Weblog

Muziek in computerspellen: componeren voor de kat zijn viool?

Het Metropole Orkest houdt morgen in Theater Carrè voor de vierde keer een Games in Concert-concert. Kan gamesmuziek bestaan buiten een computerspel?

Halo: Combat Evolved: er zit gregoriaanse koorzang in de apocalyps. Beeld Bungie/Microsoft

Niets lijkt een onbevredigender beroep dan dat van componist van gamesmuziek. Je mag hopen dat spelers het geduld kunnen opbrengen om de filmische introductie uit te zitten van de game waarvoor jij de herkenningsmelodie hebt geleverd. Want na de eerste keer slaan gamers de introductie die de setting, personages en plot schildert vrijwel zeker over om meteen verder te spelen op het punt waar ze de vorige keer zijn geëindigd.

Je componeert - om het maar eens plat te zeggen - met een beetje pech voor de kat zijn viool.

Als je ook een apart deuntje hebt gecomponeerd om het einde van een game op te luisteren, weet je vrijwel zeker dat jouw werk de oren bereikt van anderhalve man en een paardenkop. Hooguit 10 tot 20 procent speelt een spel helemaal uit, zo blijkt uit tellingen. Wat ze meekrijgen van alle muzikale begeleiding daartussen is helemaal onzeker.

Joris de Man componeerde de bekroonde muziek voor de Killzone-games. Beeld Guerrilla Games

Vraag het een beetje cinefiel en met gemak schudt hij de namen van enkele grote filmcomponisten uit zijn mouw zoals John 'James Bond' Barry, John 'Star Wars' Williams, Ennio 'Once Upon a Time in the West' Morricone en Dick 'Flodder' Maas.

Stel diezelfde vraag aan een gamesliefhebber en hij zal je glazig aankijken. Ooit gehoord van Koji 'Zelda - Ocarina of Time' Kondo? Grant 'Banjo-Kazooie' Kirkhope misschien? Inon 'Dragon Age' Zur dan toch wel?

Er zijn natuurlijk uitzonderingen. Zoals Matthijs Dierckx, de medeoprichter van Control (het vakblad voor de ontwikkelaars). Hij zette deze week zijn lijst met favorieten online in de aanloop naar Games in Concert. En geeft toe dat zijn vennoot Eric Bartelson niet altijd blij is met deze 'guilty pleasure'.

Misschien heeft de gamesmuziek die belabberde status ook wel een beetje aan zichzelf te danken. De meeste soundtracks van computerspellen klinken als de partituur van een doorsnee Holllywoodfilm - en ook in die droomfabriek wordt veel muziek gemaakt die weliswaar de gebeurtenissen op het scherm weliswaar voorbeeldig ondersteunt, maar waarvan je niet de cd koopt om die thuis nog eens in alle rust te beluisteren.

The Legend of Zelda: Ocarina of Time, ook geprezen om zijn soundtrack. Beeld Nintendo

Van de indrukwekkende score van componist Wim Mertens bij Peter Greenaways The Belly of an Architect uit 1987 ken ik geen gelijke in gamesmuziek.

De soundtrack bij games bevat ook zelden verrassende, hedendaagse uitstapjes naar niet-orkestrale muziek, naar popmuziek - wat in de film nog wel eens gebeurt. Zoals het openingsnummer van Inside Man (van Spike Lee uit 2006), de swingende Bollywood-song Chaiyya Chaiyya, en helemaal de remix van dat nummer aan het einde van de film door rapper Panjabi M.

De enige gamesmuziek die ik ooit op een iPod zette, was de soundtrack van Halo: Combat Evolved, de Xbox-game uit 2001.

Componist Martin O'Donnell wist de science fiction-wereld van de Master Chief goed te vangen, met de gregoriaanse koorzang die de soundtrack zo'n eigen karakter geeft. O'Donnell won er onder meer de prijs mee voor beste gamesmuziek van het tijdschrift Rolling Stone.

Of heb ik al die jaren niet goed geluisterd? Is er meer?

Voor de fans van audiovisuele bombast: Final Fantasy. Beeld Square Enix

Eén manier om daar achter te komen dient zich morgen, woensdag 13 mei, aan in het Koninklijk Theater Carrè, waar het Metropole Orkest voor de vierde keer een Games in Concert-optreden verzorgt. Het is een reprise van nummers die het orkest in de drie eerdere concerten speelde.

Het Metropole heeft gekozen voor vooral orkestrale werken - de symfonische bombast waarmee veel computergames openen. Er zitten maar een paar vertalingen naar een echt orkest tussen van de deuntjes uit de jeugdjaren van de gamesmuziek. Toen we ons nog tevreden moesten stellen met beperkte bliepjes en piepjes uit de synthesizer omdat er domweg te weinig ruimte was om muziek toe te voegen aan de geluidsband van een game.

Wie Games in Concert moet missen kan bij Uitzendinggemist of YouTube terecht voor de documentaire die de NCRV in 2010 uitzond over de uitvoeringen door het Metropole Orkest in de jaren daarvoor.

Shadow of the Colossus - culthit met schitterende score. Beeld Sony

In Google's videotheek is ook het werk te vinden van Taylor Davis, een violiste die zich heeft gespecialiseerd in uitvoeringen van gamescomposities en daar met YouTube-filmpjes ook bekend door is geworden. En natuurlijk alle 'themes' en 'original sound tracks' die meestal door onbevoegden online zijn gezet. Maar die muziek is ook op cd te koop, bijvoorbeeld bij Amazon.

Het leven van een gamesmuziekcomponist is misschien dan niet te benijden, aan gamesmuziek losgezongen van het computerspel valt best wel een boterham te verdienen.

Het Metropole Orkest speelde in de game Mario & Sonic en de Olympische Winterspelen in Sotsji de herkenningsmelodie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden