Mythe met strohoed

VOOR DE FANS VAN LEONARD COHEN IS HYDRA NOG ALTIJD HET EILAND VAN 'SO LONG, MARIANNE'...

De eerste hersenflits in de vroege ochtend: fout! Gebulder van eenoptrekkende vrachtwagen dat de slaap verstoort. Klopt niet. Er horen opHydra helemaal geen vrachtwagengeluiden te zijn. Het Griekse eiland metruim tweeduizend inwoners afficheert zichzelf als onbedorven en autovrij.Ezels en kruiwagens vervullen de rol van auto en kwetterende vogels luidenhet ochtendgloren in.

Maar een blik uit het raam leert dat er wel degelijk een vrachtwagenvoor het pension op en neer dendert. Het blijkt een van de drievuilniswagens, de enige gemotoriseerde voertuigen op het eiland.

Ook dat is niet helemaal waar. Er zijn helikopters die op hetvoetbalveldje achter het pension regelmatig rijkelui afzetten. Sinds eenjaar of zestig geldt het eiland als een toevluchtsoord voor aristocraten,miljonairs, popmusici, schrijvers en kunstenaars; van Henry Miller, dieHydra in 1940 beschreef als 'een stilte in de partituur van de scheppingdoor een fantastische kaligraaf', tot Madonna die er in augustus per jachtneerstreek om de paparazzi te ontvluchten.

De Beatles kwamen er langs, evenals als Aristoteles en Jackie Onassisen Mick en Bianca Jagger. Als onbekende 26-jarige dichter kocht LeonardCohen er in 1960 een huis van drie verdiepingen voor 1500 dollar - geld vaneen erfenis. Hij had gelezen over de magie van Hydra en de groepkunstenaars en schrijvers die een thuis hadden gevonden op hetelektriciteitsloze eiland.

Het huis, memoreerde hij aan een vriend, maakte de stad minderbeangstigend. Aan zijn moeder schreef hij: 'I live on a hill and life hasbeen going on here exactly the same for hundreds of years. All through theday you hear the calls of the street vendors and they are really rathermusical...'

Bij zonlicht, olielampen en kaarsen schreef Leonard zijn gedichtenen bedreef hij de liefde met Marianne Ihlen. Het einde van die relatiebezong hij in So Long, Marianne.

Inmiddels is hij Hydra's beroemdste inwoner. Zijn huis is verwordentot een bedevaartsoord voor fans, die iedere twee jaar met honderden opHydra bijeenkomen om de Canadese bard te eren wiens eeuwige pessimisme hunzoveel plezier schenkt. Ook Nits-zanger Henk Hofstede ondernam samen metde Finse tv-journalist Seppo Peitikäinen de zoektocht, die werd verfilmdals Film from a Room - A Journey to the House of Leonard Cohen. In 1990namen de Nits het liedje The Night-Owl op: 'Here we stand with ourbacks/Against the wall of the house/Where the man once wrote Suzanne'.

Hydra is een eiland van mythes. Vele daarvan danken hun bestaan aanBill's Bar, die tot de sluiting eind jaren tachtig te boek stond als 'hetbelangrijkste Mediterraanse drankhol voor de alcoholische jetset'. InBill's Bar trof je alle (aspirant-)bohémiens. Al om tien uur 's ochtendsbegon het gerinkel van de glazen. Onder het genot van zware sigaretten enhet torment van Ella Fitzgerald en Edith Piaf werden martini's, tequila'sen ouzo's genuttigd. Iedereen had zijn eigen medicijn. Voor Leonard Cohenwas dat 'schnapps', aquavit en wodka. Soms zong hij in de bar kerstliedjes,die stukken opgewekter klonken dan zijn eigen ballades.

Voor Cohen ligt de Hydra-periode inmiddels ver weg in het verleden.Hij bezocht het eiland de afgelopen vijftien jaar slechts sporadisch. Hijverlegde zijn belangstelling naar New York, kampte met drank- endrugsprobelemen, en trad later toe tot een boeddhistisch klooster inCalifornië. Maar het Hydra-geheugen is goed. Leonard Cohen Geen daggaat voorbij zonder dat de naam langs de talrijke terrassen fladdert.

Kort na mijn aankomst op het eiland ontmoet ik Fani, een excentriekeGriekse met de stem van Simone Signoret. Ze stelt me voor aan de diverseHydra-personages. Een van de eerste handen die ik schud is die van eenbleke vrouw met volle lippen, een donkere zonnebril en een ronde strohoed.'Dit is Suzanne', zegt Fani. De vrouw glimlacht wazig en gaat na een slappehand verderop zitten.

Dit is niet zomaar een Suzanne. Nee, dit is Suzanne Elrod, jarenlangde partner van Leonard Cohen. De vrouw die in de jaren zeventig op Hydrawerd gearresteerd wegens drugsbezit. Oude rotten herinneren zich hoe depolitie haar wegleidde door de stegen vol ezelsstront. Dit is de moeder vanLeonards kinderen Lorca en aspirant rockzanger Adam, die ook in Hydrablijkt rond te lopen, samen met zijn vriendin, die op haar beurt weer alstwee druppels water op Suzanne lijkt.

