.'

'D.V.M. verscheen domweg commercieel, en het is nog steeds een goed verkopend boek. De redenen tot de weigering zijn mij nooit zwart op wit medegedeeld, noch werd mij enige vergoeding voor de moeite aangeboden. Men zoude zeggen hoe kan zoiets, maar bij God en in Nederland is alles mogelijk.'

Reve stuurde de bewindsman een exemplaar: 'Ik stuur U genoemd veelgelezen werkje in zogeheten pocketeditie, niet uit gierigheid, maar omdat U het door zijn bescheiden formaat in de binnenzak van Uw regenjas kunt steken.'

'Gesteld U laat zich in Uw dienstauto naar de grote stad Groningen rijden, ik noem maar wat, om U aldaar door een vooruitstrevende dansgroep met eieren, tomaten en/of slagroomsoezen te laten bekogelen, dan kunt U tòch op de heenweg de eerste helft, en op de terugweg de tweede helft lezen.'

'Die regenjas die laat U in de automobiel, neem ik aan, dus er komt op mijn boek geen eierstruif, tomatendrab of slagroom, zodat het leesgenot, waarop U als minister toch recht hebt, op geen enkele wijze verminderd wordt.'

De hele brief is te vinden op de site van het Nationaal Archief (www.nationaalarchief.nl).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden