Mooie garage, maar geen museum

Het Fries Museum lijkt zijn nieuwe onderkomen, zijn subsidie en zijn legaat kwijt te raken door garageperikelen...

Gierende wind zal het Zaailand voorlopig blijven teisteren. De veelbesproken laagvlakte in het centrum van Leeuwarden, die z’n naam maar geen eer wil aandoen, kwam vorige week weer eens onvoordelig in het nieuws. Op het dak van de parkeergarage onder het voormalige Wilhelminaplein zou in oktober 2010 het casco van een kloek nieuw Fries Museum hebben moeten prijken. Maar dat komt er dan zeker niet, en misschien wel nooit.

Oorzaak van de vertraging is het gesteggel over de uit 1979 daterende parkeergarage. De renovatie daarvan is geen sinecure en wordt bemoeilijkt door de eisen die verschillende partijen hebben gesteld: de garage moet dieper, groter en mooier, het plein erboven platter en beplant met leuke boompjes.

De ‘afstemming’ over de parkeergarage – waarin wordt gedelibereerd over aanlegdikten, betonconstructies, grondwaterhoogten en boompjes op het plein – neemt zeker nog enkele maanden in beslag. Het Fries Museum dreigt daardoor een deadline voor Europese subsidie te missen. ‘Triest’, noemt projectleider Jan Regterschot van projectontwikkelaar IPMMC het vertrek van het museum.

Het nieuwe museum – ontworpen door architect Hubert-Jan Henket, die ook verantwoordelijk was voor de geroemde uitbreiding van het Haarlemse Teylers-museum – zou worden opgenomen in het grootscheeps stadsvernieuwingsproject met winkels en woningen, dat heel poëtisch Nieuw Zaailand is gedoopt. Kort voor de jaarwisseling trok de museumdirectie zich hieruit terug.

Met bloedend hart, zegt Saskia Bak, een van de leden van de Raad van Bestuur van het museum. Ze hoopt op een keer ten goede als deze week alle partijen bij elkaar komen. ‘Het is een prachtig ontwerp en het zou toch doodzonde zijn als het niet uitgevoerd zou worden.’

Nieuw Zaailand is omstreden in Ljouwert. Het op 114,5 miljoen euro begrote plan doorstond een volksraadpleging in 2006 op het nippertje. De gemeente Leeuwarden, het Fries Museum en de projectontwikkelaars IPMMC en Achmea Vastgoed tekenden in juni vorig jaar een samenwerkingsovereenkomst – in deze kringen liefdevol Sok genoemd.

Het museum liet wel een ontsnappingsclausule opnemen, want het is gebonden aan de deadline van een Europese subsidieverstrekker: het casco moet er in oktober 2010 staan. Dat gaat niet lukken en dus lijkt het museum naar de toegezegde 10 miljoen euro (op een totaal budget van 33,5 miljoen) te kunnen fluiten.

Fractievoorzitter Piet van der Wal van coalitiepartij PAL/GroenLinks, die zich al jaren met het project bezighoudt, noemt de terugtrekking van het museum een slag, maar is niet verbaasd over de vertraging. ‘Als je ziet hoe het gegaan is met de plannen voor het nieuwe provinciehuis hier, had het museum echt wel iets kunnen zien aankomen.’

Van der Wal herinnert zich een discussie over de parkeergarage uit 1979, toen hij ook al in de raad zat. ‘Toen wilden we ook al dieper, en dat bleek onmogelijk. Nu zou het wel kunnen. Rara, hoe kan dat?’

Het Fries Museum is gebonden aan de locatie. De in 2001 overleden architect Abe Bonnema, van wie het een legaat van 18 miljoen euro kreeg voor de nieuwbouw, stelde als voorwaarde dat het gebouw op of aan het Zaailand moest komen. Behalve de subsidie dreigt het museum ook dat legaat kwijt te raken.

Bak en Henket hebben hun hoop op de gemeente gevestigd. Vanavond bespreekt de gemeenteraad de kwestie met wethouder Marga Waanders (Ruimtelijke Ordening). Die noemt het museum een ‘pregnant’ onderdeel van Nieuw Zaailand. ‘Dat neem je niet graag weg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden