'Muziek koppelt scènes aan elkaar'

In het festival Unheardfilm in Amsterdam staat de soundtrack centraal. 'Je kunt vijf dagen kijken met je oren en ontdekken dat het beeld maar 50 procent van de cinema is.'..

Van onze medewerker Jan Pieter Ekker

'We willen laten zien, ik bedoel horen, wat er allemaalmogelijk is met geluid. Een thriller wordt spannend door dedreigende muziek, aanzwellende violen zorgen voor de tranen bijeen romantische komedie. Maar het beeld en het verhaal zijn zodominant dat het de meeste mensen niet opvalt. Daar willen we metdit festival verandering in brengen.'

Mila Schlingemann organiseert samen met Paul RuselerUnheardfilm - the New Soundtrack Festival in de Amsterdamsebioscoop Kriterion. Het idee ontstond nog geen half jaar geledenaan de bar van het filmtheater, waar beiden, 27-jarige studentenFilmwetenschap, als vrijwilliger werkzaam zijn.

De komende dagen is studentenbioscoop Kriterion eenaudiovisuele tempel. Kunstenaars uit verschillende disciplineskomen samen om beeld en geluid, de twee bouwstenen van de cinema,los te koppelen en op nieuwe manieren weer met elkaar teverbinden. Ruseler: 'Je kunt vijf dagen kijken met je oren enontdekken dat het beeld maar 50 procent van de cinema is.'

Er staan klassieke films met vernieuwend geluid op hetprogramma, zoals The Conversation (Francis Ford Coppola, 1974)en Lost Highway (David Lynch, 1997). Er worden oude, vorig jaarteruggevonden filmpjes van Joris Ivens vertoond, waarbij nieuwemuziek is gemaakt door de Nederlandse jazzband Roomtone.

Een ensemble, bestaand uit muzikanten van het NederlandsStudenten Orkest, voert stukken op van filmcomponisten als JohnWilliams, James Horner en Alan Menken. Er is een battle tussenstudententeams van acht verschillende Nederlandse kunstacademiesdie nieuwe soundtrack hebben gemaakt bij negen korte films.Regisseur André van der Hout komt uitleggen hoe de geluidstrack(onder meer met muziek van De Kift) van zijn nieuwe film Hetzwijgen tot stand is gekomen.

Een opmerkelijke gast is Larry Sider, de oprichter van deSchool of Sound in Londen en hoofddocent 'sound design' aan deLondon Film Academy. Hij geeft een masterclass waarin hij laatzien hoe grote regisseurs al vanaf de allereerste stappen in hetproductieproces ideeën ontwikkelen over het geluid.Schlingemann: 'David Lynch bijvoorbeeld laat tijdens de opnamenal stukken horen van de score. Niet alleen om de acteurs in eenbepaalde stemming te krijgen, maar ook zodat de cameraman errekening mee kan houden bij de bewegingen die de camera maakt.'

Op verzoek van Schlingemann en Ruseler maakten drieNederlandse acts (Ruseler: 'Ze zijn nog niet zo bekend als Kaneof Anouk, maar staan hoog op allerlei lijstjes') nieuwe muziekbij een lange speelfilm, die tijdens het festival live wordtuitgevoerd op een podium naast het scherm. Perquisite, de helftvan het oorspronkelijk Haarlemse hiphopduo Pete Philly & Perquisite, maakte een nieuwe score bij Roman Polanski'sChinatown. En de Amsterdamse gitaarband Coparck maakte muziek bijSteven Spielbergs Duel uit 1971. Het trio Stuurbaard Bakkebaardkoos voor C'est arrivé près de chez vous, vanavond deopeningsfilm van Unheardfilm.

C'est arrivé près de chez vous, van en met BenoîtPoelvoorde, Rémy Belvaux en André Bonzel, is een inktzwarte,fictieve documentaire, waarin een tv-ploeg een reportage maaktover een filosofisch ingestelde seriemoordenaar. 'Het is deeerste film die bij mij opkwam', aldus contrabassist OnnoKortland. 'C'est arrivé près de chez vous past volgens mij goedbij onze muziek. Juist door het contrast. Hij ademt een natte,koude, grauwe sfeer.'

In de film komt bijna geen muziek voor; er is alleen even eendwarsfluit hoorbaar, maar die wordt in de film zelf gespeeld.Kortland: 'De film is heel realistisch, juist omdat er geenmuziek onder zit. Het is de vraag of wij dat effect afzwakken.Door een bepaald thema onder twee verschillende scènes tezetten, koppel je ze psychologisch aan elkaar, terwijl deregisseur dat misschien helemaal niet zo bedoeld heeft. Metmuziek kan je de sfeer totaal omdraaien. Soms is dat wel goed,maar de film in zijn geheel omdraaien, vind ik een beetje flauw.'

Schlingemann: 'Het is een experiment. Misschien wordt de filmer niet beter van, hij wordt in ieder geval anders. Je ziet watgeluid doet met beeld. En dat is precies de bedoeling.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden