Na urenlang debatteren, gaf kunst Jet Bussemaker weer energie - en dan vooral jonge kunst

Oud-minister reikt de Volkskrant Beeldende Kunstprijs uit

Jet Bussemaker houdt zo veel van kunst, dat ze haar Marten en Oopjen van chocola niet heeft opgegeten. De oud-minister reikt zondag de Volkskrant Beeldende Kunstprijs uit.

Jet Bussemaker Beeld Erik Smits

Uit 'kilometers kunst' kon ze kiezen, legt Jet Bussemaker uit. Toen ze aantrad als minister van Onderwijs Cultuur & Wetenschap in 2012 kreeg ze een grote werkkamer tot haar beschikking. En dus ook de lege muren. 'Dan heb je als cultuurminister toegang tot vrijwel alle museumdepots.' Ze had uit die schatkamers kunnen putten, de muren kunnen behangen met Hollandse Meesters. Maar Bussemaker pakte het anders aan. Ze stelde een wisselende expositie samen van jonge kunstenaars. Zo kon ze laten zien hoe belangrijk ze jonge kunst vindt. En had ze altijd iets om over te praten met bezoek. De jonge kunstenaars nodigde ze ook uit: 'Ik kon veertien uur in de Kamer debatteren en als ik dan een uur met een kunstenaar sprak, was ik weer helemaal opgeladen.'

Als juryvoorzitter reikt ze zondag de Volkskrant Beeldende Kunstprijs uit aan een van de genomineerde kunstenaars: Feiko Beckers, Anne Geene, Rosa Johanna, Benjamin Li en Kevin Osepa. Haar liefde voor kunst beperkt zich niet tot haar ministerpost, waarvan de termijn vorig jaar afliep met het einde van Rutte II.

Kon u veel kunst bekijken als minister?

'Ik zei wel eens: ik trek er meer op uit dan Halbe Zijlstra en minder dan Ronald Plasterk. Daar zit een ruim veld tussen. En op het gebied van jonge kunst probeer ik de eindexamenexposities van de Design Academie in Eindhoven niet te missen, dat is echt wereldklasse.'

Wat spreekt u daar aan?

'Ik vind het maatschappelijke engagement heel mooi. Soms is dat conceptueel, bijvoorbeeld als een student zich afvraagt of je je identiteit kunt uitlenen aan iemand anders, zoals je je huis uitleent via Airbnb. Maar het kan ook praktisch zijn, zoals een doos voor voedselpakketten die je kunt ombouwen tot speelgoedauto. Dat engagement zie ik ook op andere academies en zeker bij deze genomineerden voor de Volkskrant Beeldende Kunstprijs.'

Jet Bussemaker Beeld Erik Smits

Toen u studeerde woonde u zelf met kunstenaars in een kraakpand in Amsterdam.

'Klopt, in het oude Handelsbladgebouw. Je zou dat nu een broedplaats noemen. Ik studeerde politicologie en ik vond het leuk om niet alleen met medestudenten om te gaan. Er zaten innovatieve kunstenaars in dat huis, uit de punkscene, maar ook van de Rietveldacademie. Peter Gielen bijvoorbeeld en David Veldhoen.'

Waren zij ook geëngageerd?

'Zeker, ze deden ook performances op straat. Maakten ze bijvoorbeeld wachtershuisjes waar ze zelf in gingen staan. En soms hielden we open huis, om te laten zien dat onze ramen echt niet gebarricadeerd waren. Dat we daar gewoon woonden.'

Was dat wennen, tussen die experimentele kunstenaars?

'Het was niet helemaal nieuw voor me. Bij ons thuis was veel aandacht voor muziek en schilderkunst. We gingen naar musea en galeries. Mijn moeder was fan van de impressionisten, ze nam mij mee naar musea in Parijs. Ik denk dat ik daardoor openstond voor moderne kunst.'

Hebben die ervaringen in uw studietijd u geholpen als minister?

'Zeker. Toen ik aantrad, trof ik een ravage aan. De sector was radeloos. En ik moest de bezuinigingen die Zijlstra had aangekondigd feitelijk nog uitvoeren, geen makkelijk begin. Ik ben zelf nooit in de cultuur werkzaam geweest; het hielp dat ik me op mijn gemak voelde in de kunstwereld. En ik begreep hoe belangrijk het was om jonge kunstenaars ruimte te geven.'

En is die kunstwereld wat opgeknapt denkt u?

'Jazeker, dat heeft de sector grotendeels zelf gedaan. Maar ik ben wel trots op de rust die er nu is en de nieuwe samenwerkingen die zijn ontstaan, ik heb echt niet alleen maar pleisters geplakt. Al blijft het een kwetsbare sector, de effecten van de bezuinigingen duren nog voort.'

Heeft u nu u minister-af bent ook kunst in uw kamer?

'Ja, overal in huis. Ik heb veel kleine werkjes die me herinneren aan het contact met kunstenaars. Bijvoorbeeld een hanger gebaseerd op de parel van het Meisje met de Parel van Vermeer. En ik heb Marten en Oopjen (de geportretteerden op het dubbelportret van Rembrandt dat Nederland in 2015 kocht) in alle vormen en maten. Ook van chocolade.'

En heeft u die al opgegeten?

'Nee hoor, ze zijn mooi ingelijst. Ik hou ook niet van chocolade. Ik heb in de huiskamer een open kast laten maken, daar staan de mooie dingen in.'

Jet Bussemaker reikt zondag 25/2 de Volkskrant Beeldende Kunstprijs uit tijdens Kunstuur, NPO 2, 17.35 uur. Voor de Publieksfavoriet kan nog worden gestemd, t/m 25/3, in het Stedelijk Museum Schiedam of via deze link.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.