Nagekomen post van een tobber

Post uit het hiernamaals. Zo zou je het manuscript van RUST! kunnen noemen. Op 4 september 2004 wordt zanger/dichter/programmamaker Bram Vermeulen niet meer wakker uit zijn middagdutje op zijn Italiaanse vakantieadres....

Drie maanden later zit zijn geliefde, Shireen Strooker, achter haarcomputer en drukt nietsvermoedend een toets in. Dan verschijnt het woordRUST! op het scherm. Afzender Bram, zonder begeleidend schrijven. Het iseen verzameling teksten en gedichten uit zijn dagboeken, vanuit zijnatelier aan de overkant van de tuin in april 2004 naar Strooker verstuurd.

Vermeulen, die vele kunstvormen gebruikte om zijn gevoelens te uiten,begon met zijn dagboekenreeks toen hij halverwege de jaren tachtig zijnsteun en muze tegenkwam. Strooker heeft nog niet de moed gehad om alle 66deeltjes te lezen. Als ze gaat verhuizen zal ze het op haar takenlijstjezetten en dan de boeken aan de dochters (uit het eerste huwelijk) vanVermeulen geven.

Zij heeft het manuscript nu geordend en er enige liedteksten van de cd'sOorlog aan den oorlog en De mannen plus enkele schetsen uit zijn dagboekenaan toegevoegd. Die tekeningen geven het boek de nodige lucht, want alsdichter is Vermeulen geen lachebekkie. Hij was een tobber, een zoeker, eentwijfelaar met een grote verzameling angsten, waarvan verlatingsangstmisschien wel de grootste was. Daar kon hij ontroerend en simpel overschrijven: 'Zo is dat dus, eenzaam/ Jouw afwezigheid is groter/ dan mijnaanwezigheid/ Zo is dat dus, eenzaam.'

In het openingshoofdstuk 'De avond valt' lezen we enkele tientallenpogingen om de zonsondergang te beschrijven. De plek waar dit gebeurt(Comomeer, Provence, Ardennen, woonplaats Oudendijk) leidt nog tot enigevariatie, maar na enkele gedichten word je het toch wel zat. Het lukt hemmaar zelden om de clichés die bij zo'n onderwerp in grote hoeveelheden opde loer liggen, te vermijden.

Vermeulen is een romantische, sentimentele man die de schaamte voorbijlijkt. De tranen komen makkelijk. Dat maakte zijn werk voor een nuchterpubliek soms wat lastig te verteren. Ook bij zijn reïncarnatieteksten, dieniet altijd even stevig onderbouwd zijn ('Mijn lijf herkent de warmte vande zon/ Nu valt er verder niets meer te ontkennen/ Ik bezocht al eerderdeze aarde'), voel je je tamelijk ongemakkelijk.

Op het podium valt alles mooi samen, en moet je wel van hem houden. Danslik je die eindeloze sliert van zon, maan, wolken en wind en het soms watoverdreven afzetten tegen het typische mannengedrag. Hij is geenonsterfelijke dichter die met dezelfde woorden telkens iets anders kanzeggen.

Op zichzelf is er niets mis mee dat hij rijm en metrum aan zijn laarslapt, maar exact op impact laten volgen is wel heel erg. Als hij zichevenwel met zijn bonkige, grote lijf en zijn rauwe stem klein maakt achterde piano, gebeurt er iets opmerkelijks - dan sleept hij je mee. Dat gevoelblijft op papier volledig achterwege. Jammer dat hij geen kant en klarecd/dvd heeft achtergelaten.

Patrick van den Hanenberg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden