Na een afwezigheid van negen jaar is Chris Rock terug in het theater met Total Blackout

Na negen jaar doet Chris Rock weer een soloshow. Netflix betaalde miljoenen voor de registratie. Maakt de stand-up grootheid dat waar?

Chris Rock goed in vorm tijdens Total BlackoutBeeld Rick Kern / Getty

Nadat hij is onthaald met een staande ovatie en is toegejuicht als een popster, tuurt de Amerikaanse stand-upcomedy- grootheid Chris Rock (52) opzichtig over de rijen van de Antwerpse Koningin Elisabethzaal, waar tweeduizend man voor hem is samengekomen. Na het staren besluit Rock: 'Aha, ik zie dat alle acht zwarte mensen uit Antwerpen ook zijn gekomen. Heel fijn, ik zie jullie na afloop van de show op onze vergadering.'

Het valt inderdaad op dat het witte publiek ruim in de meerderheid is in Antwerpen, de stad waar Rock halt houdt met Total Blackout, de wereldtournee waarmee hij dit weekend ook Amsterdam aandoet. De samenstelling van het publiek is anders dan we die kennen uit registraties van Rocks illustere comedyshows, zoals Bring the Pain (1996) en Bigger & Blacker (1999). In die bruisende optredens in theaters in New York en Washington D.C. is het publiek vrijwel geheel zwart en wordt elke rake oneliner die Rock die zaal in knalt beantwoord met uitzinnig gejoel en applaus.

Eindelijk een fijn voorprogramma

Het voorprogramma bij de recente optredens van Louis C.K. en Ricky Gervais in de Antwerpse Koningin Elisabethzaal was uiterst karig, maar bij Chris Rock is er zowaar uitgepakt: de avond wordt gepresenteerd door MC Jeff Ross, ook bekend van de tv-zender Comedy Central. Ook de twee comedians die hij aankondigt voor een kort optreden zijn goed: Michelle Wolf (bekend van The Daily Show with Trevor Noah) en de Indiase Amerikaan Hari Kondabolu. Het hilarische blokje 'speed roasting', waarvoor Ross vrijwilligers vraagt die zich op het podium willen laten afzeiken, maakt dit fijne voorprogramma helemaal af.

Chris Rock als de comedyheld van zwart Amerika, die ook in zijn teksten veelvuldig en op schrijnende wijze invoelbaar maakt hoe het leven voor zwarte Amerikanen eruit ziet. Een beroemd voorbeeld komt uit Bigger & Blacker, waarin Rock beweert dat geen enkele blanke man in de VS met hem zou willen ruilen en dat terwijl hij tenminste nog schatrijk is. 'Er is niet eens een afwashulpje met één been dat met mij zou willen ruilen. Dát is hoe fijn het is om wit te zijn in Amerika.'

Zijn bijtende observaties en zijn virtuoze performance maakten Chris Rock een van de grootste komieken van Amerika. Vrijwel altijd als er een lijstje wordt gepubliceerd van de 'grootste stand-upcomedians aller tijden' staat Rock in de top-5, in de buurt van legenden als George Carlin, Lenny Bruce en Richard Pryor. Zijn comedystijl wordt gekenmerkt door een energieke, bijna schreeuwerige verteltrant, waarbij hij druk heen en weer loopt over het toneel. Rock herhaalt statements soms wel vijf keer, waardoor zijn stand-up iets muzikaals krijgt en hij soms klinkt als een predikant. Zoals de zin 'I'm not talking about rich, I'm talking about wealth' in de show Never Scared (2004). Zwarte mensen kunnen wel rijk worden in Amerika, maar alleen witte mensen zijn welvarend, beweert Rock. 'Welvaart wordt van generatie op generatie doorgegeven, rijkdom is iets wat je zomaar kunt kwijtraken in een gekke zomer met een drugsverslaving.'

Rock werd zo populair door zijn stand-upcomedy dat ook de film- en televisiewereld voor hem openlag. Wel kwam hij voornamelijk in matige komedies terecht, zoals de door de critici neergesabelde Grown Ups-komedies met Adam Sandler. Beter gewaardeerd werd zijn comedyserie Everybody Hates Chris, over zijn tienerjaren, en ook presenteerde hij twee keer de Oscar-uitreiking. In 2014 oogstte hij lof met de zelf geschreven en geregisseerde satirische film Top Five, waarin hij een acteur speelt die het zat is om door te gaan met zijn populaire, maar flauwe filmfranchise rond Hammy the Bear, een politieagent die opereert in een berenpak. De analogie met Rocks eigen carrière mag duidelijk zijn, zeker ook als de hoofdpersoon aan het eind van Top Five terugkeert naar zijn roots, met een bevrijdend optreden in de beroemde New Yorkse comedyclub Comedy Cellar.

Het blijkt een vooruitwijzing te zijn geweest naar Rocks nieuwe wereldtournee, na een afwezigheid op het podium van negen jaar. Netflix besloot prompt een megabedrag van 40 miljoen dollar (34 miljoen euro) neer te leggen voor twee nieuwe comedyspecials, waaronder de registratie van Total Blackout. Het bevestigde Rocks status als standupper.

Maakt de nieuwe show al die miljoenen ook waar? Zeker is dat Rock goed in vorm is in Total Blackout. De actualiteiten in zijn thuisland leiden in de eerste helft tot opwindende politieke comedy. Hij opent met de opvoeding van zijn dochters en vertelt hoe hij hen voorbereidt op het omgaan met 'de witte man' in hun levens. Via een slimme omweg over het belang van pestkoppen op school komt hij bij de opperpestkop Donald Trump terecht. Bitter constateert hij dat Trump de natuurlijke staat van Amerika is en dat juist Obama de afwijking was. Verontrustend zijn ook observaties over de omgang van politieagenten met zwarte tieners en een reeks rake opmerkingen over wapenbezit.

Halverwege de show doet Rock iets nieuws: hij neemt gas terug en merkt op dat hij zijn leven weer op de rails probeert te krijgen. Hij vertelt dat hij gescheiden is van de vrouw met wie hij zestien jaar getrouwd was. Hier krijgen we een minder felle, meer introspectieve Chris Rock te zien, die vertelt wat hij fout heeft gedaan als echtgenoot. Hoewel dit persoonlijke gedeelte net te lang doorgaat, toont Rock ook hier zijn vakmanschap, door steeds weer met originele grappen te komen over wat je in het huwelijk beter wel en niet kunt doen.

Hoewel hij ingetogener eindigt en wat stroever beweegt dan voorheen, voelt Rock toch ook heel vertrouwd in Total Blackout. Het zijn die pretogen en dat herkenbare, innemende hiklachje waarmee hij opnieuw charisma weet te paren aan keiharde uitspraken over ongelijkheid in de samenleving

Total Blackout door Chris Rock. 1/10 Koningin Elisabethzaal Antwerpen. 8/10 in Ziggo Dome Amsterdam, daarna vervolg wereldtour.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden