Recensie Toxic Pillows

Monster Chetwynd worstelt met het vertalen van haar performance naar een statische tentoonstelling ★★★☆☆

Als toeschouwer zit je dicht op haar zoektocht en dat feit is interessanter dan het resultaat van haar zoektocht.

Monster Chetwynd, ‘Hell Mouth 3’. Beeld Monster Chetwynd / Stuart Whipps

Wat hebben een middeleeuwse heilige, een reusachtig groen monster en de pixelige esthetiek van inmiddels fossiele computerspelletjes met elkaar te maken? Op het eerste gezicht niets. Juist daarom is het volstrekt logisch dat ze bij elkaar worden gebracht in een installatie van de Britse Monster Chetwynd, wier eerste Nederlandse solotentoonstelling momenteel te zien is in De Pont in Tilburg.

Monster Chetwynd, die inmiddels aan haar derde zelfgekozen voornaam toe is – eerder doopte ze zichzelf Spartacus, daarna Marvin Gaye – werd bekend met uitbundige performances, waarin ze samen met een bont gezelschap van performers gebeurtenissen uit de culturele geschiedenis naspeelt en herinterpreteert. In die performances goochelt ze vol zichtbaar plezier met een scala aan culturele referenties, van Star Wars tot de Bijbel, van death metal tot Dickens. Wild en optimistisch, maar niet zonder substantie: te midden van alle vrolijke chaos worden vaak actuele sociale thema’s aangekaart.

In 2012 werd Chetwynd genomineerd voor de Turner Prize, de belangrijkste prijs voor beeldende kunst in het Verenigd Koninkrijk. In de bijbehorende tentoonstelling in Tate Modern kwamen niet alleen haar talent en originaliteit aan het licht, maar werd ook de grootste uitdaging in haar werk zichtbaar. Want hoe vertaal je de extatische gekte van een performance naar een statische tentoonstelling in een museum?

Met die vraag is ze nog volop aan het worstelen, zo blijkt in De Pont. Toxic Pillows geeft een breed overzicht van verschillende media waarmee ze de afgelopen jaren heeft geëxperimenteerd, zoals installaties, sculpturen, video’s, schilderijen en collages. Die variatie geeft de tentoonstelling een uitnodigende openheid. Als toeschouwer zit je dicht op de zoektocht van de kunstenaar, je krijgt het gevoel getuige te zijn van de stappen die ze de afgelopen jaren heeft gezet in het vervagen van de grenzen tussen theater en beeldende kunst.

Dat je zo dicht op dat proces mag zitten is een stuk interessanter dan veel van de kunstwerken zelf. Vaak zijn dat eerder slappe aftreksels van de performances zelf, zoals de zogenaamde ‘panel paintings’, waarvan een groot aantal te zien is: schilderijen of collages waarop kostuums en dieren van papier maché, vaak overblijfsels van performances, zijn gemonteerd. Je kunt je voorstellen dat er fantastische dingen mee zijn gebeurd, maar als objecten op zichzelf zeggen ze weinig.

Wat in de rest van de tentoonstelling niet lukt, gebeurt wel in de installatie St. Jeromes Study, geïnspireerd op het 15de-eeuwse schilderij De heilige Hieronymus in zijn studeerkamer van Antonello da Messina. Chetwynd bouwde het bijzonder vormgegeven studievertrekje van de kerkvader na en bekleedde de ruimte met opgeblazen zwart-witfotokopieën van details uit het originele schilderij, zoals een reusachtige slang die om het bouwwerk heen kronkelt. Een decor dat tot leven komt wanneer je er zelf instapt en steeds nieuwe details ontdekt. Het werk ademt een serene sfeer, serieuzer en minder uitbundig dan de rest. Maar het zuigt je op, net zoals de performances doen.

Monster Chetwynd, Toxic Pillows ★★★☆☆

Beeldende kunst

Museum De Pont, Tilburg, t/m 15/3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden