Museum Hilversum vertelt prachtige geschiedenis van videokunst

Video kan een trompe-l'oeil zijn waarin oog én oor bedriegen

Museum Hilversum laat de geschiedenis van de videokunst in Nederland zien. Een prachtverhaal met eenschermsklassiekers en trompe-l'oeils die oog én oor weten te bedriegen.

Een video van Puck Verkade, te zien in Museum Hilversum.

De geschiedenis van videokunst in Nederland? Een prachtverhaal. Amsterdam was in de jaren zeventig dé plek voor videokunstpioniers. Er was ook teleurstelling, want videokunst bracht niet méér kunst in de huiskamers. Ze kwam (en komt) amper op tv. En een recentere teleurstelling: eind 2012 moest het Nederlands Instituut voor Mediakunst in Amsterdam sluiten. De collectie werd verplaatst naar het nieuw opgerichte instituut LIMA.

Eenschermsvideokunst

Museum Hilversum heeft dankbaar gebruik gemaakt van die collectie voor de tentoonstelling Classic Video Art. Classic betekent: eenschermsvideokunst. Het begint dus met een zaal vol Hantarex-tv's, die kubusvormige zwarte kijkdozen. Te zien is de klassieker Het beademen van de beeldbuis (1971) van Marinus Boezem. Boezem maakt condens tussen hemzelf en de kijker, als reactie op dat rare kastje dat de huiskamers veroverde.

Vanuit die zaal kan de toeschouwer afdalen naar de toekomst. De tv-kubussen maken plaats voor projecties uit beamers, later afgewisseld met flatscreens. De recente kunstwerken delen weinig meer dan het medium. Maar dat maakt de video's van bijvoorbeeld Aernout Mik, Katarina Zdjelar en Puck Verkade niet minder sterk.

Train

Of neem Julika Rudelius' indrukwekkende video Train (2001), een gesprek tussen vier vrienden van een jaar of 18. Ze scheppen op over veroveringen en de video lijkt stiekem gefilmd. Een van de jongens beweert trots in één nacht zeven keer orale seks te hebben ontvangen zonder zelf tot actie over te zijn gegaan. De heren vragen zich af of een meisje dat op één dag seks heeft met twee jongens eigenlijk wel zelfrespect heeft.

Op de site van de kunstenaar lees ik dat deze jongens (die hun eigen namen gebruikten) improviseerden aan de hand van vragen die Rudelius stelde. Een geruststellende gedachte; dan zijn dit meesterlijke acteurs. Of het waar is? Misschien gaat Train ook over het medium video; een video kan een trompe-l'oeil zijn, oog én oor bedriegen zelfs.

Classic Art Video, Museum Hilversum, t/m 10/12.

Meer over