'De Suzanne?' vraag ik, doelend op de gelijknamige song. Fani knikt.De regels van het eindeloze hippielied persen zich naar boven: Suzannetakes you down to her place near the river. Iemand aan onze tafel verpesthet moment door te beweren dat die beroemde Suzanne een ander was. Er volgteen korte discussie. We komen er niet uit. We draaien ons om. Suzanne isal weg. And you want to travel with her

Ik staar naar de dobberende bootjes in de haven en probeer tebegrijpen wat Cohen en al die andere bohémiens naar Hydra bracht. Het isontegenzeglijk een schitterend eiland, met een hoefijzervormige haven, waarjachten af en aan varen. Op de kade wachten pakezels stoïcijns op hunvracht. Het dorpje zelf is als een amfitheater tegen de heuvels gebouwd.Veel witte huizen met blauwe kozijnen. In de smalle straten schuilentaverna's, hotels en winkels met sieraden en Griekse olijfzeep. Honderdenkatten ravotten op de pleintjes. Het is er prachtig, maar ook verstikkend.

Hydra heeft drie ritmes, dat van de lokale bewoners die vroeg opstaanom zich aan de arbeid te zetten; dat van de toeristen die van decruiseschepen afkomen voor een lunch of souvenirs; en dat van de 'import',buitenlanders en rijke Athenezen. Het is een klein internationaalgezelschap van zondagsschilders, amateurdichters, makelaars, gelukszoekers,masseurs, alcoholisten en aristocraten. Ze begroeten elkaar om een uur's middags voor het ontbijt steevast met 'good morning darling'. Hetpatroon ligt vervolgens vast: koffie bij de Pirate, de laatste bar aan dekade, gevolgd door een glas wijn. Dan de discussie of de tocht naar hetkiezelstrand van Vlychos te voet (ruim een half uur) of per watertaxi (11euro) moet worden afgelegd.

Daar, in het restaurant van Vlychos, hebben de gesprekken delanderige toon van mensen die te lang bij elkaar zijn geweest.

Griekse aristocrate: 'Wat eet je, darling?'

Engelse restaurateur: 'Ik eet veel te veel. Ik word veel te dik.'

Duitse makelaar: 'Je moet je geld weggeven, je credit card, alles.Dan val je heel snel af. Een uitstekend dieet. Drie miljoen mensen inMumbai hebben geen enkel probleem met dik worden, hahaha.'

Engelse sloerie: 'Hahaha, dat is zo grappig, darling.'

Na de siësta kom je dezelfde gezichten weer tegen bij de Hydronetta,waar onder genot van wijn en muziek de zonsondergang wordt bewonderd. 'sAvonds biedt de openluchtbioscoop vertier. En uiteindelijk vindt iedereenelkaar weer in de Amalour Bar, de minder luisterrijke opvolger van Bill'sBar.

Dag één ben je de new kid in town. En dag drie ben je het wereldjezat. Maar ik ben er nog steeds niet achter waar het huis van Leonard Cohennu precies is. Mensen wijzen vaag naar de heuvel. Of beweren dat je het'van hieruit niet kunt zien'. Suzanne kom ik niet meer tegen. Het huisbegint een obsessie te worden. Hoe kun je naar Hydra geweest zijn zonderHet Huis van Leonard Cohen te hebben gezien?

Ik weet inmiddels tegen welke heuvelwand het ligt. Een andere sleutelis het boek van de Engelsman Roger Green, getiteld Hydra and the Bananasof Leonard Cohen. Hij schreef het nadat hij had ontdekt dat Cohen zijnbuurman was en dat Leonard als enige Hydrioot bananenbomen in zijn tuin hadstaan.

Ik neem de weg langs Pirate Bar naar boven, en klim. Honderden tredenga ik zwetend naar boven, tot aan de top van de heuvel met een magnifiekuitzicht over de haven en het dorp. Hier had ik gehoopt ergens bananenbomente kunnen ontwaren. Maar het felle groen verschuilt zich achter muren.Verslagen loop ik langs een andere weg naar beneden. En plotseling, aanmijn rechterhand, zie ik reusachtige bananenbladeren als ingekerfde tongenover de muur hangen. Het Huis van Leonard Cohen.

Natuurlijk valt er niets aan te zien. Een wit huis met een wittemuur. Ik moet denken aan de verhalen over obsessieve Cohen-fans, die overde muur klommen en een naakte Suzanne in de douche aantroffen. Ik probeerme voor te stellen hoe Cohen hier Bird on a Wire schreef, met de regelsLike a drunk in a midnight choir, ontleend aan de Hydrioten die dronkenzingend de trappen opliepen. Ik probeer me Marianne voor te stellen achterde typemachine, zoals op de hoes van Songs from a Room. Maar ik zie alleenmuren, ramen en een deur.

Als ik weer terug ben bij de kade zie ik Suzanne op een van deterrasjes. Met dezelfde strohoed en donkere zonnebril, een filmster uit dejaren dertig. Ik besluit de onvermijdelijke vraag te stellen. Is zij deSuzanne uit het liedje?

'Nee', zegt ze.

Ik knik. 'Dan had hij zeker een vooruitziende blik.'

Heel even lijkt ze te glimlachen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden