Muziek terwijl u schrijft?

Vanavond begint de Boekenweek. Het thema is dit keer muziek. Wat draaien schrijvers eigenlijk als arbeidsvitaminen?..

Tommy Wieringa: 'Voor mijn roman Joe Speedboot gebruikte ikecht een soort soundtrack. Hey Joe in de uitvoering van WillyDeVille. Nee, niet de versie van Jimi Hendrix. Die is teschurend. Juist dat prettige up-tempo van DeVille. Iemand gaatzijn vriendin neerschieten omdat ze het met een ander doet.Opgewekt het noodlot tegemoet. Ik draaide het altijd voordat ikbegon. Dan wist ik weer hoe mijn boek moest klinken.'

Erwin Mortier: 'Ik verkies de stilte.'

Ronald Giphart: 'Ik werk vooral 's nachts. Vaak zet ik maaréén nummer op, en dan maar op repeat. Soms wel dertig keerachter elkaar. Zo kun je een bepaalde cadans bereiken, in eensoort trance raken. Wat ik draai, hangt van de scène af. Vooreen romantische passage staat romantische muziek op, maar ook weleens Aerosmith of zo, om juist iets te forceren. VeelBristolsound: Portishead, Massive Attack, Tricky. Sowieso veelBritpop: XTC, The Jam. Maar ook Madonna. Vogue vooral. Telkensweer een andere pose. Dat houdt me scherp.'

Annejet van der Zijl: 'Tijdens de research draai ik vooral watverstilde, statige stukken. Bach blijft torenhoog favoriet, metname zijn celloconcerten, omdat ik er zo'n lekker helder enrustig hoofd van krijg. Als ik eenmaal echt aan het schrijven benmag er wat meer emotie in - dan gebruik ik de rustiger passagesvan Wim Mertens en vooral heel veel filmmuziek. Verder zoek envind ik bij elk boek muziek die alleen daarbij hoort. Zo raakteik bij Sonny Boy helemaal in de ban van Dowland, een watmelancholieke Engelse componist uit de 17de eeuw. Emma Kirby'svertolking van Time Stand Still is hartverscheurend mooi: daarzit voor mij het hele verhaal in. Ik kan er eigenlijk nog steedsniet met droge ogen naar luisteren.'

Bart Chabot: 'Als ik aan het werk ben, staat er altijd muziekop. De geluiden van Den Haag worden dan mooi gedempt. Voor mijis klassieke muziek Robert Johnson, The Band, Johnny Cash, HankWilliams. Maar ik hou ook van Arctic Monkeys, The Strokes,Broken Social Scene, Clap Your Hands Say Yeah. Of Neil Diamond,die nieuwe cd Twelve songs, dat is geen edelkitsch voor dames inde overgang, maar gewoon goed. Naar Herman Brood kan ik nietluisteren. Dan zie ik ons weer schuimen en struinen doorAmsterdam.'

A.F.Th. van der Heijden: 'Toen ik aan de cyclus De TandelozeTijd werkte, in de jaren tachtig, heb ik alles van Mozart - 400uur muziek - op grote banden opgenomen. Die speelde ik dantijdens het schrijven, in de hoop dat mijn ontzag vruchtbaar zouwerken. En dat ís ook zo. De structuur van Bach en Mozartsmuziek inspireert mij. Voor een nieuwe roman, die eind jarenzestig speelt, heb ik vorig jaar een jukebox-cd-machine gekocht,waar ik 400 cd's in heb gestoken met muziek uit die periode. Datwas vooral een sentimental journey. Niet dat ik wars ben van deRolling Stones, maar uiteindelijk vond ik het erg vervelendworden.'

Mortier: 'Teksten moeten ook een zekere muzikaliteit hebben,en dan verstoort een ritme op de achtergrond wat ik zelf in mijnhoofd heb. Maar als ik een bepaalde episode in een boek hebafgerond, gebruik ik muziek wel om de geest te laven, om na tedenken hoe het verder moet. Lyrische stukken van Grieg, Mozart,Sjostakovitsj. Mijn grote liefde blijft Bach. Maar als ik metmijn man op weg ben in de auto, draaien we Abba. Edelkitsch. Omhard mee te brullen in de wagen.'

Rob Gollin

Arjan Peters

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden