Moordenaars met liefde voor rocksongs en Monk

'De muziek had net zo'n kalmerende werking op me als masturberen of een cheeseburger. Als ik naar hem luisterde was ik vrijgesteld van mijn symptomen....

Privédetective Lionel Essrog, behept met het syndroom van Gilles de laTourette en hoofdpersoon in De Minna-mannen van Jonathan Lethem, herkentin de muziek van Prince een Tourette-energie die hem in staat stelt zijnsyndroom voor even buiten zijn brein te laten leven. Een ongewone thriller,vermomd als een ouderwets hardboiled detectiveverhaal, van een auteur diein al zijn boeken graag en veelvuldig verwijst naar de popcultuur. Naarfilm, televisie, en naar muziek.

Dat laatste heeft hij gemeen met auteurs als George Pelecanos, IanRankin en Dennis Lehane, die hun privédetectives of rechercheurs vreugdeen kracht laten putten uit hun favoriete muziek. Niet zelden als tegengifvoor de ellende waarmee ze in hun werk, en in hun privéleven, te makenkrijgen.

In Soul Circus van George Pelecanos hebben de privédetectives DerekStrange en Terry Quinn nogal eens verschil van mening over de muziek dieQuinn, rijdend in zijn Chevy, ten gehore brengt. Strange, ouder dan Quinn,vertelt zijn collega over de gouden dagen van weleer.

'Als je de groepen neemt die in die periode al die langzame nummerszongen, The Chi-Lites, The Stylistics, Harold Melvin, de ballads die EWFopnamen, dan heb je het over de mooiste periode van de geschiedenis van depopmuziek. Het is alsof Amerika eindelijk haar eigen haar eigen operakreeg, man.'

Thrillerauteurs schromen ook niet om, via hun hoofdpersonen, van eensterke afkeer van bepaalde muziek te getuigen. Privédetective PatrickKenzie gaat in Over mijn lijk van Dennis Lehane over zijn nek als eenonbenul in een kroeg een nummer van de Smiths op de jukebox aanzet. 'Ik hebde pest aan de Smiths. Ik zou me liever op een stoel laten vastbinden omonder dwang naar een medley van Suzanne Vega en Natalie Merchant teluisteren terwijl performance-kunstenaars vlak voor me spijkers door hungeslachtsdelen timmerden, dan dat ik ook maar dertig seconden naarMorrissey en de Smiths luisterde, met hun pretentieuze artistieke gejengeldat ze zo menselijk zijn en liefde nodig hebben.'

Het zijn niet alleen speurders die zich verliezen in muziek. Ookmoordenaars en slachtoffers vallen ten prooi aan helende of vernietigendeklanken.

'De piano neemt het over. Dezelfde loopjes als in het begin,successievelijke afwijkingen, een verongelijkte klaagzang, steeds vrijereloopjes. Alleen de piano, de bas, de trommels. Hij drukt op deafstandsbediening. Het wordt doodstil. Als hij de grote woonkamer verlaatneemt hij een iets andere weg. Vlak naast de tafel moet hij over datgeneheenstappen wat het Perzische tapijt rood kleurde. Hij tilt zijn benen open stapt over een paar andere heen.' In Misterioso van Arne Dahl draait demoordenaar, na iedere moord, op de plaats delict een cassettebandje van hetjazznummer Misterioso, gespeeld door het Thelonious Monk Quartet. Eenaanwijzing voor de politie, op zoek naar de mist in het hoofd van de dader.

'Hij zag zijn vader in het midden van de eerste rij. Hij zag hoe hijdoor zijn brillenglazen naar hem keek en hem bemoedigend toelachte. Dit washet grote moment in hun leven. Vanaf vandaag zou niets meer als vroegerzijn. De koordirigent hief zijn handen. Stilte viel in de zaal. En hijbegon te zingen met de mooie, heldere stem die zijn vader hemels noemde.'

In Engelenstem van Arnaldur Indridason loopt het slecht af met eenkindsterretje. Vanaf het moment dat hij tijdens een concert de baard in dekeel krijgt, verandert de muziek die naar de hemel moest leiden in eentreurlied, dat jaren later eindigt in zijn gewelddadige dood.

Een sterk voorbeeld van muziek als verlichting in het harde bestaan vaneen misdaadbestrijder staat in Moordprofiel vanJohn Sandford. HoofdpersoonLucas Davenport vindt tijdens zijn zoektocht naar een psychopatischemoordenaar ontspanning in het samenstellen van de honderd allerbesterocksongs aller tijden, die hij wil downloaden op een iPod. 'Hoort Lyin'Eyes van the Eagles daarop thuis? Een van de beste songs van deafgelopen vijftig jaar', zei Lucas. Rolling Stone heeft ooit een lijstvan de vijfhonderd beste rocksongs gepubliceerd. Die hadden HotelCalifornia en Desperado wel op de lijst gezet, maar Lyin' Eyes niet. Watis dat voor gelul? Die gasten hebben hun koppen zover in hun retengestoken, dat ze hun eigen duodenums kunnen zien.' 'Ken je HotelCalifornia van de Gypsy Kings?', vroeg Hyde. Dát is pas echt eensong' Wel verdomme', zei Lucas. Die was ik helemaal vergeten. Enik heb er al veel te veel'.'

Muziek als passie, troost of pijn vindt een warm onderkomen inthrillers, waarin Love meestal hurts, en veel personages Bad zijn to theBone.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden