Naar de bronnen

van het spoor.Op 7 juni 1917 werd de toenmalige 'Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen' getroffen door een treinongeval bij Schalkwijk op het traject Utrecht-Den Bosch....

Han van Gessel

De wederwaardigheden op het traject Utrecht-Den Bosch lopen als een rode draad door Bronnen op het spoor - Gids voor onderzoek naar de geschiedenis van de spoorwegen in Nederland (Matrijs; fl 24,95). Het boekje is bedoeld om liefhebbers van de geschiedenis van het spoor de weg te wijzen naar interessant bronnenmateriaal. Aanleiding tot de uitgave is dat vanaf 1 maart enkele belangrijke spoorwegarchieven ter inzage zijn voor het publiek bij Het Utrechts Archief. Deze archieven zijn de afgelopen jaren van verschillende plaatsen (het Algemeen Rijksarchief, het Spoorwegmuseum en de NS) bijeengebracht en geordend.

In het boekje komen onder meer aan de orde: de aanleg van spoorwegen, het personeel, de stationsgebouwen, de veiligheid, de financiering en de spoorwegen tijdens de Tweede Wereldoorlog ('een zwarte bladzijde uit de geschiedenis van NS'). In het hoofdstukje 'Het vervoer van reizigers en vracht' wordt het verhaal verteld van het kartonnen treinkaartje (het 'Edmonson-kaartje', genoemd naar de uitvinder) dat tot 1982 in gebruik was. Aanvankelijk werden de kaartjes in allerlei kleuren gedrukt. In 1911 kwamen er vaste kleuren voor de drie klassen waaruit de treinen tot 1945 bestonden: geel voor de eerste klas, groen voor de tweede en bruin voor de derde. Na de oorlog werd de eerste klas opgeheven en in 1956 werden de beide andere klassen gepromoveerd tot eerste en tweede klas. 'Echt eerste klas reizen is tegenwoordig dus niet meer mogelijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden