Monumenten van leer

De jonge Nederlandse ontwerpster Iris van Herpen, die onlangs haar werk presenteerde tijdens de London Fashion Week, maakt bijzondere en bewerkelijke mode van leer....

Eind augustus verscheen Lady Gaga, de Amerikaanse hitzangeres met een voorkeur voor uitzinnige outfits, op een persconferentie in Manilla in een ontwerp van de Nederlandse Iris van Herpen: een naturelkleurige leren jas, met een opgestikt goudkleurig bustier. Van Herpen (25) wist van tevoren niet dat de jas bij haar Londense pr-bureau was geleend; iemand mailde haar later een foto van Gaga in haar jas. Voor iedere andere ontwerper zou een droom zijn uitgekomen, maar Van Herpen was niet bijzonder onder de indruk. ‘Zij is iemand die aandacht wil en daarom leuke kleren draagt’, zegt ze. ‘Ik houd meer van vrouwen die echt power hebben, zoals Skunk Anansie.’

Het atelier van Iris van Herpen is verdeeld over twee naast elkaar gelegen eenkamerappartementen in een afbraakbuurt in Arnhem, waar ze antikraak zit. Overal ligt en hangt leer, het materiaal waarin ze is gespecialiseerd. Zacht naturelkleurig leer en zwart leer, maar ook leer dat speciaal voor haar nieuwe voorjaarscollectie is ontwikkeld door de Italiaanse leerfabrikant die haar sponsort. Het is leer met fijne golfjes erin gesneden, waardoor het op fluweel lijkt; leer met ‘porseleinlijntjes’ erin en voorzien van een slangenprint. Van Herpen ontdekte het materiaal toen ze tijdens haar derde jaar aan de modeafdeling van hogeschool voor de kunsten ArtEZ, een cursus schoenontwerpen deed.‘Het fijne van leer is dat je er heel goed driedimensionaal mee kunt werken. En het is blijvend, een goede set van leer is over tweehonderd jaar nog mooi.’

Van Herpen, een tengere, in het zwart geklede verschijning die tot ze naar de kunstacademie ging, aan klassiek ballet deed, maakt er bijzondere, vaak sprookjesachtige, futuristische creaties van, die nou eens niet rock-’n-roll of gothic willen zijn. ‘Dat is ook mijn achtergrond niet, ik was vroeger hippie.’

Haar ontwerpen zijn rustig van kleur, extreem van vorm, en met oneindig geduld en toewijding gemaakt. Er zit geen steekje scheef op de monumentale jassen, jurken en broeken. Een groot deel ervan wordt met de hand gemaakt. Soms werken zij en haar stagiaires een maand of langer aan een kledingstuk.‘Als ik bijna klaar ben, laat ik het een tijdje op de pop staan. Dan krijg ik een steeds beter beeld van wat ik uiteindelijk wil. Vlak voor de show ga ik er dan nog een keer mee aan de slag.’

In juli 2007, ruim een jaar na haar eindexamen, gaf Van Herpen haar eerste show tijdens de Amsterdam Fashion Week. Een overrompelende verrassing: jurkjes en broeken van raffia en in dunne reepjes gesneden leer, maskers en gigantische hoofdtooien. Mode – maar ook helemaal niet – met een eigen gezicht. Vier shows gaf ze in Amsterdam, waarvan alleen de derde een beetje tegenviel: de organisatie van Fashion Week had haar overgehaald twintig outfits te laten zien, bijna twee keer zoveel als normaal en dus zaten er dingen bij, zegt ze, waar ze niet helemaal achter stond.

De Amsterdamse modeweek is zijn grootste belofte alweer kwijt; drie weken geleden maakte Van Herpen haar debuut tijdens de London Fashion Week. Op uitnodiging van haar pr-bureau in Londen, dat haar kleren wist te plaatsen in modebladen als i-D en Vogue Italia, liet ze haar voorjaarscollectie 2010 zien tijdens een groepsshow waaraan vier veelbelovende ontwerpers meededen.

Van Erpens collectie, waarin behalve bewerkelijke stukken van leer en kunstleer ook een jurk en een catsuit met pailletten zat, was gebaseerd op het thema ‘straling’: de vele kronkelige strengen op de ontwerpen waren een verbeelding van de signalen waarmee we volgens haar dankzij de mobiele telefoon allemaal mee zijn omgeven. De modellen droegen er metalen voetsieraden onder, die er niet bij pasten, maar dat deed weinig af aan de kracht van haar ontwerpen. Van Erpens presentatie was verreweg de indrukwekkendste van de vier.

Dat vond ook een afgevaardigde van het beroemde Londense warenhuis Harrods, die haar aanbood commerciële vertalingen van de ontwerpen te laten produceren. De eigenzinnige Van Herpen bedankte voor de eer. ‘Dan gaat er te veel verloren van het karakter’, zegt ze. ‘Nu maken ze een tentoonstelling van de collectie, en kunnen mensen de stukken bij mij op maat laten maken. Zo weet ik ook zeker dat iemand die iets van me koopt, het graag wil hebben.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden