Musical over rennende tweeverdieners

Technici en muzikanten hangen rond in de gang van het Singertheater. De doorloop laat al twee uur op zich wachten....

Van onze medewerkster

Marian Buijs

LAREN

In meer dan één opzicht is deze 'song by songmusical' een buitenbeentje. Kleinschaliger en eigenzinniger dan de megaproducties die in Scheveningen net zo ogen als in New York. Bovendien wordt hier geen doorlopend verhaal verteld. Tekstschrijver Richard Maltby Jr. en componist David Shire bewaarden in de loop der jaren songs die niet in hun musicals pasten. Toen ze het verzoek kregen een programma te maken over het leven in Manhattan, zagen ze hun kans schoon en voegden dat materiaal samen. In 1989 ging Closer than ever in New York in première.

Het leven van dertigers in een grote stad vormt de draad. Tweeverdieners rennen van oppas naar werk, een eenzame vrouw kijkt terug op haar scheiding en een ander bekent haar vriendin dat ze altijd valt voor de verkeerde man. Solo's worden afgewisseld met ensemblenummers, zoals de uitsmijter waarin de zangers joggend het belang van fitness op de hak nemen.

Zanger Alberto ter Doest (bekend uit Cats en Les Miserables) hoorde de muziek en besloot een optie op de rechten te nemen. Ter Doest: 'Meteen had ik de mensen in gedachten die ik uit Les Miserables ken: Doris Baaten, Henk Poort en zo'n jazzy nummer vond ik perfect voor Marjolein Keuning. Ik belde hen en even later luisterden we in mijn huis naar de pianist van de Engelse productie. Wij zongen erbij en het klonk meteen geweldig.' Doris Baaten, net klaar met Evita, geeft toe dat ze na Alberto's telefoontje dacht dat het zo'n vaart niet zou lopen. 'Maar voor we het wisten stonden we met zijn vieren te repeteren. Het verbaasde me dat onze stemmen zo mooi kleurden.'

Voor Henk Poort, na zijn hoofdrol in The Phantom een ster, is het de eerste keer dat hij in zo'n kleinschalige productie staat. 'Ik vind het geweldig. Maar je moet wel met je billen bloot. Ik sta als Henk Poort op toneel. Met mijn eigen haar, nauwelijks schmink, dat heb ik nooit gedaan. Ik kan me niet verschuilen achter een masker of een personage. Alles is zo herkenbaar. Iedereen wordt verliefd en verlaten. Ongemerkt stop je er veel van jezelf in.'

Omdat de spelers alles in eigen hand wilden houden, zochten ze zelf een producent (impresariaat Bergen) en kozen vier vertalers, onder wie Jan Boerstoel en Petra van der Eerden. Boerstoel is een coryfee, Van der Eerden vertaalde samen met Seth Gaaikema Miss Saigon, al was haar naam alleen te vinden in de kleine lettertjes en werd ze niet eens uitgenodigd voor de première. Zoiets zal hier niet gebeuren. De samenwerking met de vertalers was intensief. De spelers redigeerden de tekst op details. Doris Baaten: 'In een grote productie is daar meestal geen tijd voor. Bij andere vertalingen moet je vaak sjoemelen met de muziek om de klemtoon zo te leggen dat de tekst verstaanbaar is. Dat hadden we hier nooit. Vaak is de vertaling mooier dan het origineel.'

Boerstoel vindt ook dat het resultaat voor beide partijen aanvaardbaar moet zijn. Dat je dan soms uitkomt op een compromis, vindt hij geen probleem. 'De teksten zijn delicaat geschreven. Vol tekstgrapjes en wonderlijke doorrijmertjes, echt fijnproeverswerk. Dan moet je zoeken naar varianten die voor een Nederlands publiek in één keer duidelijk zijn. Het Engelse ashram wordt baghwan. En patterns betekent patronen, maar daarmee kom je metrisch in de problemen. Omdat het gaat om een vrouw die dwangmatig leeft, kies je het plooibaarder woord regels.' Poort: 'De vertalers hebben net als wij hun ego opzij gezet. Als je dat niet kan omdat je teveel solist bent, krijg je geen team.'

Als Doris Baaten haar stem even kwijt is, wordt er gelachen. En wanneer ze tijdens de doorloop hapert en het hele nummer opnieuw wil doen, valt er geen kwaad woord. Baaten: 'In de voorstelling probeer je je te redden. Je verzint wat of zingt lalala. Het gaat pas echt mis als je je humor verliest.'

Closer than ever gaat op 30 januari in première in het Nieuwe de la Martheater, Amsterdam. Tournee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden