Mozaïek dat barst van krankzinnigheden

Neem de man die van een hoog gebouw zijn laatste sprong maakt. De wanhopige zou zeker geslaagd zijn in zijn zelfmoordpoging als er niet toevallig beneden een vangnet was geweest....

Die vrouw blijkt toevallig de moeder van de man die omlaag springt en en passant wordt gedood door de kogel die hij een tijdje geleden zelf in het geweer heeft gestopt, in de hoop dat een van zijn ouders de ander eindelijk eens zou doden tijdens hun onophoudelijke ruzies.

Op een wel heel ingewikkelde, van toeval aan elkaar hangende manier heeft die man toch zelfmoord gepleegd.

Magnolia barst van toevalligheden, want hij gaat over de betekenis van toeval in het leven en over vreemde dingen die de werkelijkheid altijd nog krankzinniger maken dan de fictie waardoor film toch geacht wordt groter te zijn dan het leven zelf. In drie uur verbindt regisseur Paul Thomas Anderson het lot van een dozijn mensen uit de San Fernado Valley, Californië. Mensen die op een of andere manier met elkaar te maken hebben of krijgen, merendeels mensen met een persoonlijke crisis.

Zo is er de oude televisiebaas Earl Partridge (Jason Robards) die aan kanker wegkwijnt en hoopt dat zijn zoon nog een keer bij hem komt en hem vergiffenis schenkt voor het feit dat hij destijds zijn hielen lichtte en zijn zoon alleen liet tobben met diens stervende moeder.

De zoon heeft zichzelf Frank Mackey genoemd en geeft een cursus 'Verleid en Vernietig', waarin hij mannen opleidt in machogedrag, met als leuze 'Respecteer de Lul en Tem de Kut'.

Earl Partridges tweede vrouw Linda (Julianne Moore) trouwde hem alleen om zijn geld, maar beseft dat ze toch houdt van de zieltogende oude baas en verliest zichzelf in hysterie.

En dan heb je de oude quizmaster Jimmy Gator (Philip Baker Hall), die ook al aan kanker lijdt en instort tijdens de live-uitzending van de quiz Wat Kinderen Weten, die hij al meer dan dertig jaar presenteert en waarin een jongetje zit dat in het Frans een complete aria uit Carmen kan voorzingen, maar er opeens de brui aan geeft omdat hij niet even mag plassen tijdens een reclameonderbreking.

De quizmaster bekent thuis dat hij zijn vrouw heeft bedrogen en mogelijk zijn dochter Claudia (Melora Walters) heeft onteerd. Claudia is verslaafd aan coke en zet de muziek in haar flat altijd zo hard dat de buren klagen. Een agent (John C. Reilly) die haar komt waarschuwen, valt als een blok voor Claudia, al was het maar omdat hij gezegend is met de karaktereigenschap mensen te willen helpen.

En zo aan en zo door. Paul Thomas Anderson, die ook in zijn eerdere films Hard Eight en Boogie Nights bewees zijn filmklassiekers te kennen, heeft dit keer erg gelet op Robert Altmans Short Cuts. Zijn mozaïek aan personages en gebeurtenissen, die heel wat losse eindjes kent maar in de grote lijnen wel in elkaar valt, is minder cynisch dan dat van Altman. Als de hele stad geteisterd is door een onverwachte regen van kikkers (het grootste Toeval komt met de Genade altijd nog van Boven), worden de opgebouwde fragmenten min of meer afgerond en de film eindigt met een close up van het lachende gezicht van Claudia.

Magnolia heeft verbijsterende momenten. Een daarvan is tegelijk absurd en ontroerend: verschillende personages beginnen opeens een liedje mee te zingen van Aimee Mann, die zo'n beetje de hele soundtrack volzingt. Een krankzinnige, onverwachte en ontregelende passage, in een film die barst van de krankzinnigheden en waarop genoeg is aan te merken. De lijst van mogelijke kanttekeningen is lang.

Drie uur is een hele zit en er zouden gemakkelijk diverse scènes en zelfs personages uit kunnen. Niet elke rol (die van Julianne Moore bijvoorbeeld, die toch maar een Oscarnominatie kreeg) is pakkend, de lef en ambitie van Paul Thomas Anderson grenzen aan pretentie, en de regisseur laat af en toe wel erg merken dat hij prat gaat op zijn virtuositeit. Maar wanneer je de overdosis aan bewijzen van bekwaamheid, de overvloed aan gebeurtenissen en de overladen hoeveelheid Aimee-Mannliedjes op de koop toe neemt, je niet te veel gaat zitten nadenken over de logica van het verhaal en überhaupt niet alle hersencellen activeert, valt er veel te genieten.

In de stortvloed een beelden zitten prachtige momenten, de verrassende ontwikkelingen zijn talrijk en er zijn schitterende rollen: voorop Jason Robards en John C. Reilly, terwijl wonder boven wonder Tom Cruise in een van debeste rollen uit zijn carrière eens niet alleen maar Tom Cruise speelt. Magnolia drijft op gevoelens en als je je laat meeslepen en overspoelen, zijn drie uur niet te lang. En die kikkerregen is sensationeel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden