Nachtpassagier is een perfecte novelle

Boek (fictie) - Nachtpassagier

Indringend, raadselachtig.

Bij zijn dood in 2016 liet de Franse schrijver Maurice Pons een klein oeuvre na. Naast de onvergetelijke roman De seizoenen uit 1965, heeft Pons een tiental werken geschreven, vooral novellen en verhalenbundels. Van een van die novellen is nu een vertaling verschenen: Nachtpassagier. In vergelijking met de helse wereld van De seizoenen is het een sobere vertelling.

Nachtpassagier
Maurice Pons
Fictie
Uit het Frans vertaald door Mirjam de Veth.
Vleugels; 92 pagina's; euro 20,-

Het verhaal speelt zich af ten tijde van de koloniale oorlog in Algerije, in de tweede helft van de jaren vijftig. De lichtzinnige Georges scheurt met zijn sportwagen over de Franse wegen. Hij houdt van autorijden, het voorbijglijdende landschap en van het liefdesverdriet om zijn voormalige vriendinnetje. Naast hem zit een knappe, zwijgzame, jonge Algerijnse man. Georges heeft een vriendin beloofd hem te laten meerijden.

Dit eenvoudige gegeven is voor Pons aanleiding om een politiek geladen verhaal te vertellen waarin dreiging voelbaar is. Zijn beschrijvingen van de invallende duisternis en het veranderende landschap versterken dat gevoel.

Een Algerijnse pompbediende wordt nijdig bij het zien van Georges' elegante bijrijder. 'Alleen al door zijn blik had hij de stilte drukkend en beladen gemaakt, alsof hij ons van de anonieme, ietwat tijdloze wereld van een tankstation ineens had meegesleurd in de werkelijke wereld van mannen en broedermoorden.' Een vooruitwijzing naar een omslag die in Georges zal plaatsvinden. Hij die er genoegen in schept stompzinnige wedstrijdjes hardrijden te houden, hoort stukje bij beetje over het clandestiene netwerk van mensen die hun leven op het spel zetten voor iets wezenlijks, voor een vrij Algerije.

Het indringende, raadselachtige verhaal, de secure beschrijvingen, de loutering op het einde maken van Nachtpassagier een perfecte novelle. De actualiteit ervan is een tragische bonus.