TV-RECENSIE Haroon Ali

Na deze Netflix-docu kun je er niet omheen: #MeToo heeft ook de yogawereld bereikt

Ik weet niet wat treuriger is. Dat minstens vijf beroemde yogagoeroes van hun voetstuk zijn gevallen na seksueel overschrijdend gedrag. Of dat we konden zien aankomen dat sommigen hun machtspositie zouden misbruiken. Zo kwam Pattabhi Jois (1915-2009), de oprichter van het populaire ashtanga yoga, in opspraak omdat hij cursisten op ongepaste wijze ‘corrigeerde’. Hij drukte zijn genitaliën tegen hun intieme lichaamsdelen, terwijl ze in kwetsbare houdingen lagen gevouwen. Bikram Choudhury (75) is de bedenker van het snikhete bikram yoga, een van de grootste fitnesstrends van deze eeuw. Maar in 2014 klaagden vijf vrouwen hem aan wegens aanranding en verkrachting.

Na alle schandalen die #MeToo aan het licht bracht, reconstrueert Netflix nu hoe seksueel misbruik kon plaatsvinden in de vreedzame yogawereld. De documentaire Bikram: yogi, guru, predator focust op de Amerikaanse protegés van Choudhury, die twee maanden bij hem in de leer moesten om zijn yogastijl te mogen doceren. Intensieve cursus is een understatement. De studenten zaten opgesloten in een hotel, aten en sliepen te weinig, mochten niet plassen tijdens de lessen en werden keihard gedrild door Choudhury, die alleen een zwarte Speedo en een Rolex droeg. Hij duwde tegen studenten, stond op hun rug en schold ze uit als ze het verkeerd deden: ‘You fucking bitch!

Bikram Choudhury in de Netflix-documentaire 'Bikram: yogi, guru, predator'. Beeld Netflix

De documentaire scheidt de man van de lessen, net als zijn studenten deden om het regime vol te houden. In de basis is er namelijk niks seksueels aan bikram yoga en ashtanga yoga. (Ik beoefen beide varianten.) Natuurlijk, de setting is soms wat broeierig. Men is schaars gekleed en bezweet door de hitte. Vooral in hippe yogascholen zijn de cursisten jong en goed in vorm. En dan moet je ook nog allerlei onorthodoxe poses uitvoeren, die een docent met een aanraking corrigeert. Maar net zoals een meisje in een kort rokje niet vraagt om te worden verkracht, vragen yogastudenten niet om aanranding. De meeste verlichte docenten zouden niet eens durven.

Alleen valse profeten zoals Choudhury misbruiken de overgave die van yogi’s wordt verwacht. De documentaire toont vrij rechttoe rechtaan hoe de goeroe macht vergaarde en zijn volgelingen bespeelde. Hij versierde zijn studenten, vroeg ze om hem te masseren en nodigde sommigen uit op zijn hotelkamer ‘om Bollywoodfilms te kijken’, waarna hij toesloeg. Choudhury creëerde een gesloten sekte waarin niemand hem tegensprak, zelfs zijn vrouw niet. Met name de interviews met slachtoffers zijn ontluisterend, omdat ze beseften dat Choudhury over de schreef ging, maar ze toch zijn training bleven volgen – alles voor de zelfontplooiing. Hoe kijken ze daar nu op terug?

Het meest bizarre is dat Choudhury in 2016 op de vlucht sloeg, omdat hij een ex-medewerker 6,2 miljoen euro schadevergoeding moest betalen. Hij geeft echter nog altijd trainingen, van Mexico tot Spanje. Ik zag ook dat hij volgend jaar een tour door India organiseert, kosten: 3.600 euro per persoon. Zolang zijn loyaalste volgers hiervoor betalen en hun kop in het zand steken, blijft de goeroe hen betoveren.

Verder lezen

In de yogaschool hangt de besmette goeroe nog steeds aan de muur. ‘Hoe kun je tegenover slachtoffers verantwoorden dat je hem nog steeds ophemelt?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden