Nabrander: zorgen over de regiojournalistiek

'De lokale en regionale journalistiek is geïmplodeerd', stond afgelopen weekend op de cover van Vonk, het achtergrond- en opiniekatern bij de Volkskrant op zaterdag. Het bijbehorende stuk over de staat van de regiojournalistiek was voor velen herkenbaar, maar werd ook bekritiseerd. De auteur, Hans Laroes, reageert.

Beeld Ilja Keizer

Frank Poorthuis, adjunct hoofdredacteur van het AD, is zaterdag na ruim twee jaar afwezigheid terug op Twitter. Naar eigen zeggen 'vanwege kwaadmakend lui stuk van Hans Laroes in Vonk. Vol onzin. (Hij) heeft geen idee'. Het artikel, over de staat van de regiojournalistiek, stemt somber. Auteur Hans Laroes stelt dat de waakhondfunctie van de lokale pers serieus gevaar loopt. Zijn analyse wordt onderbouwd met de resultaten van een enquête, afgenomen door platform voor onderzoeksjournalistiek Yournalism. Een ruime meerderheid van de zeshonderd ondervraagde journalisten vindt dat ze steeds slechter in staat zijn de macht te controleren. Het artikel was voor velen herkenbaar, maar stuitte ook op stevige kritiek. De analyse van Laroes zou op een aantal onderdelen niet deugen.

Verkeerde graadmeter

'De hele analyse gaat uit van een verkeerde veronderstelling.' Volgens Poorthuis, die zelf jarenlang in de lokale en regionale journalistiek werkte, kun je het functioneren van de provinciale pers niet goed afmeten aan de aanwezigheid van journalisten in de gemeenteraad. Ook het aantal stukken dat over een gemeente, stad of plaats wordt geschreven zou geen goede maatstaf zijn. 'Het is sowieso een illusie dat je de diepgravende verhalen uit een gemeenteraadsvergadering kunt halen', vindt Poorthuis. Rob Berends, politiek verslaggever bij de Gelderlander, is het hiermee eens. 'Wij zijn, ondanks de bezuinigingen, nog bijna overal bij. Toch zit ik regelmatig bij een vergadering waar knap weinig gebeurt.'

Volgens Poorthuis en Berends zijn de grote onderzoeksverhalen overal te vinden en zeker niet alleen in de politieke arena. 'Dat ontken ik ook absoluut niet', zegt Laroes. 'Maar de gemeenteraad is wel waar de besluitvorming begint en eindigt. Parlementair journalisten zeggen ook niet 'ik kom niet meer in Den Haag', omdat ze wel zouden weten hoe het er in Nederland aan toe gaat.'

Waakhond? De lokale pers stelt steeds minder voor

Uit een enquête onder journalisten, een inventarisatie van hun werk en een rondgang met een regioverslaggever rijst een somber beeld van de regionale pers. Hoe gevaarlijk is dat voor de democratie? Hans Laroes schreef erover in Vonk, het achtergrondkatern bij de Volkskrant op zaterdag.

Vroeger vooral verslaggeving

Berends betwijfelt of er vroeger substantieel meer onderzoeksjournalistiek werd gedaan in de regio. 'Dat er is bezuinigd, klopt. We kunnen niet alles doen wat we zouden willen, maar dat er vroeger veel meer werd onderzocht, is niet waar.' Poorthuis beaamt dit. 'Sla maar eens een krant open uit de jaren zeventig of tachtig. Dat was puur feitelijke verslaggeving. De achtergronden, analyses en eigen onderzoeken in de krant zijn juist iets van de laatste jaren.'

Laroes: 'Dit is mijn analyse. Daar kun je inhoudelijke kritiek op hebben. Maar de cijfers laten zien dat er een enorme kaalslag heeft plaatsgevonden de afgelopen jaren. Bovendien zagen we aan de enquêteresultaten dat journalisten steeds minder in staat zijn diepgravend onderzoek te doen.'

'Ga eens op bezoek bij redacties'

Verder vindt Poorthuis dat Laroes met meer mensen had moeten spreken. 'Ik zou hem willen adviseren eens op bezoek te gaan bij regionale redacties.' Zo zou er een meer evenwichtig beeld worden geschetst volgens de criticus. 'Nu citeert hij in het artikel alleen mensen die al een tijd geleden zijn vertrokken uit de regio.' Laroes: 'Dat had gekund, maar ik baseer mij ook op de zeshonderd journalisten die reageerden op de enquête.' Overigens blijkt uit die enquête wel dat er grote verschillen bestaan tussen hoe de journalisten oordelen over hun werk.

Laroes was tevreden over de respons. 'Over het algemeen wordt dat aantal als representatief beschouwd. Ik was blij dat zoveel journalisten wilden reageren op een enquête over hun eigen vak.' En natuurlijk zijn er ook voorbeelden waar het goed gaat, maar daar liggen niet zijn zorgen. 'We mogen ons best collectief een beetje zorgen maken over de toekomst van de lokale en regionale pers.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden