Muze van Karel Appel tot leven gebracht

De foto's zijn te zien op de Karel Appel-tentoonstelling in het Haags Gemeentemuseum. Soms is ze een bijna onwezenlijk mooi, broos wezen, met amandelvormige ogen in een bleek gezicht. Dan weer is Machteld van der Groen gewoon een leuk hippiemeisje met een Lennonbrilletje . Ze stierf jong, op haar 34ste. De laatste jaren van haar leven was ze getrouwd met Appel; ze was in Parijs mannequin bij Balenciaga.

Machteld was zijn muze, schrijft Babette Sijmons, de vrouw van Jan Cremer. De schilder en zijn vrouw kwamen vaak op bezoek bij de ouders van Sijmons; via hen kreeg hij opdrachten. Vooral Tony Sijmons steunde Appel. Bij de familie Sijmons hing een schitterend doek aan de muur: naakte Machteld, met hoed.

De jonge Babette vond de elegante, wereldse Machteld geweldig, 'met haar rookte ik mijn eerste Gauloises'. Wijs was Machteld ook: 'Ze gaf hem heel diplomatiek overal gelijk in en duwde hem zachtjes die richting op die ze wilde.' Dat was de bijrol van mooie meiden in de jaren zestig.

Kunstenaarshofje

Machteld is voor mij een oude bekende: ik kwam haar tegen toen ik de biografie over de schrijver F.B. Hotz schreef. Appel was niet de eerste die voor haar viel. Begin jaren vijftig werd zij aanbeden door trombonist Frits Hotz. Op de kamer van zijn beste vriend, trompettist Serein Pfeiffer, kwam een groep muzikanten bijeen. 'Iedereen' die er in Den Haag bij hoorde kwam daar, ook Machteld. Na enkele weken raakte Hotz zijn vriendinnetje kwijt aan Serein. Die op zijn beurt verloor haar aan Appel.

Intussen woonde Hotz met zijn vrouw Barbara en hun zoon op een kunstenaarshofje in Den Haag, de Mallemolen. Hun buren waren Serein Pfeiffer en Helga Ruebsamen. Ook de jonge Jan Cremer kwam daar, maar dat vertelt Sijmons niet. Barbara legde het aan met Serein en trouwde met hem, maar ook die relatie liep stuk. Op 20 oktober 1970, de dag waarop zijn geliefde Machteld werd begraven, bracht Barbara Serein Pfeiffer met messteken om het leven, nadat ze hem had verleid. Hij werd 38 jaar oud. Soms is het leven te krankzinnig voor de literatuur, vond Hotz.

Machteld was voor Sijmons de vrouw 'die ik wilde zijn, de muze van een groots schilder'.

Dit kleine, mooi uitgegeven boekje brengt Machteld tot leven, met foto's, schilderijen en brieven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden