Nabestaanden MH17 in overleg met OM over nieuw onderzoek rampplek

Nabestaanden van de slachtoffers van de MH17-ramp gaan overleggen met het Openbaar Ministerie over aanvullend onderzoek op de rampplek in het oostelijk deel van Oekraïne. Zij hebben daartoe het initiatief genomen na de vondst van een stukje bot door de Nederlandse onderzoeksjournalist Michel Spekkers (33).

OVV-voorzitter Joustra bij de presentatie van het rapport over MH17 in oktober 2015. Twee weken eerder werd er een poging gedaan om het systeem van de OVV te hacken. Beeld epa

Het betreffende botrestant is afkomstig van een MH17-slachtoffer wiens identiteit eerder al was vastgesteld. Bij een nieuwe missie in Oekraïne kunnen mogelijk meer botresten worden geborgen, ook van de twee passagiers die tot dusverre niet konden worden geïdentificeerd.

Het Openbaar Ministerie verdedigt zijn handelwijze bij de terugkeer van Spekkers en diens reisgenoot Stefan Beck uit Oekraïne, vorige week zaterdag. Het OM nam toen niet alleen het botfragment in beslag maar de hele inhoud van de vuilniszak met 'MH17-spullen' die Spekkers uit Oekraïne had meegenomen - inclusief telefoon, camera's en laptop. Het OM zegt dit ten behoeve van het onderzoek naar de vliegramp te hebben gedaan. Ook zou Spekkers de verdenking hebben gewekt de vuilniszak door zijn reisgenoot naar buiten te hebben willen laten smokkelen. Donderdag bepaalde de rechter-commissaris dat deze inbeslagname, die journalistenvakbond NVJ eerder 'disproportioneel' had genoemd, rechtmatig was geweest.

De reis van 'beginnend onderzoeksjournalist' Michel Spekkers in oost-Oekraïne had hoe dan ook een grote attentiewaarde. Hij liet zich begeleiden door de omstreden journalist Graham Philips, werkzaam voor het Poetin-gezinde tv-zender Russia Today - naar eigen zeggen om toegang te krijgen tot gebieden die door pro-Russische rebellen worden gecontroleerd. Bij de nabestaanden van de ramp met de MH17 wekte hij ongenoegen met een luchthartige tweet waarmee hij aan zijn volgers vroeg wat hij met zijn vondsten op de rampplek moest doen: 'afleveren bij de Tweede Kamer, het OM of mijn moeder'? Vervolgens bracht hij de inbeslagname van zijn vuilniszaak onder de aandacht van de Russische media, die er een bevestiging in zagen van de vooringenomenheid van de Nederlandse autoriteiten. Voordat hij journalist werd, zat Spekkers voor de SP in de gemeenteraad van Breda. In de Verenigde Staten zat hij een gevangenisstraf uit van twee jaar voor de vervalsing van betaalkaarten.

Hackpoging

De Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) heeft, kort voor de openbaarmaking van zijn rapport over de ramp met de MH17, het doelwit gevormd van hackers. Dat bevestigde OVV-voorzitter Tjibbe Joustra zaterdag in NRC Handelsblad. De (verijdelde) hackpoging vond plaats op 29 september 2015, even na half elf 's ochtends. De werkwijze van de hacker(s), spear phishing genoemd, lijkt op die waarmee Russische hackers de Amerikaanse Democratische Partij hebben geïnfiltreerd. Het Japans-Amerikaanse bedrijf TrendMicro schrijft deze en andere digitale inbraken toe aan een Russische groep die onder de codenamen Operation Pawn Storm of Fancy Bear APT 28 opereert. Joustra wil hieraan, aldus NRC Handelsblad, niet de conclusie verbinden dat de inbraak bij de OVV ook door Russen is uitgevoerd. Wel bond hij de Nederlandse overheden op het hart het gevaar van hacking serieuzer te nemen dan zij nu vaak doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden