Nadat je hebt genoten en geklapt, blijf je 's nachts ineens wakker liggen

 

Een man die op het eind van zijn leven is, vraagt aan de dood of hij nog een laatste keer naar zee mag. Liefst woensdag. Dan wordt het warm voor de tijd van het jaar.

Dat lijkt de dood in orde. 'Hij zei dat hij wel moest kijken of hij kon.'

Zo mooi rustig schrijft Bart Moeyaert (1964) in De Hemel. Na De Schepping (2003) en Het Paradijs (2010) sluit hij hiermee een Haydn-trilogie af. Met het Nederlands Blazers Ensemble is hij in het afgelopen decennium drie keer op tournee geweest.

Moeyaert leest dan voor, op de sonore wijze die op de bijgevoegde cd de luisteraars opnieuw zal doen smelten, en het ensemble speelt uit Die Schöpfung, Die Jahreszeiten en nu Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze. Waarmee het laatste stuk opnieuw een Vlaamse auteur tot een eigentijdse versie inspireert, vier jaar nadat Dimitri Verhulst met het Ensor strijkkwartet heeft opgetreden.

Vertedering

Anders dan bij Verhulst hoeft het publiek bij Moeyaert niet te rekenen op verwijzingen naar euthanasie, verkrachting of een concentratiekamp. Eerder moet het waken voor vertedering, waartoe de stem van de schrijver nu eenmaal uitnodigt.

En niet alleen de stem. Als de oude man in bed ligt en niet weet of de dood zal opduiken, vergelijkt Moeyaert diens wachten met 'Zoals een heel gezin wacht om een ronde tafel met één onbezette stoel, waarop de jongste hoort te zitten, de rebel die weer eens onvindbaar is'. Probeer dan maar eens níet grijnzend terug te denken aan het onverwoestbare Broere (2000), over Moeyaerts jeugd als jongste van zeven zonen.

Vraagstukken

Niet te lang in die sfeer verwijlen. Als altijd weet Moeyaert namelijk in een welluidende vertelling ingewikkelde vraagstukken aan te roeren. Je kunt je afvragen of hij zich niet vooral tot volwassenen richt.

Of begrijpen ook de kleinsten onder ons meteen dat in De Schepping wordt verteld over hoe we moeten omgaan met het niets, in Het Paradijs wat man en vrouw van elkaar kunnen leren en of de dood nodig is, en in De Hemel of vriendschap met de dood niet een onzeker makend levensgevaarlijk pact is? Als je te dicht bij de dood komt, weet de verteller, wordt hij plotseling 'erg kort van stof'.

De muziek is prachtig, net als de tekeningen van Gerda Dendooven. Klein boekje, grote kwesties. Nadat je hebt genoten en geklapt, blijf je 's nachts ineens wakker liggen.

Dat krijg je ervan, als Moeyaert te dicht bij je heeft mogen komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden